استاد اقتصاد سیاسی دانشگاه اصفهان در گفتوگو با خبرنگار بورس تابناک پاسخ داد
دولت چگونه میتواند بخشی از ضرر سهامداران را جبران کند؟
بررسیهای انجام شده نشان میداد که در سقوط اخیر بورس، دولت نقش قابل توجهی داشته است؛ از این روی، حالا باید با سبز شدن بازار سرمایه و اقداماتی که میتواند انجام دهد، بخشی از ضرر سهامداران را جبران کند. خبرنگار بورس تابناک در گفتوگو با حاتمی، استاد اقتصاد سیاسی دانشگاه اصفهان به بررسی این موضوع پرداخته است.

روند رو به رشد بازار سرمایه، که از روز چهارشنبه دو هفته پیش آغاز شده بود، هفته گذشته نیز ادامه یافت و شاخص کل به کانال ۱.۳ میلیون واحدی رسید و الان سودای فتح کانال ۱.۴ میلیون واحدی را دارد.
به گزارش بورس تابناک، در این مدت بسیاری از سهامداران متضرر شدند و حالا پرسش این است که با توجه به نقش دولت در ریزش اخیر بازار سرمایه (به این متن مراجعه کنید)، آیا دولت می تواند حداقل بخشی از آب رفته را به جوی بازگرداند، یا برعکس تمامی درها به روی سهامداران و دولت بسته شده است؟

عباس حاتمی استاد اقتصاد سیاسی دانشگاه اصفهان در گفتوگو با خبرنگار بورس تابناک در پاسخ به این پرسش گفت: در وضعیت فعلی، حداقل پنج اقدام از سوی دولت ضروری به نظر می رسد. قبل از اینکه به این اقدامات اشاره نماییم، بهتر است این موضوع را مشخص سازیم که دولت حداقل به دو دلیل عمده باید از حالت انفعال خارج شده و اقداماتی را در پیش گیرد.
وی ادامه داد: دلیل نخست، وجه اقتصادی دارد. بر اساس آخرین گزارشهای رسمی منتشره، کل درآمدهای مالیاتی مستقیم دولت در شش ماهه گذشته، حدود ۵۵ هزار میلیارد بوده که حدود ۱۰ هزار میلیارد از این مالیاتها مربوط به مالیات نقل و انتقال سهام است؛ به عبارت دیگر، بیش از ۱۸ درصد از کل مالیاتهای مستقیم دولت از مالیات بر داد و ستد سهام تامین شده است، در حالی که دولت از نقل و انتقال املاک در این مدت، تنها حدود ۸۰۰ میلیارد تومان مالیات به دست آورده است؛ به این معنا که در حالی که داد و ستد سهام بیش از ۱۸ درصد از درآمدهای ناشی از مالیاتهای مستقیم دولت را به خود اختصاص داده، سهم درآمدهای مالیاتی دولت از نقل و انتقال املاک، کمتر از یک و نیم درصد بوده است.
حاتمی افزود: همین طور بر اساس برخی برآوردها، دولت تنها در پنج ماهه اول سال جاری، حدود ۳۵ هزار میلیارد تومان درآمد از طریق فروش سهام در بورس درآمد کسب کرده است. این عدد تقریبا سه برابر بیشتر از پیش بینیها و برآوردهای اولیه دولت برای کل سال ۱۳۹۹ بود که کلاً حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده بود؛ به عبارت دیگر، دولت در شش ماهه گذشته از بورس تنها از طریق فروش سهام و اخذ مالیات، حدود ۴۵ هزار میلیارد تومان درآمد کسب کرده است؛ یعنی معادل کل درآمدهای دولت از مالیاتهای مستقیمی که دولت خارج از بازار سرمایه به دست آورده است. این ارقام به خوبی نشان میدهند که دولت از حیث اقتصادی تا چه اندازه مدیون بورس و سهامداران آن است.
حاتمی اظهار داشت: دلیل دوم از منظر سرمایه اجتماعی قابل توضیح است. هرچند سرمایه اجتماعی وجوه زیادی دارد، یکی از مشخصترین وجوه آن اعتماد عمومی یا به شکلی اعتماد رسمی است. نمیتوان منکر این شد که مردم تا حد زیادی بر مبنای اعتمادی که به وعده مقامات سیاسی داشتند، وارد بورس شدند. آنها از این طریق سرمایه اجتماعی دولت را تقویت کردند. ریزش بورس برعکس باعث شد تا سرمایه اجتماعی دولت نیز دچار ریزش شود. بالطبع دولت اگر همچنان در قبال ریزش بورس حالت انفعالی به خود گیرد، بیش از همه به اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی خود لطمه وارد میکند. بدین سان اگر دولت اقدام مشخصی انجام ندهد، بورس به کورهای تبدیل میشود که در آن همزمان اعتماد سوزی، درآمد سوزی دولت و درآمد سوزی سهامداران هر سه به همراه هم تشدید خواهد شد. ریزش بورس، سرمایه مالی و سرمایه اجتماعی دولت هر دو را نشانه گرفته است. اغراق نیست اگر بگوییم دولت در بازار سرمایه در یک نقطه عطف تاریخی قرار گرفته است و در این زمان حداقل باید چندین اقدام مشخص انجام دهد.
این استاد اقتصاد سیاسی دانشگاه اصفهان و کارشناس مسائل اقتصادی درباره اقدامات دولت برای جبران ضرر سهامداران گفت: اولین اقدام، تخصیص تمامی یک درصد از منابع صندوق توسعه ملی توسعه برای تثبیت بازار سرمایه است. گرچه به نظر می رسد بخش بسیار محدودی از این منابع تخصیص یافته است، انتظار می رود فرآیند این تخصیص تسریع شود. این تخصیص نباید حکم نوشدارو پس از مرگ بورس را پیدا کند. همین طور این تخصیص باید پایدار، تدریجی و هوشمند صورت گیرد. دولت باید به خاطر داشته باشد که در این وضعیت او حامی بورس و نه طرف معامله در بورس است. اگر قرار بر این است که منابع صرف خرید سهامی شود که در کف قیمتی خود هستند تا بعدها به قیمت بالاتری به سهامداران خرد فروخته شود، تخصیص این منابع در آینده حتی وضع را از این هم بدتر خواهد ساخت.
وی افزود: دومین اقدام، تعیین تکلیف میزان نرخ بهره بانکی برای حداقل میان مدت است. گاه و بیگاه شایعاتی از گوشه و کنار به گوش می رسد که بانک مرکزی قصد دارد بهره بانکی را افزایش یا کاهش دهد. بالطبع چنانچه کاهش نرخ بهره بانکی کوتاه مدت تعریف شود، تاثیر مثبت آن بر بورس نیز کوتاه مدت خواهد بود. به همین شیوه زمانی که دولت تصمیم بگیرد نرخ بهره بانکی را دوباره افزایش دهد تاثیر منفی آن بر بورس آشکار و تاثیرات مثبت پیشین به سادگی خنثی خواهند شد. این یعنی دولت نه تنها کمکی به بورس نکرده، بلکه عامل نوسان در آن نیز بوده است. دولت باید به وضوح مشخص سازد که تصمیمی برای افزایش نرخ بهره حداقل در میان مدت ندارد و به این تصمیم خود پایبند باشد. تغییرات مداوم در بازار پولی و بانکی ممکن است برای آن بازار راهگشا باشد، اما برای بازار سرمایه حکم سم را دارد. باید به یاد داشت اگر سیاست دولت واقعاً کنترل میزان نقدینگی است، راه مشخص آن نه افزایش نرخ بهره بانکی به عنوان موتور خلق نقدینگی، بلکه تقویت بازار سرمایه به عنوان محل جذب نقدینگی است.
حاتمی ادامه داد: سومین اقدام کاهش نرخ بهره بین بانکی است. برخی برآوردهای رسمی نشان می دهد دولت طی مدت کوتاهی یعنی حدود چهار ماه نرخ بهره بین بانکی را از ۸ درصد به بالای ۲۰ درصد افزایش داده است. اگر این برآوردها درست باشند، افزایش مزبور ممکن است این تصور را ایجاد کند که دولت احتمالاً در آینده نرخ بهره بانکی را نیز افزایش خواهد داد. اما در آن سو اگر دولت اقدام به کاهش نرخ بهره بین بانکی نماید، سیگنالی مثبت برای آینده بازار سرمایه به این مفهوم ارسال میکند که سیاست کلی دولت کاهش نرخ بهره در هر شکلی از آن است. نکته مهم نیز در این جا کاهش کوتاه مدت نیست، بلکه سیاستگذاری در شکل کاهش میان مدت آن است.
این کارشناس مسائل اقتصادی افزود: چهارمین اقدام تجدید نظر اساسی در خصوص آزادسازی بخش باقی مانده سهام عدالت است. به نظر می رسد ضروری است دولت آزادسازی بخش باقی مانده سهام عدالت را به سال بعد یا سالیان بعد موکول نماید. هرچند زمزمه هایی از تعلیق آزادسازی سهام عدالت به گوش می رسد، بهتر است دولت این موضوع را به سرعت و رسما اعلام نماید. در غیر این صورت، تداوم سیاست آزاد سازی سهام عدالت ممکن است ارزش این سهام را حتی بیش از این هم کاهش دهد. سهام عدالت در درجه اول به ارزش آن و در درجه دوم به دسترسی به این ارزش بستگی دارد. دولت چنانچه در سیاست آزادسازی سهام عدالت تجدید نظر نکند، دچار خطا در محاسبه اولویت ها می شود. دولت در واقع اجازه دسترسی به ارزش چیزی را می دهد که بهای این دسترسی، افت شدید ارزش آن چیز است؛ بنابراین، نباید سیاست آزاد سازی سهام عدالت را به بهای نابودی ارزش آن به پیش برد. عجله دولت برای آزاد سازی کل سهام عدالت حداقل از منظر اقتصادی هیچ توجیهی ندارد.
حاتمی گفت: پنجمین اقدام بازگرداندن استقلال سازمان بورس و کاهش دخالت دولت در آن است. اولین اقدام در این خصوص تغییر در ساختار شورای عالی بورس است. به طور مشخص ضروری است تا سهامداران خرد در ساختار تصمیم سازی این شورا حضور داشته باشند. مقدمه این حضور نیز تاسیس سندیکاهای سهامداران در کشور است. این سندیکاها باید از میان خود نمایندگانی را انتخاب نمایند. پس از انتخاب نمایندگان مزبور، آنها باید به عضویت شورای عالی بورس درآیند. اگر بورس امروزه در ایران عمومی شده است، ساختار تصمیم سازی آن نمی تواند مانند قبل در انحصار سیاست بماند. ریزش اخیر بورس نشان داد سیاست زدگی بورس در ایران تا چه اندازه به بازار سرمایه در ایران لطمه وارد ساخته است. بدین سان در پاره ای از موارد حمایت دولت از بورس نیازمند عدم دخالت دولت در آن است.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
به خدا مردم متضرر شدن سهم خگستر از 12500 شدن 270 تک تومنی واقعا ظلم میکنن به سهامدارا اونی که این سهم رو خریده چیکار کنه بدبخت شده خدا رو خوش نمیاد
نگاه کنید ارزش واقعی شرکتها را اگر بر اساس دلار هم بگیرید که بخشی از آن ریالی است. دلار 4 هزار تومان بود بورس 100 هزار واحد الان دلار شده 24 هزار تومان بورس نهایتا باید 600 هزار واحد باشد البته در این بین سود شرکتها هم کم شده و مواد اولیه نمی توانند جور کنند. حالا دولت یکی بازی انجام داد مدتی بورس را بصورت تصنعی خیلی بالا برد تا 2 میلیون و 100 هزار واحد و پولهای مردم را جمع کرد و کسری بودجه را جبران کرد. خوب آنهایی هم که در بورس پول آوردند یک پولی داشتند که آوردند این پول را از آنها گرفت و خرج بیت المال و بودجه عمومی کرد به کارکنان حقوق داد و حقوق بازنشسته ها و نیروهای مسلح را پرداخت یک جورایی از پولدارها گرفت داد به فقرا. میشه گفت مثل رابین هود. زنده باد دولت که کار رابین هودی انجام داده. اگر خارجی خوشتون نمیاد ایرانی اش می شود:مثل عیاران.
باپول نقد؟
نتیجه گفتار «هیچ کس حق فرصت سوزی نداره» که نشان از اشتیاق وذوقزدگی شدید برای مذاکره انهم قبل از نهایی شدن نتیجه انتخابات امریکا دارد همین هست که عربستان هم برای مذاکره ایران و دولت «احتمالی» بایدن شرط گذاشته !!!
اگر زیان در بورس دستوری نبود حرف شما درست بود
فقط رانتی های دولتی سود بردند
اقای محمد خان سواد رسانه ای لازم نیست جایی که ما می بینیم چندمیلیون من و دیگران رفته هوا و دولت هم 320هزارمیلیارد زده به جیب
عزیزانی که این روزا نظرات ضدبورسی رو در فضای مجازی زیاد میبینن این روزا. دقت کنید:
این نظرات همه اش کار یه عده ادم سودجو و دلال مثل ایشونه. لطفا یکبار متن رو با دقت بخونید. کی باورش میشه ایشون سهامدار بورس باشه؟
خب تو اگر منتظری ارزش سهامت یکم بره بالا و بعد بفروشی چطور بقیه رو تشویق به خروج میکنی؟ اینطوری که باعث میشه بیشتر بری تو ضرر.
چقدر بعضی ها انسان های پلیدی هستند. واسه کسب سود بیشتر حاضرن هر دروغی بگن و بقیه متضرر بشن.
اگرچه که هیچ انسان عاقلی بر اساس این نظرات تصمیم گیری نمیکنه
حاشیه سود 7073900.00 برای سهم ...و 1723768.57 برای سهم ... در تاریخ 99/9/2 ثبت شده است سازمان بورس پاسخ دهد آیا این عدد فضایی درست است یا خیر؟؟؟؟ سهامداران از دولت اطلاعات بنیادی دقیق را انتظار دارند نه دخالت بیجا
بنظر من مصلحت کشور ایجاد می کند که به خاطر تحریم ها دلار بالا نگه داشته شود تا صادرات افزایش یابد و همانطور که میبینیم صادرات افزایش و در برخی موارد غیر قابل کنترل شده است. در واقع افزایش دلار بخاطر تحریم ها نیست بلکه افزایش دلار راهکاری برای مقابله با اثرات تحریم ها است و اگر هم دلار کاهش نیابد ولی تا چند سالی در رکود خواهد بود و آینده از کسانی نیست که منتظر هستند از دلار کسب سود کنند
با منطق شما یکی از راه های رهایی از درد و بیماری خودکشی هست نه درمان!!!!!!!!!!
حرفات کاملا درسته
مهمترین وظیفه دولت در قبال بازار سرمایه و بورس این است که اطلاعات مالی شرکت ها با دقت و نهایت سلامت به دست سرمایه گذاران برسد تا خدای نکرده افرادی که با تحقیق وارد می شوند دچار زیان نشوند و اگر محدودیتی ایجاد می شود حساب شده و با دقت انجام شود بگونه ای که همه از آن بهره ببرند نه عده ای خاص و صاحب رانت اطلاعاتی و متاسفانه برخی اوقات مشاهده می شود که برخی اطلاعات سهام ها بصورت مشکوک در اختیار مردم قرار داده می شود که حقیقی و واقعی نیستند و باعث صف های خرید و یا فروش شدید می شوند.
بورس سالم ترین مکان برای سرمایه گذاری ترجیحاً بلند مدت است و شک نکنید که مزیت های اقتصادی آن هم برای تولید و هم کنترل تورم است بگونه ای که مردم برای سرمایه گذاری به سمت کالاهایی نمی روند که با معیشت مردم سر و کار دارد. ولی سرمایه گذاری های دیگر بفرض آنکه سود بیشتری داشته باشد ولی بر ضد تولید و عامل گرانی و تورم و مشکلات در معیشت و زندگی مردم است خودرو و زمین و مسکن و ... با معیشت و زندگی مردم سر و کار دارد و باید قیمت واقعی خودشان را داشته باشند دلار هم غیر مستقیم با معیشت مردم سر و کار دارد و مواد اولیه تولید و کالاهای ضروری که وارد می شوند با قیمت بالا به دست نیازمندان می رسد و لذا سرمایه گذاری در دلار هم درست نیست ...در خصوص بانک ها هم که شبهه ربوی بودن دارد
آقا دولت چه جوری جبران کنه از جیب ملت ؟؟
نه سود آنچنانی منطقیه و نه زیان اینچنینی . اما یک چیز مشخصه ، و اون اینکه به نحوی پول مردم از بین رفت
در مورد بورس که مردم خودشون پولشون را دودستی تقدیم کردند
دولت هم رفته تو بازار داره کسب درآمد میکنه
چه اشکالی داره
با ارجاع به دلیل نخست ٬ مزد بگیرانی که مالیات بر دستمزدشان پیش از دریافت دستمزد کسر می شود از این لحاظ سهم بیشتری ندارند؟ دولت بر این اساس به آنان بیشتر مدیون لحظه ای و تاریخی نمی باشد؟
البته هم می دانیم سرمایه اجتماعی به این گروه قابل اطلاق نیست چرا که خطری چون ریزش بورس در اثر قهر آنها قابل پیش بینی نیست! چرا که مجبورند در این بازار بمانند .
...
چرا 100 میلیون نشه خیلی بهتره
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.