رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرعکس: بر فراز ابرها و عبور از کنار قله برفی دماوند
29بازدید
۵۸

چهار اقدام پیشنهادی به دولت آینده برای مقابله با فساد اقتصادی

این روز‌ها برخی کاندیدا‌های ریاست جمهوری وعده می‌دهند، در صورت رسیدن به مسند ریاست قوه مجریه با فساد مبارزه خواهند کرد. وضعیت فساد در ایران چگونه است و چه راهکا‌هایی می‌توان برای مبارزه با فساد در نظر گرفت؟

فساد اقتصادی و رتبه ایران

از دیدگاه اقتصادی فساد، یکی از عوامل بازدارنده رشد اقتصادی محسوب می‌شود و این پدیده شوم آثار منفی کمی و کیفی بسیاری بر تخصیص بهینه منابع و در نتیجه بر رفاه عمومی دارد. اندازه گیری و مقایسه فساد، به دلیل آنکه این پدیده در خفا اتفاق می‌افتد، اندکی مشکل است، اما موسساتی در سطح بین المللی هستند که فساد را به روش‌های مختلفی در کشور‌های سرتاسر دنیا اندازه گیری می‌کنند و نتایج آن را منتشر می‌نمایند. یکی از این موسسات، سازمان بین المللی شفافیت است.

به گزارش «تابناک اقتصادی»؛ سازمان بین المللی شفافیت، یکی از مهمترین شاخص‌ها در زمینه فساد یعنی شاخص ادارک فساد را هر ساله تهیه و منتشر می‌کند. این سازمان، سازمانی غیردولتی است که در سال ۱۹۹۳ تأسیس و مقر اصلی آن در آلمان و هدف از ایجاد آن مبارزه با فساد است. شاخص CPI (شاخص ادراک فساد) به وسیله لامبدورف در ژوئن ۱۹۹۵ برای اولین بار تهیه و در سال ۱۹۹۶ رسما منتشر شد.

شاخص ادارک فساد، میزان فساد موجود در میان مقامات دولتی و سیاستمداران را نشان می‌دهد. به عبارت بهتر، این شاخص نشان می‌دهد که وضعیت فساد در بخش عمومی هر کشور چگونه است؟ گزارش‌های تهیه شده توسط سازمان بین المللی شفافیت بر پایه معیارهایی، چون بررسی مدیریت دولتی در کشورها، شرایط دسترسی شهروندان به خدمات عمومی، ساختار حقوقی و قضایی حاکم در کشور‌ها و موقعیت بخش خصوصی است.

وضعیت ایران در این سال‌ها در شاخص ادراک فساد چگونه بوده است؟

گزارش سازمان شفافیت بین المللی پیرامون شاخص ادراک فساد هر ساله منتشر می‌شود. آخرین گزارشی که در این زمینه منتشر شده، مربوط به سال ۲۰۲۰ است. در این گزارش هر چقدر نمره یک کشور به صفر نزدیکتر باشد، اقتصاد آن کشور فاسدتر است و هر چقدر این نمره به صد نزدیکتر باشد، اقتصاد آن کشور از فساد به دور است. نمره ایران نسبت به سال گذشته، با یک نمره کاهش از ۲۶ به ۲۵ تنزل یافته است. این نشان می‌دهد، در سال ۲۰۲۰ در مقایسه با سال گذشته فساد در ایران بیشتر شده است. همچنین جایگاه ایران در سال ۲۰۱۹ در بین ۱۸۰ کشور دنیا ۱۴۶ بود که این جایگاه با سه پله افزایش در سال ۲۰۱۹ در بین ۱۷۹ کشور دنیا به ۱۴۹ ارتقا یافته است.

در نمودار زیر، روند نمره و رتبه ایران در شاخص ادارک فساد از سال ۲۰۰۳ تا سال ۲۰۲۰ را ملاحظه می‌کنید.

فساد اقتصادی و رتبه ایران

نمودار نشان می‌دهد، در حالی که از سال ۲۰۱۳ به دلیل کاهش فساد در ایران، نمره ایران در حال رشد و متعاقب آن رتبه ایران در حال تنزل بوده است، اما دوباره در سال ۲۰۱۸ رتبه ایران با بیشتر شدن فساد و کاهش نمره، ارتقا یافته و همین روند در سال ۲۰۲۰ نیز ادامه پیدا کرده است.

همچنین بنا بر این گزارش، ایران در میان شانزده کشور منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (منا) نیز جایگاهی بهتر از رده دوازدهم را به دست نیاورده است. به عبارت بهتر، می‌توان گفت در سال ۲۰۲۰ اقتصاد ایران در بین شانزده کشور منطقه منا بعد از کشور‌های سوریه، یمن، لیبی و عراق پنجمین اقتصاد فاسد منطقه منا را داراست. در بین کشور‌های منطقه منا امارات با کسب نمره ۷۱ از ۱۰۰ توانسته است در رتبه ۲۱ م دنیا قرار بگیرد و رتبه اول این منطقه را به خود اختصاص دهد. بعد از امارات، قطر با کسب نمره ۶۳ و رتبه ۳۰ م دنیا در جایگاه دوم این منطقه قرار گرفته است.

 

فساد اقتصادی و رتبه ایران

دولت سیزدهم چگونه می تواند با فساد مقابله کند؟

دولت سیزدهم برای مقابله با فساد می تواند در مسیر اجرای چهار اقدام زیر قدم بردارد؛

اولین اقدام: دولت الکترونیک و افزایش شفافیت است؛ برای نمونه در موضوع حقوق‌های نجومی قرار بود که یک سامانه‌ای طراحی شود و در آن سامانه که امکان دسترسی همگان به آن وجود داشته باشد، حقوق و دستمزد همه کارمندان مشخص باشد که این اتفاق به سرانجام مشخصی نرسید. یا قرار بود از سال ۹۴ سامانه املاک و اسکان برای مالیات ستانی از خانه‌های خالی راه اندازی شود که این سامانه به تازگی راه اندازی و اجرایی شد. وجود سامانه‌های این چنینی می‌تواند در ایجاد شفافیت و مقابله با فساد موثر باشد.

دومین اقدام: مبارزه با ورود پول‌های کثیف به انتخابات است. تحلیل سازمان بین‌المللی شفافیت نشان می‌دهد، فساد در کشور‌هایی فراگیرتر است که در آن‌ها پول‌های کلان می‌توانند آزادانه به کمپین‌های انتخاباتی راه پیدا کنند و دولت فقط به صدای افراد ثروتمند یا آن‌هایی که دارای رانت هستند، گوش می‌کند.

سومین اقدام: وجود قوانین و مقررات بسیار می تواند یکی از علل ایجاد رشوه و فساد باشد. در این خصوص طبق بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس، از مجموع ۱۷ هزار و ۶۷۳ احکام وضع‌شده در حوزه‌های صنعت، معدن و تجارت، بیش از ۷ هزار و ۴۱۳ احکام بی‌اعتبار و غیرضرور شناسایی شده‌اند. از ۲ هزار و ۳۵۱ قانون وضع‌شده در این سه حوزه نیز ۹۷۳ مورد آن بدون اعتبار تعیین شده است. به‌ صورت جزئی‌تر در بخش صنعت حدود ۵۹۳ عنوان قانون و ۶۳۷۸ احکام بی‌اعتبار و دست‌وپاگیر وجود دارد که این تعداد در بخش معدن به ۱۰۸۳ قانون و احکام می‌رسد. در بخش تجارت نیز ۲۸۷ قانون و احکام با ارائه مستندات، غیرضرور شناخته‌ شده است. به‌نظر می‌رسد، این تورم قوانین و تفسیرهای مختلف از آن، علاوه‌ بر آنکه دست‌وپای تولید و اشتغال و فعالیت‌های مولد را بسته، خود موجب افزایش فساد اداری نیز شده است، چون طولانی‌ شدن اعطای مجوز فعالیت می‌تواند راه میانبر برای مراجعان و زمینه درآمدزایی و سوءاستفاده از موقعیت را برای کارکنان اداری فراهم سازد.

چهارمین اقدام: توجه به موضوع مدیریت تعارض منافع است. تعارض منافع (منفعت) به موقعیتی گفته می‌شود که منفعت شخصی افراد در قبال انجام وظایف و اختیارات قانونی آنان در تعارض با منافع عمومی قرار گیرد و می‌تواند انجام بی‌طرفانه و بدون تبعیض وظایف‌شان را مانع شود. مدیریت تعارض منافع کلیه اقدامات و تدابیر اداری، نظارتی، قضایی و شبه قضایی لازم برای پیشگیری از تعارض منافع، رفع یا کاهش حداکثری تاثیرات ناشی از این موقعیت است. به فعلیت رسیدن تعارض منافع معمولا ناشی از دو خصیصه است. خصیصه اول مربوط به ویژگی‌های ذاتی جایگاهی است که افراد در آن قرار می‌گیرند. تصمیم‌گیری، تخصیص اعتبار، اعطای مجوز، برنامه‌ریزی شهری، معاملات دولتی و... اما خصیصه دوم ویژگی شخصی افراد قرار گرفته در جایگاه است، مانند شغل هم‌زمان، مالکیت دارایی، شرکت‌داری یا سهام‌داری، اشتغال پسادولتی و... که با قواعد ناظر بر آن جایگاه موجب بروز تعارض منافع در افراد می‌شود.

درواقع تعارض منافع زمانی وجود دارد که کارکنان می‌توانند از موقعیت خود سوءاستفاده کنند و بنابراین مدیریت تعارض منافع مشمول تدابیر و اقدامات نظارتی لازم برای پیشگیری و کاهش تاثیرات سوء موقعیت‌های تعارض منافع است. از مصادیق بارز تعارض منافع می‌توان به تصدی هم‌زمان دو یا چند شغل، رانت اطلاعاتی، تصمیم‌گیری در شرایط نفع شخصی، حق رای در شرایط نفع شخصی، درهای گردان، اتحاد قاعده‌گذار و مجردی، تبانی ناظر و نظارت شونده و... اشاره کرد.

 

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۵۸
در انتظار بررسی:
۱
غیرقابل انتشار:
۰
ناشناس
در پاسخ به مشت نمونه خروار

درکشورماحداقل حقوق مدرس دانشگاه که ازاستادبمراتب کمتراست ده میلیون تومانست یاشما خودتان ازحقوقی‌که‌میگیری نامطلعی یادردانشگاهی خارج ازایران تدریس میکنی

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

اول باید حساب مسئولان چک شود

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

کنترل حساب در همه کشورهای پیشرفته انجام میشه تا راحت از فرار مالیاتی حلوگیری بشه که اتوما تیک از
همه درامدهای غیر طبیعی هم جلوگیری میشه

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

اتفاقا برسی میشود ولی حساب مردم عادی.....حساب رفیق ورفقا برسی نمیخواد

ناشناس

همه جا دولت ها مجری هستند و مجلس ناظر و کارفرما هستند اما در کشور ما دولت هم کارفرما و هم مجری است و در نهایت کارشان با انبوهی از بدهی دولت را به دولت بعد تحویل می دهند و نمایندگان مجلس هم تنها کاری که انجام می دهند نامه به وزیران جهت اشتغال فرزندان و وابستگانشان است

ناشناس

من به این نتیجه رسیده ام که اینکه رئیس جمهور برنامه داشته باشد و یا نداشته باشد تفاوتی ندارد اینکه اوضاع را خوب تشخیص و تشریح و راه حل های خوب بدهد با اینکه خیلی مهم است ولی در شرایط فعلی مهم نیست چون در بهترین حالت اگر هم برنامه ای داشته باشد با این ساختاری که ما داریم و فاصله زیاد حرف تا عمل که وجود دارد امیدی به پیاده سازی ان نیست
و اگر هم راه حل های خوب ارائه دهد هم چون دروغ و وصله های ناجور در کشور زیاد و نهادینه شده است براحتی حرف خود را عوض و یا با بزرگ نمایی و دروغ ماست مالی می کند.
از روی ناچاری باید به کسی رای داد که در درجه اول نه ظاهری و نه ظاهری بلکه از باطن خدا ترس و با خدا باشد و در درجه دوم حرف شنوی خوبی از کسانی که عاقلانه و عالمانه فکر می کنند داشته باشد چون مشکلات کشور با این کسانی که وجود دارند حل پذیر نیست و باید به دست خدا حل شود و ممکن است وجود چنین شخصیتی و ارتباط او با خدا در کشور باعث شود خدا دلش به حال ما بسوزد و از غرب و شرق به او کمک کند تا اوضاع ما درست شود.
ضمناً خدا ترسی به ظاهر نیست و این است که خدا ترس دروغ نمی گوید و وفای به عهد دارد و نسبت به اموال بیت المال و عدالت حساس است و دیگران را بر خود ترجیح می دهد و اهل ریخت و پاش و امتیاز طلبی به بهانه های مختلف نیست با دوستان مروت دارد و نمی گزارد با 6 برابر شدن ارز مردم به فلاکت بیفتند و با دشمنان مدارا می کند تا از گزند آنها مردم را به زحمت نیندازد و از درب هدایت با آنها برخورد می کند

ناشناس

تا زمانی که اقتصاد آزاد نشود و دولت دست از تصدی گری بر ندارد و فرصتها بصورت برابر بین مردم توزیع نشود و رقابت سالم اقتصادی حاکم نگردد صحبت کردن از مبارزه با فاسد و فساد وقت تلف کردن است و تاکنون هم هیچ نتیجه ای نداشته و چه بسا اوضاع روز به روز بدتر میشود چون تمام توجهات البته آن هم در ظاهر فقط به معلول هاست و کسی دنبال علت ها نیست . مدعیان مبارزه با فساد باید صورت مسئله را خوب درک کنند این بزرگترین قدم برای حل آن است . وجود رانت ، اقتصاد دولتی ، نظام اداری معیوب و پر هزینه ، حجم و اندازه ی بیش از حد بزرگ دولت ، نداشتن روابط اقتصادی پایدار با کشورهای موفق جهان ، انحصار و عواملی دیگر مهد پرورش فساد هستند .

بهرام

در برخورد با فساد از رئیس جمهور کمونیست کره یادبگیرید که چطوری وزیر فاسدش را گیوتین زد،فساد مثل موریانه در حال حاضر مملکت را خورده اینها ادعای مبارزه با فساد میکنن،عجب !این گوی و این میدان فساد در بورس را رسانه ها در بوق و کرنا گذاشتن،کو رئیس جمهور ،کو نماینده هاش ،کو مجلس انقلابی ،مطمئنا من یکی رای نمیدم ،چون صداقت توی کار مسئولین نمیبینم

ناشناس

فساد در کشور سیستماتیک است و مصداقی و موردی نیست
خانه از پای بست ویران است

هموطن
در پاسخ به ناشناس

مگه رییس جمهور در این مملکت کاره‌ای هست که دنبال مبارزه با فساد باشه؟ همینکه خودش اختلاسگر نباشه کلامونو میندازیم هوا

ناشناس

تا وقتی همه ارگان های کشور شفافیت مالی نداشته باشند... مبارزه بت فساد شعاری بیش نیست .... ما ارگان هایی داریم که به هیچ احدی پاسخگو نیستند

ایرانی

برای جلوگیری از فساد تمام دست اندر کاران دولتی و قضایی و پارلمانی میزان داریی خود .والدین.فرزندان.نوه ها وخواهر-برادر وداماد و شوهر خواهرهایشان را اعلام کنند.

ناشناس

زمینه مبارزه با فساد وجود ندارد چه کسی می خواهد با فساد مبارزه کند پس منافع مفسدین چه می شود عده ای اصلا برای فساد آمده اند و تا کجا ها نفوذ کرده اند

ناشناس

ما برق نداریم .

ناشناس

من نمی دونم فساد، فاسد رو میاره یا این فاسد هستش که فساد میاره....

سلطان

تا وقتی فاسدها هوای همدیگر را دارند نمیشه

ناشناس
در پاسخ به امیر

چون بعضی خودشون درگیر فساد هستن

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

ما مسلمانیم و از این نظر باید چرخ اسلامی اختراع کنیم

ناشناس

یه کم از تجربیات کشورهای دوست و برادر چین و کره شمالی استفاده کنیم همه چیز تو چند ماه درست میشه

ناشناس

افکار و اندیشه هایی هشت که نظم پذیر و قانون پذیر نیستند و این افکار در کشور نشر و پخش شده و با قانونمداری و شفافیت سنخیتی ندارد.صاحبان این باورها پست و مقامهای بزرگی دارند.برای شفافیت باید فکری به این مسئله بشه.

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.