همه چیز نابود شد؛ هم «کیک»، هم «محبوب»، هم «من» / نقدی بر خبرسازترین فیلم این روزها
«کیک محبوب من» چگونه فیلمی است؟ حرف حسابش چیست؟ به عنوان یک اثر سینمایی چه سایز و اندازه ای دارد؟ چرا در جایی نمره صددرصدی می گیرد و در جایی به خاطر نبود عمق، اصلا قابل نقد نمی دانند؟
«کیک محبوب من»، فیلمی که در مدت اخیر توجه مخاطبان و نظرات مساعد و نامساعد را از منتقدین جذب کرده، درامی است به کارگردانی مریم مقدم و بهتاش صناعیها. این کار در هفتاد و چهارمین جشنواره بینالمللی برلین به نمایش درآمد و برای دریافت جایزه خرس طلایی، در رقابت بود.
به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، داستان از این قرار است که مهین (با بازی لیلی فرهادپور)، زنی بیوه که از زمان مهاجرت فرزند و نوهاش در تنهایی و پیری سپری میکند، تصمیم به شکستن طلسم تنهایی و انزوای خود و برقراری یک ارتباط عاطفی میگیرد. در این مسیر با فرامرز (با بازی اسمائیل محرابی) آشنا میشود که اتفاقاً مانند مهین، تنها زندگی میکند. وقتی مهین، فرامرز را به دنیای خودش دعوت میکند، فرامرز مشتاقانه با او هممسیر میشود و مدت زمانی را باهم سپری و احوالاتی را رقم میزنند.
فیلنامه جذاب با دیالوگ هایی غیرواقعی
فیلمنامه به لحاظ دراماتیک و ساختار داستانی، جذاب است. اما باید توجه داشت که یک فیلمنامه، درست مانند یک پازل بزرگ است با قطعههای کوچک و بزرگِ فراوان. یکی از مهمترین قطعات آن، دیالوگ است که به تناسب ژانر و فضایی که هر فیلم اقتضا میکند، متفاوت عمل میکند. زمانیکه با یک فیلم واقعی و اصطلاحاً رئالیستی مواجهیم، بسیار حائز اهمیت است که دیالوگها نیز واقعی، آشنا، و منطقی باشند. در فیلم مورد نظر، دیالوگها در برخی مواقع از زیست روزمره دور شده و شکل تصنعی پیدا میکنند. شکل ادای این دیالوگها هم در شدت این تصنع مؤثر است. بنظر نمیرسد که این لحن از دیالوگگویی ناخواسته باشد؛ زیرا اتمسفر کار سعی در نمایاندنِ ایزولهبودن و غربت جهان درونیِ انسان دارد. اما این تا حدی پذیرفته است. زمانیکه دیالوگها بوی تحمیل یک ایدئولوژی، فکر یا احساس خاصی را به مخاطب بدهد، از ریخت میافتد و از اثرگذاری فیلم، میکاهد. همچنین هنر، همواره در بیان موضوعات با وسواس و زیبایی عمل می کند. نه این که هر چیزی را به هر شکلی بگوید. آن وقت اسمش هر چه باشد، هنر نیست.
کارگردانی
فیلم به لحاظ بصری استفاده مناسبی از رنگ، نور و بهخصوص قاببندی کردهاست. در واقع، همنشینی قابها و دیالوگها، بار مفهومی اثر را به شکل نمادینی منعکس میکند. برای مثال روشن شدن چراغ خانه مهینخانم پس از ورود فرامرز و یا صحبتهای بسیاری که از ابتدای فیلم درباره «باغچه» میشود و اشارههای فراوانی که توسط قاب به آن میشود. باغچهای که در نهایت تبدیل به یک نماد و عنصری کلیدی در فیلم میشود.
نوستالژی، پناهِ انسانِ تنها
شاید بتوان گفت که دو تا از کلیدواژههای اساسی «کیک محبوب من»، نوستالژی و تنهایی است. فیلم از شروع اتمسفری را برای ما میسازد که تماماً نشاندهنده حس تنهایی است.
این تنهایی پیوند عمیقی با نوستالژی دارد. درواقع به نظر حس نوستالژی، هم نتیجه تنهایی است و هم راه حلی در برابر آن. انسان تنها برای هضم تنهایی و پر کردن خلأ درونیاش، به گذشتهای پناه میبرد که همواره دوستش داشته است. ویژگی نوستالژی این است که «اکنون» دوست داشتنی است، حتی اگر در «گذشته» اینچنین نبوده باشد!
پیوند با نوستالژی را میتوان به وضوح در کلیت فیلم مشاهده کرد. برای مثال سکانسهایی که در آنها مهین و فرامرز به موزیکهای قدیمی گوش میدهند، لذتهای گذشته را بازگو میکنند و یا قاب عکسهای قدیمی را نگاه میکنند و...

زمان همهچیز را خراب میکند!
در مجموع این اثر، یک هجوم در برابر «زمان» است.
نویسنده، زمان را مقصر همهچیز میداند. به تعبیر او، این زمان است که عشق، جوانی، سلامت و شادی را در خود میبلعد و با خود میبرد؛ و اعتراض یک انسان سالخورده تنها به این وضعیت، عقب کشیدن زمان است. این عقب کشیدنِ زمان، در واقع همان پناه بردن به نوستالژی است. دیدگاه فیلمساز این است که در نهایت، انسان ذاتاً توانایی بازگرداندن زمان از دست رفته را ندارد و در این چالش، شکست میخورد و بیرحمانه توسط گذر زمان بلعیده میشود.
نامگذاری فیلم
«کیک محبوب من»، شکست انسان مدرن در سه ساحت است:
١) کیک: چیزهایی که میسازد. (داشتههایش)
٢) محبوب: چیزهایی که به آن علاقه دارد. (خواستههایش)
٣) من: هویت فردیاش (خودش)
مهین و فرامرز، به همین ترتیب داشتهها، خواستهها و در نهایت خودشان را از دست میدهند و به مرگ نزدیک میشوند.
جمعبندی
در مجموع، «کیک محبوب من» اثری است با مفاهیمی جهانشمول و قابل تأمل که نقاط ضعفی همچون دستهبندی کردن اقشار جامعه به دو گروه، نگاه ایدئولوژیک و یکسری دیالوگهای شعارزده، از لطافت هنریاش میکاهد. در نهایت این مخاطب است که تصمیم میگیرد از چه عینکی به جهانِ این فیلم نگاه کند.
نویسنده؛ ملیکا ریحان
نویسنده؛ ملیکا ریحان
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
هر کسی عقیده ای داره بعد اشاع فساد بدبخت کردن مرد با خوردن کیک مفهوم سمبلیک است واقعا که اسماعیل محرابی نباید بازی می کرد با فیلم خواستگاری سریال آئینه من فیلم ندیدم الان می بینم اما
بالاخره اینهم یک فیلمی بود دیگه
زندگی کسانی را به تصویر کشید که فراموش شده اند
ولی ایکاش زمان خوشیها یکم طولانی تر میشد
زرتی زد طرف مرد بدون هیچ بهره ای از این زندگی جدید
به تو چه ربطی داره؟ تو خیلی خدا ترسی برو رفتار و اعمال خودت را درست کن
بله این فیلم در ایران ساخته شده و دیدی خلاقانه و مفهومی عالی دارد
اتفاقا اين فيلم دقيقا ترسهاي من را از زمان پيري نشان داد.و خيلي تاپيرگذار بود
وقتی هر کاز غیر اخلاقی و غیر قانونی و زشتی رو به اسم هنر تموم میکنن
بسیار عالی بود.
این فیلم اثر نبود به چشم یک فیلم معمولی دیدم پشیمان شدم چون پایانش تلخ بود همه نشاطی که ایجاد کرد در پایان فیلم پس گرفت
گاو ۹من شیر ده شد
كسي كه جانبازه به جانباز بودن خودش افتخار ميكنه
نه مثل اين بابا كه ازش فراريه
فیلم بسیار عالی و به شدت واقعی با نگاه درست به جامعه ایران که با شرایط امروز و فردای جامعه ایران هم خوانی دارد تبریک به کارگردان و بازیگران فیلم
شما درکت برای فیلم کمه نظر نده
تابناك قبل از دولت اقاي بزشكيان خيلي راحت تر نظرات را منتشر ميكرد اما اكنون خيلي سختكيرانه عمل ميكند تا نظرات متفاوت در جامعهمنعكس نشود نه حقيقت كشف ميكردد ونه جامعه بويا خواهد شد بفرموده قران همه نظرات را بايد شنيد وبهترين ان را بركزيد نه تحميل كرد
واقعا نظرت ترسناک و از مدنیت به دوره
به نظرم دقیقا این حس چه در مردها وچه در زنهای این جامعه به طور واقعی هست و فقط ترس باعث تنهایی آنها تا مرگ میشه. من با چندین نفر صحبت کردم همه آرزوی چنین رابطه ای داشتن اما نمیدونستن چکار کنن
چون تعداد خانواده هایی که بچه هاشون به خارج مهجرت می کنند و تنها هستند زیاده این فیلم شبیه زندگی واقعی خیلی هاست
من دوست دارم این فیلم را
دلم می خواد یک بار بدون تبلیغ های آزار دهنده ماهواره دوباره ببینم
من این فیلم را دیدم و خیلی دوست داشتم
داستان متفاوت و خوبی بود
فیلمو دیدم. آقای اسماعیل محرابی تمام دیوار خاطرات خوش ما رو در بازیهای درخشان نوستالژیک قبلی خودش بعد از بازی تو این فیلم سخیف ضد فرهنگ ایرانی فرو ریخت... بنظرم هنرمندی که متعلق و مدیون به این مردمه حق همچین کاری رو نداره!!!
فیلم خوبی بود
یه سبک زندگی متفاوت با مشکلات متفاوت
معلومه که کلا از وضعیت جامعه بی اطلاعی
ناشناس 16:36
لطفا از طرف مردم ایران حرف نظر، جایزه بین المللی خیلی هم برای من ارزشمنده
این چیزی که در مورد غرب گفتی هم مطمئنا دروغه،
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.