هنر رشتی دوزی: از خانههای اشراف تا میزهای مدرن
رشتی دوزی، هنری بومی و اصیل از گیلان، که زمانی در اوج صنعت ابریشم درخشان بود، اکنون همچنان با نقوشی منحصربهفرد و فاخر، یادگار تاریخ و فرهنگ این سرزمین است.

حورا نژادصداقت- رشتی دوزی، از موزههای معتبر جهان تا خانههای اشراف قاجار، این هنر نمادی از زیبایی و اصالت گیلانی است که همچنان به دست هنرمندان گیلانی زنده نگاه داشته شده است.
رشتی دوزی، از اوج صادرات تا شکوه در موزههای جهان
در دوران صفویه، ابریشمکشی و صادرات ابریشم گیلان به اروپا به اوج خود رسید و هنرهایی همچون رشتی دوزی رونق فراوانی یافت. شهر رشت در دوره شاه عباس دوم، کریمخان زند و آغا محمدخان قاجار به دلیل تجارت ابریشم شهرتی جهانی داشت و کاروانهای متعددی از هند، بخارا، ترکیه و سایر کشورها برای خرید ابریشم به این شهر میآمدند و آن را به بنادر دریای مدیترانه و خلیج فارس منتقل میکردند.
اما در اواخر دوره قاجار، کاهش بازار صنعت ابریشم گیلان، رشتی دوزی را نیز تحت تأثیر قرار داد و کارگاههای بزرگ به کارگاههای خانگی تبدیل شدند و این هنر دیگر در بازارهای عمومی چندان دیده نشد و هنرمندان نیز به دلیل هزینههای بالای ابریشم، به سفارش اشراف و تولید اشیای لوکس برای خانههای اعیانی مشغول شدند.



رشتی دوزی، میراث جهانی و موزههای معتبر
رشتی دوزی، که زمانی یکی از اقلام صادراتی گیلان بود، اکنون در موزههای معتبر جهان و ایران همچون موزه متروپولیتن نیویورک، موزه هنرهای تزئینی اصفهان، موزه آستان قدس رضوی و موزه آینه و روشنایی یزد، به چشم میخورد.
آثار استاد حسین رشتی، هنرمند برجسته قاجار، از جمله پردههای نفیس این هنر است که در این موزهها نگهداری میشوند.

رشتی دوزی، ابزار و مواد اولیه
برای خلق آثار رشتی دوزی، از نخهای الوان ابریشمی، قلاب مخصوص، جریده و کتل چوبی استفاده میشود. این هنر که در گذشته توسط مردان انجام میشد، اکنون بیشتر بهصورت خانگی و توسط بانوان ادامه یافته است.
رشتی دوزی در گذشته برای تولید پرده، لباس، کلاه، جانماز و فرش استفاده میشد. امروزه این هنر در تولید رومیزی، کیفهای زنانه، لباس، زیورآلات و دیگر اقلام تزئینی کاربرد دارد.

رشتی دوزی، ثبت ملی و بینالمللی
رشتی دوزی بهعنوان میراث ناملموس ملی در سال ۱۳۹۰ ثبت شد و در سال ۱۳۹۹، شهر رشت بهعنوان شهر ملی رشتی دوزی معرفی شد. همچنین این هنر موفق به دریافت نشان مهر اصالت یونسکو شده و تمبر آن نیز در سالهای ۹۶ و ۱۴۰۲ به چاپ رسیده است.
رشتی دوزی، چشمانداز آینده
با توجه به ظرفیتهای بالای شهر رشت و نیاز به پویایی بیشتر، توسعه و اشتغال پایدار در حوزه رشتی دوزی مستلزم ایجاد زیرساختهای مناسب، خلاقیت هنرمندان، شناخت نیاز مشتریان و بهروزرسانی تولیدات است. این اقدامات میتوانند ضامن آیندهای روشن برای این هنر اصیل گیلانی باشند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
من فکر میکردم این چیزا فقط برای عشایر و بعضی استان های شرقی و غربیه. مگه توی شمال هم از این چیزا داریم؟
چقدر زیباست... حیف که خیلی از این هنرها به خاطر تمایلات به اجناس خارجی و مدهای مزخرف بیرونی در حال نابود شدن و از بین رفتنه
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.