رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرنتیجه عجیب پژوهشی درباره داشتن فرزند دختر
269بازدید
۴۰

جنگ افزار

سوخو-۲۴؛ بمب‌افکنی که برای ایران همیشه آماده بود، اما هرگز وارد جنگ نشد

سوخو-۲۴ برای نیروی هوایی ایران نه یک پرنده نمایشی بود، نه یک خرید تبلیغاتی. این هواپیما از همان روز اول برای «کار سخت» آمده بود؛ برای پرواز در ارتفاع پایین، عبور از پدافند، و رساندن مهمات دقیق به نقطه‌ای که روی نقشه فقط یک مختصات بود. جنگید، تمرین کرد، فرسوده شد، ارتقا یافت، اما در نهایت هرگز وارد نبرد رسمی نشد؛ نه از سر ناتوانی، بلکه چون همیشه قرار بود آخرین گزینه باشد.

سوخو-۲۴؛ بمب‌افکنی که برای ایران همیشه آماده بود، اما هرگز وارد جنگ نشد

به گزارش تابناک؛سوخو-۲۴ محصول دورانی است که مفهوم بمب‌افکن تاکتیکی معنا داشت؛ دورانی که هنوز موشک‌های کروز همه‌چیز را تعیین نمی‌کردند و هواپیما باید خودش را به دل آتش می‌زد. اتحاد جماهیر شوروی در دهه ۶۰ میلادی به هواپیمایی نیاز داشت که بتواند در ارتفاع بسیار پایین، با سرعت بالا، در هر شرایط آب‌وهوایی و بدون اتکا به برتری هوایی مطلق، مأموریت تهاجمی انجام دهد. نتیجه این نیاز، سوخو-۲۴ بود؛ هواپیمایی سنگین، پرقدرت، با بال متغیر و تمرکز مطلق بر نفوذ و ضربه.

ورود سوخو-۲۴ به ایران به سال‌های پایانی جنگ تحمیلی بازمی‌گردد. ایران در آن مقطع، پس از سال‌ها تحریم و فرسایش ناوگان غربی، به یک بمب‌افکن تاکتیکی واقعی نیاز داشت؛ هواپیمایی که بتواند مأموریت‌هایی را انجام دهد که فانتوم‌های خسته و تایگرهای سبک دیگر از پسش برنمی‌آمدند. خرید سوخو-۲۴ نه یک انتخاب لوکس، بلکه یک ضرورت عملیاتی بود. ایران به دنبال هواپیمایی می‌گشت که مستقل از سامانه‌های غربی، قابل نگهداری در شرایط تحریم و قابل تطبیق با تاکتیک‌های بومی باشد.

سوخو-۲۴؛ بمب‌افکنی که برای ایران همیشه آماده بود، اما هرگز وارد جنگ نشد

سوخو-۲۴ از همان ابتدا نشان داد که پرنده‌ای ساده نیست. این هواپیما خلبان تنبل را تحمل نمی‌کند و تکنسین کم‌تجربه را هم. دو نفره بودن کابین، با نشستن افسر تسلیحات در کنار خلبان، نشان می‌دهد که فلسفه طراحی آن بر اساس مأموریت‌های پیچیده بوده؛ مأموریت‌هایی که نیاز به مدیریت همزمان پرواز، ناوبری، تسلیحات و بقا دارند. بال متغیر این هواپیما اجازه می‌دهد در برخاست و فرود رفتار یک پرنده سنگین را داشته باشد و در نفوذ، به یک موشک بالدار تبدیل شود.

سوخو-۲۴؛ بمب‌افکنی که برای ایران همیشه آماده بود، اما هرگز وارد جنگ نشد

 بمب‌افکنی برای پرواز در آغوش زمین

سوخو-۲۴ اساساً برای پرواز در ارتفاع پایین ساخته شده است؛ جایی که خطای انسانی مساوی با برخورد به زمین است. سامانه ناوبری و رادار تعقیب عوارض زمینی این هواپیما، در زمان خودش یک جهش فناورانه محسوب می‌شد. هواپیما می‌تواند با حداقل دخالت خلبان، در ارتفاع بسیار کم و با سرعت بالا پرواز کند، پستی‌وبلندی زمین را بخواند و خود را با آن تطبیق دهد. این همان چیزی بود که آن را برای نفوذ به عمق سامانه‌های پدافندی دشمن مناسب می‌کرد.

موتورهای AL-21F-3A قلب تپنده این پرنده‌اند؛ موتورهایی پرمصرف، پرقدرت و سرسخت. سوخو-۲۴ اقتصادی نیست، کم‌مصرف نیست، و هرگز قرار نبود باشد. فلسفه‌اش «برو، بزن، برگرد» است. توان حمل مهمات متنوع، از بمب‌های سقوط آزاد گرفته تا موشک‌های هدایت‌شونده، به این هواپیما انعطاف عملیاتی بالایی می‌دهد. در نیروی هوایی ایران، این توان به‌تدریج با بومی‌سازی تسلیحات و سامانه‌ها تکمیل شد.

نکته مهم این است که سوخو-۲۴ ایرانی، یک کپی ساده از نمونه شوروی نیست. در طول سال‌ها، این هواپیما وارد فرآیند ارتقا شد؛ از اویونیک گرفته تا تسلیحات و حتی برخی سامانه‌های ناوبری. ایران یاد گرفت چگونه بدون پشتیبانی سازنده، این پرنده پیچیده را زنده نگه دارد. این کار ساده نبود و نیست، اما نتیجه‌اش حفظ یکی از مؤثرترین بمب‌افکن‌های تاکتیکی منطقه است.

 

سوخو-۲۴؛ بمب‌افکنی که برای ایران همیشه آماده بود، اما هرگز وارد جنگ نشد

پرنده‌ای که جنگ را ندید، اما همیشه برایش آماده بود

با وجود همه توانایی‌ها، سوخو-۲۴ ایران هرگز وارد نبرد رسمی نشد. این موضوع گاهی به‌اشتباه به ضعف یا عدم کارایی نسبت داده می‌شود، در حالی که واقعیت دقیقاً برعکس است. سوخو-۲۴ برای سناریوهایی نگه داشته شد که قرار نبود به‌سادگی رخ دهند؛ برای روزهایی که تصمیم‌گیران می‌دانستند اگر این هواپیما بلند شود، یعنی شرایط به مرحله‌ای رسیده که بازگشتی در کار نیست.

در دکترین عملیاتی ایران، سوخو-۲۴ یک دارایی استراتژیک تاکتیکی محسوب می‌شود. نه برای نمایش، نه برای رزمایش‌های پر سر و صدا، بلکه برای مأموریت‌هایی که باید با دقت، غافلگیری و ضربه مؤثر همراه باشند. این هواپیما تمرین کرد، پرواز کرد، خلبانانش تجربه اندوختند، اما مأموریت جنگی واقعی به آن واگذار نشد؛ شاید چون همان تهدید بالقوه‌اش کافی بود.

سوخو-۲۴؛ بمب‌افکنی که برای ایران همیشه آماده بود، اما هرگز وارد جنگ نشد

از نظر فنی، سوخو-۲۴ امروز دیگر هواپیمای جوانی نیست. طراحی آن به دهه‌ها قبل بازمی‌گردد و طبیعتاً در برابر جنگنده‌های نسل جدید محدودیت‌هایی دارد. سطح مقطع راداری بالا، نیاز به پشتیبانی لجستیکی سنگین و مصرف سوخت زیاد، همه نقاط ضعف آن هستند. اما در عین حال، این هواپیما هنوز یک بمب‌افکن واقعی است؛ نه یک پلتفرم چندمنظوره سبک، نه یک جنگنده تزئین‌شده با بمب.

سوخو-۲۴ در نیروی هوایی ایران، بیش از آنکه یک ابزار جنگی مصرف‌شده باشد، یک تجربه انباشته است. تجربه پرواز در ارتفاع پایین، مدیریت مأموریت‌های پیچیده و نگهداری یک سامانه سنگین در شرایط تحریم. این تجربه‌ها چیزی نیست که با خرید یک هواپیمای جدید به‌سادگی جایگزین شود.

 سوخو-۲۴ را باید همان‌طور دید که هست: یک بمب‌افکن تاکتیکی کلاسیک، با روحیه‌ای خشن و بی‌رحم، که برای جنگ ساخته شد اما در ایران بیشتر به نگهبان خاموش بدل شد. هواپیمایی که همیشه آماده بود، اما شاید همین آماده‌بودن، بزرگ‌ترین نقش آن در بازدارندگی بود.

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۴۰
در انتظار بررسی:
۱۹
غیرقابل انتشار:
۲۰
علی عبدی

با سلام ،. عالی بود استفاده کردیم! ممنوم از اطلاعات داده شده.

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

بله برای حمله به افغانستان می‌تونه کوثر عمل کنه
رو حمله به بقیه کشورها خیلی حساب نکنید

بهرام بهرامی

اگر این افرادی که تو عکس هستن خلبانهای ای هواپیما هستن به نظرم اینا هم مثل خود هواپیما پیر فرسوده هستن والا فیزک بدنی شون به هم‌چی میخوره جز خلبان جنگی بمب افکن

Ali

مگر ماکت هم قدرت پرواز وجنگ دارد اگر باد شدید بیاید میتواند با قدرت باد در هوا معلق شود

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

نا متقارن اینده ؟؟؟

شما واقعا فکر می کنید براتون اینده ای هم وجود داره ؟؟؟؟

خودتون برید یمن بجنگید ملت ایران جنگی با کسی ندارد

ناشناس
در پاسخ به محمد

پس دور زدن عراق با چه جنگنده هایی صورت گرفت؟؟؟؟؟

ناشناس
در پاسخ به محمد

در زمان جنگ ، ما سوخو ۲۴ نداشتیم .

پویا

...متاسفانه نیروی هوایی با تسلیحات فعلی، چیزی جز هزینه، به حساب نمی آید!!!!!

ناشناس

اگر فکر و استراتژی هوشمندانه باشد از هر ابزاری برای ضربه به دشمن حتی آمریکا می توان سود برد. پرواز در ارتفاع پایین و پرتاب موشک های دوربرد هوا به زمین و... کاملا عملی است.

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

آخه رحمت خدا بر تو وقتی تموم نرم‌افزار ها و استاندارد های این صنعت از آمریکا میاد تو می‌خوای چطور بعنوان شاگرد از استاد بزنی بالا؟!؟

ناشناس

واقعا تنها فرمانده کاربلد و دلسوز نهاجا پس از انقلاب تا حالا امیر سرلشگر شهید منصور ستاری بود و بس.تموم پروژه‌هایی که هنوز نیرو داره ازشون بهره‌برداری می‌کنه در دوران فرماندهی این امیر فقید پایه ریزی شده.رحمت الهی بر روح ایشان

سید محمد حسینی
در پاسخ به ناشناس

آن ناشناسی که با پرچم آمریکا دیده می شود و در واکنش نوشته «شک دارم اگر عکس چهارتا جنگنده نشونت و...» تو نشان بده ببینم خودت چند مرده حلاجی

حسین
در پاسخ به محمد

این جنگنده بعد از جنو هشت ساله وارد ایران شد

ناشناس

به گفته مقامات اسقاطیلی ۷۰ درصد حملات در جنگ ۱۲ روزه توسط پهپاد بوده و هواپیمای ایران از جمله سوخو ۲۴ هم می‌تونه کاملا آنها را ردگیری کنه پس چرا نکرد این سواله

ناشناس

بعد از شصت سال هنوز از فانتوم با احترام یاد می کنیم هر سلاحی خودش گویاست نیاز به تفسیر زیادی در خصوص کارآمدی ندارد

مهدی

استفاده از تجهیزات روسی یعنی شکست

ناشناس

مهمتر از جنگ دوازده روزه هم مگر داشتیم اگر در این جنگ بدرد نخورد پس کلا در مواقع بسیار حساس و حیاتی بدردنخور است

عباس

حالا چندتا داریم سوخو24

ناشناس

هروقت فانتوم دوباره استفاده شد اینهم میشه

ناشناس

سال ۲۰۲۶ با جنگ شروع میشه و با جنگ هم تمام میشه

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.