رفتن به محتوای اصلی 
آخرین خبربازی «بمب کثیف» ترامپ علیه ایران
27بازدید
۵۶

در گفتگو با کارشناس اقتصادی مطرح شد؛

ماجرای بنزین ۳۰ ریالی در دوران جنگ هشت ساله/ بنزین ۱۵۰۰ تومانی مضحک است/ از دلار ۱۱۰ تومانی سال ۶۷ به چند هزار تومان رسیدیم؟

بنزین ۱۵۰۰ تومانی مضحک است

تورم مزمن و فشار معیشتی در ایران، به‌گفته یک کارشناس اقتصادی، ریشه در سیاست‌های نادرست قیمتی به‌ویژه در حوزه انرژی دارد. محمود زرین‌ماه معتقد است بنزین و سایر حامل‌های انرژی با قیمت‌های شبه‌رایگان، اقتصاد کشور را به ناترازی، کسری بودجه و تورم ساختاری کشانده‌اند.

ماجرای بنزین ۳۰ ریالی در دوران جنگ هشت ساله/ بنزین ۱۵۰۰ تومانی مضحک است/ از دلار ۱۱۰ تومانی سال ۶۷ به چند هزار تومان رسیدیم؟

بنزین

یکی از چالش‌های جدی اقتصاد ایران، تورم‌های مزمن و فشار روزافزون معیشتی بر خانوارهاست. بررسی ریشه‌های تاریخی این وضعیت و سیاست‌هایی که در دهه‌های گذشته اتخاذ شده، می‌تواند به درک دقیق‌تری از شرایط امروز کمک کند.

در همین راستا، سرویس اقتصادی تابناک گفت‌وگویی با محمود زرین‌ماه، پژوهشگر و کارشناس مسائل اقتصادی، انجام داده است. زرین‌ماه، پاشنه آشیل اقتصاد کلان ایران را «انرژی» می‌داند و معتقد است نرخ‌های یارانه‌ای سوخت، در کنار مصرف بسیار بالا، به یکی از ریشه‌های اصلی ناترازی بودجه و تورم ساختاری تبدیل شده است.

ریشه‌های تاریخی تورم

سؤال: چرا اقتصاد ایران در دهه‌های اخیر با فشار تورمی مداوم مواجه بوده است؟ ریشه اصلی این مسئله کجاست؟

پاسخ: تورم در اقتصاد ایران سابقه‌ای طولانی دارد و محدود به دوران پس از انقلاب نیست. اگر به آمار‌های پیش از سال ۱۳۵۷ نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که تورم‌های بالا وجود داشته است. به‌عنوان مثال، در بخش مسکن و زمین، طی سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۶ شاهد رشد حدود ۶۰۰ درصدی قیمت‌ها بودیم؛ بنابراین تورم پدیده‌ای نیست که صرفاً بعد از انقلاب شکل گرفته باشد، اما پس از انقلاب نیز تداوم یافته است.

در سال ۱۳۵۹ جنگ آغاز شد و پیش از آن نیز ماجرای لانه جاسوسی و تبعات اقتصادی آن وجود داشت. دولت شهید رجایی برخوردی واقع‌بینانه با مسئله بودجه داشت. در دوره‌ای که بنی‌صدر رئیس‌جمهور و شهید رجایی نخست‌وزیر بودند، کشور با کسری بودجه روبه‌رو شد. دولت وقت، علی‌رغم مخالفت رئیس‌جمهور، قیمت بنزین را از ۱۰ ریال به ۳۰ ریال افزایش داد. شهید رجایی صراحتاً اعلام کرد اگر این کار انجام نشود، اداره کشور ممکن نخواهد بود. پس از شهادت رجایی و باهنر، دولت بعدی این رویکرد را ادامه نداد. بنزین تا سال ۱۳۶۷ همان ۳۰ ریال باقی ماند. به اعتقاد من، داستان ناترازی، کسری بودجه و تورم دقیقاً از دهم آبان ۱۳۶۰ آغاز شد.

در دوران جنگ نیز با همین مسئله مواجه بودیم. سردار رضایی اخیراً اعلام کرده‌اند که کل ارزی که طی هشت سال دفاع مقدس وارد کشور شد، ۲۲ میلیارد دلار بود، اما دولت وقت حدود ۵۵ میلیارد دلار ارز ۷۰ ریالی (هفت‌تومانی) به مراکز تهیه و توزیع و تجار اختصاص داد. انتقاد‌های جدی وجود داشت که این ارز به دست مصرف‌کننده نهایی نمی‌رسد.

در روز پذیرش قطعنامه ۵۹۸، قیمت دلار در بازار حدود ۱۱۰ تومان بود، اما ارز دولتی همچنان ۷۰ ریال باقی مانده بود. این سیاست سرکوب نرخ ارز ادامه یافت. در دوران ریاست‌جمهوری آقای خاتمی، قیمت دلار تنها حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد افزایش یافت و در زمان تحویل دولت، نرخ دلار بین ۷۵۰ تا ۸۰۰ تومان بود. این سیاست، فنر نرخ ارز را فشرده نگه داشت و موجب خروج صد‌ها میلیارد دلار سرمایه از کشور شد.

این وضعیت تا دولت نهم و دهم ادامه یافت. در آن دوره، دولت ناچار شد بخشی از این فنر ارزی را آزاد کند و نرخ ارز از حدود هزار تومان به ۳۵۰۰ و سپس ۴۰۰۰ تومان رسید. اگر امروز با کسری بودجه مزمن روبه‌رو هستیم، ریشه آن در حل‌نشدن همین مسائل اساسی است.

چالش های کلیدی در اقتصاد کلان

زرین‌ماه در ادامه به‌صورت تیتروار به چند نکته اساسی اشاره کرد:

انرژی، پاشنه آشیل اقتصاد ایران است. کسری بودجه حدود ۷ میلیارد دلار برآورد می‌شود، در حالی که ایران سالانه حدود ۱۲۰ میلیارد دلار انرژی مصرف می‌کند. مصرف انرژی با نرخ شبه‌رایگان برای هیچ اقتصادی قابل تحمل نیست. رهبر انقلاب نیز تأکید کرده‌اند که این میزان تورم غیرمنطقی است.

بازنشستگی: ایران پایین‌ترین سن بازنشستگی در جهان را دارد.

خودرو: سیاست خودرویی کشور به معضلی جدی تبدیل شده است. تعرفه‌های بالا و بسته بودن بازار، وضعیت صنعت خودرو را بحرانی کرده است.

بنزین و سیاست‌های قیمتی

سؤال: سیاست دولت چهاردهم در حوزه قیمت بنزین را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

پاسخ: در دولت آقای احمدی‌نژاد، در آذر ۱۳۸۹ که دلار حدود هزار تومان بود، بنزین آزاد ۷۰۰ تومان و سهمیه‌ای ۴۰۰ تومان تعیین شد؛ یعنی معادل ۷۰ و ۴۰ سنت. در سال ۱۳۹۰، با افزایش نرخ دلار، دولت لایحه‌ای برای تعیین قیمت ۲۸۰۰ تومان ارائه داد تا نسبت دلاری حفظ شود، اما مجلس وقت آن را نپذیرفت.

از آن زمان تاکنون، بیش از ۲۲۰ میلیارد دلار به اقتصاد کشور آسیب وارد شده و مصرف بنزین به‌شدت افزایش یافته است. مصرفی که باید حدود ۱۳ تا ۱۵ میلیارد لیتر در سال می‌بود، اکنون به ۳۴ میلیارد لیتر رسیده است.

تثبیت قیمت بنزین و پیامد‌های آن

سؤال: چرا قیمت بنزین از سال ۱۳۹۸ تا مدت‌ها ثابت ماند؟

پاسخ: ترس تصمیم‌گیران باعث شد قیمت بنزین به مدت شش سال بدون تغییر باقی بماند. این در حالی است که دلار از ۱۲،۱۰۰ تومان در آبان ۱۳۹۸ به بیش از ۱۶۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ رسید. کرایه‌های حمل‌ونقل بیش از ۱۲۰۰ درصد افزایش یافت، اما قیمت بنزین صفر درصد تغییر کرد. نتیجه این سیاست، کسری بودجه، چاپ پول و تورم شدید بود.

زرین‌ماه تأکید می‌کند که اگر قیمت بنزین منطقی می‌شد، کسری بودجه ایجاد نمی‌شد و تورم کنونی شکل نمی‌گرفت. او به رئیس‌جمهور توصیه می‌کند از منطقی‌سازی قیمت‌ها هراس نداشته باشد.

وی در ادامه به مصرف گاز اشاره می‌کند و می‌گوید مصرف گاز خانگی در ایران حدود ۵۰ برابر استاندارد منطقه است. به گفته او، وقتی قیمت انرژی تقریباً رایگان است، توصیه به صرفه‌جویی بی‌اثر خواهد بود. آژانس بین‌المللی انرژی نیز اعلام کرده ایران تنها دولت مدرنی است که ابزار قیمتی برای کنترل مصرف ندارد.

ماجرای بنزین ۳۰ ریالی در دوران جنگ هشت ساله/ بنزین ۱۵۰۰ تومانی مضحک است/ از دلار ۱۱۰ تومانی سال ۶۷ به چند هزار تومان رسیدیم؟

مقایسه منطقه‌ای و راهکار پیشنهادی

سؤال: قیمت بنزین در ایران در مقایسه با کشور‌های همسایه چگونه است؟

پاسخ: ترکیه با جمعیتی مشابه ایران، تنها حدود ۸ درصد مصرف بنزین ایران را دارد، زیرا قیمت بنزین در آن کشور (ترکیه) لیتری حدود ۱۴۵ هزار تومان است. در روسیه نیز بنزین با قیمتی در حدود ۱۳۰ هزار تومان عرضه می‌شود. قیمت بسیار پایین بنزین در ایران باعث مصرف غیرمنطقی و استفاده گسترده از خودرو‌های تک‌سرنشین شده است.

زرین‌ماه معتقد است دشمنان ایران تمایل دارند کشور در تله بنزین ارزان باقی بماند. به گفته او، تنها عاملی که در محاسبات مردم برای استفاده از خودرو لحاظ نمی‌شود، قیمت بنزین است، زیرا عملاً صفر تلقی می‌شود.

پیشنهاد اصلاحی

وی پیشنهاد می‌کند سهمیه‌ها حفظ شود، اما قیمت بنزین به‌صورت پلکانی افزایش یابد؛ برای مثال ۵ هزار، ۱۰ هزار و ۱۵ هزار تومان. به گفته او، قیمت ۱۵۰۰ تومان مضحک است. این الگو مشابه سیاست دولت نهم است که برای نخستین‌بار طی دهه‌ها، منجر به کاهش مصرف بنزین شد و مورد استقبال رهبر انقلاب نیز قرار گرفت.

 

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۵۶
در انتظار بررسی:
۸
غیرقابل انتشار:
۲۱
ناشناس

حقوق ماهانه ۱۵میلیون تومان ...که دولت میدهد خیلی مضحکتراست

ناشناس

حقوق ماهانه ده میلیون تومان که دولت میدهد ...مضحکتر است

محمد

خجالت آور است به هر شخصی عنوان کارشناس می‌گذارید. ایشان حتماً از درآمد بالایی برخوردار هستند که اینگونه صحبت می‌کنند.

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

مضحک رای آوردن دولت سوم روحانی است

ناشناس

حقوق رو واقعی کنید حداقل 1500 دلار اون وقت بنزین رو هم واقعی کنید

ناشناس

دولت مابه التفاوت قیمت بنزین را از خودروهای بی کیفیت و با مصرف سوخت بالا از مصرف کنده و جیب ملت غیور ایران بیرون می کشد .

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

اتفاقاً مردم هم می‌توانند مقایسه کنند
با همین دو دهه پیش مقایسه می‌کنیم نه با ۵ دهه پیش ، سال ۸۰ سکه ۵۰ هزار تومن بود حقوق یک کارگر ساده ۷۰ هزار تومن حالا سکه دویست میلیون تومن و حقوق ۱۴ میلیون ، این مسخره است

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

باز از همه مضحک تر کم شدن حقوق بر اثر تورم هست

پسر همسایه
در پاسخ به اعظم

...اگر اسمش رو نذاره.... با چی کامنت بده

مومن ولایی امام
در پاسخ به اعظم

خواهرم بهتراست بااسم کامنت ندهی

شهرام

چند نفر کالابرگ بگیر داریم مضحک نیست

بهرام
در پاسخ به شهرام

.دولت بدرستی پیش میرود.حرفهای تومضحک است

ناشناس
در پاسخ به رضا

همین 16 سال پیش بدون این عوارض و مالیات و افزایش قیمت ها در این کشور پروژه های بزرگی انجام میشد
الان اون بودجه کجا میره که افتادین دنبال آزاد سازی
چه گلی به سرمون زدید که الان میخواهید با این افزایش قیمت ها دنیا و آخرت ما را درست کنید؟

ناشناس

یادش بخیر چه ارزش پولی بود چی شد!

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

این همه گرانی و تورم و حدف ارز ترجیحی با یارانه یک‌میلیون تومانی که سیب زمینی و پیاز هم‌در ان است و بانک آینده و چایی دبش و ....مضک نیست؟

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

از همه مضحک تر کارشناسان و کارشناسی آنان است و بس

علی

جناب کارشناس: کجای این مملکت منطقی است که سوخت آن منطقی باشد. الان قیمت گاز و برق در یک سال قیمت خود را 10 برابر کرده است. یک نگاهی هم به حقوق و درآمد مردم هم داشته باشید و آدرس غلط ندهید.

ناشناس

مزحک ترین از اون حقوق من پزشک عمومی با شرایط کاری طاقت فرساست

مردم

از این بزرگوار باید سئوال کرد .کشوری که ده یا بیست برابر ما قیمت انرژی آن بیشتر است درآمد سرانه اش .حقوق کارمندان وکارگرانش چقدر است.وضعیت مصرف طول عمر خودروهایش چه میزان است .تورمش که قیمتها را بر اساس آن محاسبه میکنی چند در صد است و پراکندگی جایگاه وسایط نقلیه عمومی آنها نسبت به فاصله هر ایستگاه تا منزل مصرف کننده چه میزان است.وجود نظارت وبحث کاسبان تحریمش و میزان اختلاس و جایگاه اختلاس گرانش در چه وضعیتی است .؟این عوامل را در نظر بگیر وبعد رشته کلام را در دست بگیرد.بزرگوار!!!

ناشناس

حقوق 100دلاری هم به جای خودش مضحکه

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.