رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرفواید خارخسک برای مردان و زنان
4بازدید
۳۲

حاشیه‌نگاری بر مصوبه‌ای که احتمالا به زودی تبدیل به قانون خواهد شد؛

چرا قانونی که برای حمایت نوشته شده، رنگ «خیانت» گرفته است؟!

علم به استدلال شورای نگهبان در رد ممنوعیت ازدواج سرپرست و فرزندخوانده، کار را برای یافتن راهکار برون‌رفت دشوار کرده و دست منتقدان را بسته است تا به شکلی ناباورانه نه لایحه کنونی‌ دورنمای خوبی ترسیم کند و نه بتوان بر اعمال ممنوعیت پافشاری کرد. تنها می‌توان گفت که اگر قانون‌گذار به دنبال حمایت از فرزند‌خواندگان بوده، قانونی شدن این تبصره در تعارض با هدف قانون‌گذار است!

چرا قانونی که برای حمایت نوشته شده، رنگ «خیانت» گرفته است؟!
بر خلاف آنچه واژه «حمایت» در «لایحه حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بد‌سرپرست» بسیار برجسته به نظر می‌رسد، تبصره‌ای ذیل یکی از مواد آن به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و در مسیر تبدیل شدن به قانون قرار گرفته که به باور منتقدان پرشمار، نه تنها حمایتی نیست، بلکه به نوعی «خیانت» است.

به گزارش «تابناک»، اصلاح قانون حمایت از کودکان بدون سرپرست (مصوب اسفندماه ۱۳۵۳) که از چند سال پیش در دستور کار مجلس و دولت وقت قرار گرفته و سابقه چند بار دست به دست شدن بین شورای نگهبان و مجلس هم دارد، یکی دو هفته است که با نزدیک شدن به موعد جدید رسیدگی در شورای نگهبان به شدت جنجالی شده است، چراکه بر پایه مفاد آن، با لحاظ شرایطی، ازدواج با فرزندخوانده را مجاز شمرده و البته به نظر می‌رسد که مورد تأیید شورای نگهبان هم قرار گرفته و تبدیل به قانون شود!

ماجرا از روزی آغاز شد که هیأت دولت در ۳ / ۱۱/ ۱۳۸۷ و در مراحل تدارک «لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست»، ازدواج فرزندخواندگان با سرپرستانشان را مشروط به اجازه دادگاه و با گرفتن نظر کار‌شناسی سازمان بهزیستی ذیل ماده ۲۴ لایحه مجاز شمرد تا با گذشت زمانی طولانی‌ در ۱۵/۷/۱۳۸۸ این ماده از لایحه فوق ـ‌ که حالا کودکان بدسرپرست را هم شامل شده‌ بود‌ ـ حذف شده و ممنوعیت ازدواج فرزندخوانده و سرپرست جایگزین آن شود.

اما این پایان ماجرا نبود؛ در ادامه راه، شورای نگهبان، این مصوبه را ‌در تاریخ  ۲۵ /۵/ ۱۳۹۱- خلاف موازین شرع تشخیص داد تا لایحه پس از مخالفت شورای نگهبان، به مجلس بازگردانده شود. اینجا بود که نمایندگان مجلس برای تأمین نظر شورای نگهبان،‌‌ همان مصوبه دولت را که پیشتر رد کرده بودند، به عنوان تبصره‌ای ذیل ماده ۲۷ لایحه به تصویب رساندند (در تاریخ ۱/ ۱۲/ ۱۳۹۱) تا بار دیگر ازدواج سرپرست و فرزند خوانده مشروط به تشخیص دادگاه و پس از کسب نظر بهزیستی مجاز شناخته شود.

بدین ترتیب به نظر می‌رسد هرچند لایحه به گونه‌ای تغییر کرد که نظر شورای نگهبان تأمین شود، ‌این تغییر به گونه‌ای رخ داد که کلیت قانون تحت‌الشعاع آن قرار گرفته ‌تا جایی که چه بسا اگر از منتقدان مصوبه مجلس بپرسیم ‌موافق کنار گذاشتن نقاط مثبت لایحه حمایت برای غیرمجاز شدن ازدواج سرپرست و فرزندخوانده هستند، پاسخ مثبت بگیریم.

چرا قانونی که برای حمایت نوشته شده، رنگ «خیانت» گرفته است؟!

کافی است به روح تغییر قانون حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بد سرپرست دقت کنیم تا دریابیم که منظور از تحول این قانون، برداشتن موانع قانونی و ایجاد بستر مناسب برای به سرپرستی سپردن این کودکان و نوجوانان بوده تا با راه یافتن این افراد دور مانده از خانواده به خانواده‌های قوام یافته و مستحکم، از بسیاری عوارض ناخواسته که می‌تواند به جامعه تحمیل شود، جلوگیری شود؛ حال آنکه بسیاری بر این باورند‌ با گنجاندن این تبصره در لایحه، عملا عوارضی پدیدار می‌شود که می‌تواند حمایت از کودکان بی‌سرپرست را به محاق ببرد.

برای درک این موضوع کافی است تا تصور کنیم‌ لایحه دولت دهم که در روند تصویب در مجلس دچار تغییراتی شده و در شورای نگهبان در دست بررسی است، تبدیل به قانون شده و به اجرا درآید. در این صورت ماحصل ازدواج سرپرست با فرزند خوانده از چند بعد قابل تأمل می‌نماید: نخست این که فردی که به عنوان فرزند به خانواده‌ای راه یافته و جدای نقش فرزندی، نقش برادری و خواهری را عهده‌دار شده است، اکنون فرا‌تر از این نقش‌ها، عهده‌دار نقش همسریِ سرپرست و همچنین پدرخوانده یا مادرخوانده برادران و خواهران ناتنی خود خواهد شد و نیاز به توضیح نیست که چه تعارضاتی در خانواده بروز و ظهور پیدا خواهد کرد.

اگر از این بعد ماجرا که می‌تواند اثرات بسیار مخربی هم بر فرزندخوانده گذاشته و او را به کل دگرگون کند بگذریم، قابل تصور است که وقوع این رویداد قانونی (مفروض ماجرا قانون شدن مصوبه مجلس است) می‌تواند تأثیرات شگرف و شدیدی در اجتماع خاندان این خانواده و در ‌‌نهایت در کل جامعه بگذارد، به ویژه آنکه بسیاری از افرادی که فرزندخوانده‌ای را به سرپرستی می‌گیرند، برای مقابله با اثرات سوء علم دور و اطرافیان به گذشته فرزندخوانده‌شان، فرزندخواندگی وی را پوشیده نگه می‌دارند. اینجاست که ازدواج سرپرست با فرزندخوانده به غایت زشت جلوه‌گر شده و در کنار عوارضی که برای خانواده به وجود خواهد آورد، به مثابه انفجار بمبی اخلاقی در سطح جامعه خواهد بود.

این تازه روی خوش ماجراست، چراکه اگر تصور کنیم زن و شوهری سرپرستی پسری را عهده‌دار شده و در ادامه راه، با مرگ شوهر، ازدواجی مابین مادر خوانده و پسرخوانده روی دهد، به لحاظ ملاحظات خاص جامعه ایرانی، هرچند ممکن است قانون رعایت شده باشد ولی جلوه ماجرا به رقم خوردن رویدادی سیاه شباهت خواهد داشت؛ رویدادی که اگر از مسائل حقوقی و مرتبط با ارث و میراث در حاشیه آن صرف‌نظر کرده و تنها از دید شعله‌افکنی و بروز درگیری در خانواده‌های ایرانی مورد بررسی قرار گیرد، سخنی به گزاف گفته نشده است.

{$sepehr_album_4488}

کافی است چنین اتفاق شومی ره‌آورد یک بار اجرای این قانون در سطح یک شهرستان کوچک باشد تا به کل پدیده پذیرش سرپرستی کودکان بی‌سرپرست در آن ولایت به محاق رفته و یا دست کم به شدت نزول پیدا کند. اینجاست که می‌توان قانون‌گذار را مورد پرسش قرار داد که کدام منفعت قربانی جمیع منافع فرزندخواندگی شده و با مجاز شمردن ازدواج سرپرست و فرزندخوانده (ولو مشروط به چندین شرط)، از کدام مضرات جلوگیری شده است؟

همه این‌ها در حالی است که سرگرفتن چنین ازدواجی به دلایل بسیار دیگر هم می‌تواند نامناسب (اگر نگوییم مشکل ساز و غیرعقلایی!) باشد چراکه ازدواج یک فرزند خوانده با سرپرست به فرض آنکه در خانواده کوچکی و به دور از جنجال اجتماعی هم روی داده و تبعات ناخوش اجتماعی به همراه نداشته باشد، در بطن خود اختلاف سنی ‌زیادی داشته و هزار و یک عارضه دیگر به دنبال خواهد داشت؛ بماند که اگر این ازدواج به تولد فرزندی منجر شود، کلاف ماجرا آنقدر سردرگم خواهد شد که بهتر است حتی فکرش را هم نکنیم.

بدین ترتیب درخواهیم یافت که تلاش برای تغییر قانون حمایت از کودکان بی‌سرپرست به منظور افزایش شانس خانواده‌دار شدن این افراد، به شکل عجیبی کارکرد معکوس یافته است؛ این در حالی است که نظر شورای نگهبان هنوز اعلام نشده و می‌توان امید داشت که ابعاد نادیده و زمان‌دار موضوع که در دولت سابق و در مجلس فعلی مورد توجه قرار نگرفته، در این شورا مورد بحث و بررسی قرار گرفته و مفسده‌های احتمالی این پدیده مانع از قانون شدن آن شود؛ هرچند ‌رد ممنوعیت این نوع ازدواج در شورای نگهبان، حکایت دیگری در ‌خود نهفته دارد!

اینجاست که علم به استدلال شورای نگهبان در رد ممنوعیت ازدواج سرپرست و فرزندخوانده به دلایل شرعی، کار را برای یافتن راهکار برون رفت دشوار کرده و دست منتقدان را برای ارائه جایگزین بسته است تا به شکلی عجیب نه لایحه فعلی دورنمای خوبی ترسیم کند و نه بتوان بر ممنوعیت پافشاری کرد؛ تنها می‌توان گفت که اگر قانون گذار به دنبال حمایت از فرزند خواندگان بوده، در نظر گرفتن مصلحت ایشان بر لحاظ کردن حق شرعی سرپرستان اولویت دارد و تصویب این تبصره و قانونی شدن آن در تعارض با هدف قانون‌گذار است؛ شاید توجه به این نکته کلید حل ماجرا باشد.

تابناک

اگر کارتون بابالنگ دراز و دختری که به سرپرستی قبول کرده بود را به یاد آورید، حتما یادتان هست که ازدواج این سرپرست و فرزندخوانده با مصلحت اندیشی ممیزان صدا و سیما منتشر نشد؛ موضوعی که شاید آن روز قبح شکنی تلقی می‌شد و گویا امروز قبحش ریخته است!
اگر کارتون بابالنگ دراز و دختری که به سرپرستی قبول کرده بود را به یاد آورید، حتما یادتان هست که ازدواج این سرپرست و فرزندخوانده با مصلحت اندیشی ممیزان صدا و سیما منتشر نشد؛ موضوعی که شاید آن روز قبح شکنی تلقی می‌شد و گویا امروز قبحش ریخته است!
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۳۲
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
نا شناس

فرزند خواندگی که تا چندی پیش امر خداپسندانه ای بود از این به بعد وحشتناک و دلخراش میشود!

ناشناس

واي بر ما .... آدم مي مونه چي بگه

علی

شما یه مثال زدی در مورد داستان بابا لنگ دراز.اول اینکه اون حامی مالی اون دختر شد که خرج تحصیل رو بده مثل خیلی از افرادی که حامی مالی کسی یا کسانی می شوند.هیچ وقت همدیگه رو البته به ظاهر ملاقات نکردند.با هم زندگی نکردند و اون اسم بابا رو دختر شخصیت داستان روی اون گذاشت صرفا به این دلیل که یه مرد بود و از اون یه تصور خاص داشت . اون داستان هیچ ربطی به قانون بیهوده نداره و موضاعات را الکی به هم ربط ندهید

ناشناس

خدای من واقعا چنین مصوبه ای وحشت ناک است آقایان باید مسائل را به روز بررسی کنند

ناشناس

دیگر بعد از این هیچکس حاضر نمی شود فرزند خوانده ای قبول کند

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

نظرتون چيه يكم سطح معلوماتتون را بالا ببريد بعد نظر بديد

ناشناس
در پاسخ به ایرانی مسلمان

تبعات این قانون در جامعه ما کاملا معلوم است .با وجود اکراه نسبی زوجین بی فرزند برای پذیرش فرزند حال دیگر اصلا کسی راضی به گرفتن فرزند نخواهد شد.عجب قانون حمایت گری از فرزندان بی سرپرست !!

ناشناس

من بعنوان یک زن هرگز تا کارد به استخوانم نرسیده پس از تصویب این قانون تن به قبول فرزند خوانده نخواهم شد

طاهره
در پاسخ به ناشناس

به جاي اينكه زن بعد از ازدواج دخترخوانده اش با همسرش بعد از سالها رنج براي بزرگ كردنش مجبور به طلاق شود بهتر است به خاطر بچه دار نشدن طلاق بگيرد .

ناشناس

خدا به داد ما برسد با اين فكر پايين چطور مي توانند همچين قانوني را تصويب كنندواقعا عجيب است.

کریمی

در نظر بگیرید حس مادری ، زنی را که تا به حال فکر میکرد برای رضای خدا دختربچه را به فرزندی قبول کرده و مقایسه کنید با حس زنی که قرار باشد احتمالا هووی خود را بزرگ کند .

مهدی
در پاسخ به ناشناس

یعنی شما تفاوت بین محرمیت بین اعضای خانواده و محرمیت بین یک زن و شوهر را نمی دانید؟

علی

بجای صیغه همسری میتوان صیغه فرزندی خواندو برای همیشه فرزند خانواده باشد.

دخترخاله

دست کسانی که این قانون را به مجلس بردند درد نکند به عنوان شخصی که قصد سرپرستی طفلی را داشت اعلام می کنم هرگز کودکی را به فرزند خواندگی قبول نخواهم کرد حتی با وجود مشکلات باروری ای که دارم تلاش می کنم تا خود دارای فرزند شوم و اگر نشدم بی فرزند بمانم ولی هرگز پای طفلی که ممکن است در آینده هوویم شود را به زندگیم باز نکنم

مادر پسرم

من مادر یک پسر 17 ساله هستم که سه ماهه بود که توی قلب من وباباش جا گرفت چطور می تونند با روح احساس این پدر ومادر ها و بچه هامون بازی کنند این عوص فرهنگ سازیشون؟ اینا بچه های ماهستند ما روح وزندگیمون نثارشون می کنیم

هادی

تجربه نشان داده کسی از این قانون سوء استفاده نمی کنه و این قانون برای رفع مشکل محرمیته

ناشناس
در پاسخ به هادی

این قانون هنوز اجرا نشده کدوم تجربه نشون داده دادا؟

ناشناس
در پاسخ به ایرانی مسلمان

چه ربطی داشت?

بوشهر

یعنی کشور و مردم ما تمام گرفتاری هایشان حل شده و فقط موضوع فرزند خانواده مشکل داشت.
اقتضاح اخلاقی در راه است :
پسری را به فرزندی برگزینی و وقتی مرد خانواده از دنیا رفت با مادر ازدواج کند.
دوم: دختری را به فرزندی قبول کنی و وقتی زن از دنیا رفت با او ازدواج کنی؟

ناشناس

این قانون مایه آبروریزیه!
نمی دونم چرا این حقوق دانهای محترم یک ذره به تبعات چیزی که تصویب می کنن فکر نمی کنن!
با این قانون هیچ زنی اجازه نمی ده شوهرش بچه بی سرپرستی رو به دخترخواندگی قبول کنه آخه دست دستی هوو بیاره تو خونش؟!!

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.