دانشجویان دکترا در انتظار فراخوان پرداخت پژوهانه؛
تنها مقرری علمی دانشجویان دکترای تخصصی قطع شده است؟!
از زمان تصویب اعطای بورس پژوهشی به دانشجویان دکترا تحت عنوان «پژوهانه رساله» در سال ۱۳۸۸، هر ساله در دو نوبت فراخوان، دانشجویان ممتاز دکترا که شرایط دریافت پژوهانه را داشتند، سرشماری شده و اعطای این بورس به ایشان در دستور کار قرار میگرفت؛ حال آن که از نوبت دوم سال ۹۱ تاکنون، دیگر خبری از فراخوان در میان نبوده و گویا پرداخت پژوهانه در پایان عمر دولت دهم و آغاز عمر دولت یازدهم فراموش شده است!

به گزارش «تابناک»، در حالی که سال ۹۲ از نیمه گذشته و آخرین روزهای هفتمین ماه آن در حال گذران است، آن دسته از دانشجویان دکترای تخصصی دانشگاههای دولتی که در نیمه راه تحصیل بوده و تا اینجا به خوبی از عهده وظایف محوله و آزمونهایی مانند آزمون جامع برآمدهاند، از پرداخت نشدن مبلغ بورس رساله گلایه سر داده و نسبت به توقف این برنامه به شدت احساس نگرانی میکنند.
و این نگرانی هنگامی بروز میکند که بدانیم از زمان تصویب اعطای بورس بلاعوض به دانشجویان دکترا به نام «پژوهانه رساله» در سال ۱۳۸۸، معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری هر ساله در دو نوبت فراخوان (در سال نخست اجرای این برنامه، تنها یک بار فراخوان صورت گرفت، ولی دایره مشمولان دریافت پژوهانه آنچنان بزرگ ترسیم شد تا واجدین شرایط در یک سال قبلتر نیز مشمول دریافت این بورس شوند)، افراد واجد شرایط دریافت پژوهانه را سرشماری کرده و اعطای این بورس به ایشان را در دستور کار قرار میداد؛ حال آن که از نوبت دوم سال ۹۱ تاکنون، دیگر خبری از فراخوان در میان نبوده و گویا پرداخت پژوهانه به فراموشی سپرده شده است!
این در حالی است که در این بازه، عمر دولتی که این طرح را با استناد به چشمانداز بیست ساله نظام و در راستای سیاستهای کلی برنامه پنجم توسعه بنیان گذاشته بود ـ بدون برگزاری آخرین فراخوان در سال ۹۲ ـ به پایان رسیده و دولتی متفاوت جانشین ایشان شده تا همه چیز تحت تاثیر این تغییر و تحولات قرار گرفته و شکننده بودن ساختار اجرایی طرحی با این همه توجیه آشکار شود.
به عبارت بهتر، اگر از تأکید سند چشم انداز بیست ساله نظام مبنی بر «دستیابی کشور به جایگاه نخست علمی و فناوری در منطقه آسیای جنوب غربی» گذشته و حتی فراموش کنیم که در برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور چه تأکیدی بر «ارتقای کیفیت رسالههای دکترا در راستای گسترش نهضت تولید علم و حل علمی مشکلات کشور، تقویت رقابتپذیری بینالمللی دورههای تحصیلات تکمیلی ایران و تسهیل حضور و تلاش تمام وقت دانشجویان دکترا در دانشگاهها» شده است، صرف آن که بدانیم اعطای پژوهانه موجب کاهش روند خروج نخبگان از کشور شده است، اجرای این طرح با موفقیت همراه بوده است.

این در حالی است که اگر به تعهد پر ابهامی توجه کنیم که از دانشجویان دکترای تمام وقت در کشورمان، مبنی بر عدم اشتغال گرفته میشود، به آسانی قابل درک است که دادن مبلغی تا سقف پنج میلیون تومان در سه نوبت (۳۵ درصد پس از تصویب و تأیید پیشنهاد رساله دکترا و با لحاظ دیگر پیش شرطهای اعطای پژوهانه، ۳۵ درصد دیگر پس از ارائه گزارش تأیید شده پیشرفت پنجاه درصدی طرح پژوهشی و ۳۰ درصد پس از دفاع از پایاننامه)، کمترین حمایت از کسانی است که در بالاترین سطح تحصیلی کشور و در صف نخست تولید علم هستند.
با اندکی دقت در این بعد ماجرا درخواهیم یافت که از زمان اجرای طرح پژوهانه تاکنون و در هفت دوره، تنها هفده هزار و ۶۰۵ دانشجوی مقطع دکترا واجد شرایط شناخته شده و مجموعا حدود ۷۸ میلیارد تومان اعتبار برای اعطای پژوهانه رساله به ایشان در نظر گرفته شده که اینقدر رقم کوچکی است که از محل سرفصل برنامههای معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری (مندرج در قانون بودجه کل کشور) تأمین شده و خواهد شد و نیازمند تعریف ردیف بودجهای ویژه و مستقل هم نبوده است؛ البته اگر برنامه پرداخت اقساطیِ پژوهانه را مد نظر گیریم، میتوان گفت چه بسا تاکنون نیمی از این مبلغ پرداخت شده باشد.
بدین ترتیب میانگین مبالغ اختصاص یافته به دانشجویان منضبط دکترای دانشگاههای دولتی زیر مجموعه وزارت علوم و وزارت بهداشت (که پیشنهاد رساله خود را در زمان مقرر و بدون دیرکرد به تصویب رسانده و با ثبت در سامانه کشوری در نظر گرفته شده برای این امر، در راستای هدف معینی به پژوهش مشغول هستند؛ آن دسته دانشجویانی که نه بورسیه جایی هستند، نه سابقه مشروطی در کارنامهشان ثبت شده و نه...) هر ساله مبلغی نزدیک بیست میلیارد تومان به دست خواهد آمد و روشن است که اگر شتابی در تولید علم در سالهای گذشته بوده، بخشی از آن مرهون اجرای این طرح است.
اینجاست که چنین طرحی به لحاظ برونداد منحصر به فرد شده و نه قابل جایگزینی و تبدیل خواهد بود و نه بیان مشکلاتی مثل ناتوانی دولت در تأمین اعتبار و یا حتی انتقاد به شیوه نامه اجرای پژوهانه قادر به توجیه توقف آن است تا تنها گزینهای که برای توقف آن در سال جاری میماند، صرفا تغییر و تحولات صورت گرفته در سطح دولت و وزارتخانههای آن بوده و هر آن انتظار برود که فراخوان نوبت هشتم اعطای پژوهانه از راه برسد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
با سلام خدمات زحمت کشان سایت تابناک
بنده به عنوان دانشجوی دکتری سال سوم، که فارغ التحصیل با رتبه اول دوره کارشناسی، کارشناسی ارشد بوده و در همه مقاطع تحصیلی دانشجوی استعداد درخشان بوداه ام نیز با توجه به اینکه یک سال از گذراندن ازمون جامع بنده میگذرد اما موفق به دریافت ان نشده ام. پژوهانه به کنار، من از عاجزانه از شما تقاضا دارم مطلبی برای اشتغال این قشر از جامعه تهیه نمایید. مخصوصا دانشجویان علوم پایه مثل ریاضی و فیزیک که علنا بغیر از تدریس اصلا کار خاصی نمیتوانند در این کشور انجام دهند. در رشته خود بنده سالهاست بسیاری از دانشگاها کمبود نیرو دارند ولی اصلا جذب نمیکنند ولی در برخی مواقع هم میبینیم که یک اقازاده در دانشگاه جذب شده که در رشته مربوط به ان 10 نفر استاد در ان دانشگاه وجود دارد. حالا فکر کنید من بعد از فارغ التحصیلی اگر بورس نشوم، باید 21 ماه هم دوره سربازی را بگذرانم. خوب شما بگید، واقعا چه بلایی سر نخبه تربن و علمی ترین قشر جامعه دارن میارن؟
من دانشجوی دکتری دانشگاه صنعتی سهند هستم. توی این دانشگاه که بالای کوه است در زمستان بعلت نبودن دیوار انواع حیوانات وحشی گرگ و شغال هم وجود دارد. دانشجوی دکتری باید 45 ساعت حضور داشته باشد که با اثر انگشت بررسی می شود. و یک برگ کاغذ مجانی از این دانشگاه ندیدیم چه برسد به پژوهانه. برید شکر کنید که اینجا مثل پادگان هم هست. با تشکر
تو رو خدا یکی به داد ما برسه
من دانشجوی سال دوم دکتری هستم. هیچ منبع درامدی ندارم. هر روز به جای اینکه اوضاع بهتر سه خبرای بدتری می شنویم. بخدا خسته شدم میخوام انصراف بدم برم شاگردی تو نونوایی. اگه به جای بیست سال درس خوندن رفته بودم سرکار الان واسه خودم یه سرمایه خوب داشتم. نه اینکه وابسته به خانوادم باشم. اخه این چه وضعیه .چه عدالتیه
سی سالمه هنوز ازدواج نکردم.
تروخدا انتشار بدین خبرمو
سلام و ممنون از سایت خوبتون که تنها سایت مورد اطمینان من می باشد.
لطفا در مورد بخشنامه جدید وزارت علوم مبنی بر اینکه دانشجویان خارح از کشور دلار 900 تومانی را باید 2550 خریداری کنند و بایت این کار باید وثیقه ملکی هم قرار دهند!!!!!! پیگیری کنید.
دوست عزیز 100 سال که سهله. اگه فکری نشه 100 هزار سال دیگه هم درست میشه. مگه کارا رندوم انجام میشه که صد سال دیگه
درست بشه؟!
من دانشجوی سال سوم دکترا هستم. قبل از اینکه اینجا مشغول بشم از امریکا و المان پذیرش داشتم ولی به خاطر خانواده ام نرفته ام. از روز اولی هم که تصمیم گرفتم اینجا بمونم فقط به خاطر رضایت خانواده خوشحال بودم و می دونستم که هیچ کمکی از طرف دانشگاه و دولت دریافت نخواهم کرد. الان هم دو جا کار می کنم که مخارجم تامین بشه. این روزها می گذرند ولی مسئولین باید کمی هم خود حساب باشند. انصاف نیست کسی به جرم درس خوندن این قدر سختی بکشه.
سلام، من دانشجوی دکتری سال اول علم و صنعت. وقتی این خبرو میبینم نمیدونم چی بگم. واقعا آینده ما چی میشه تا 4 سال دیگه. همین الانم دیگه جا برا هیئت علمی تو خیلی از شهرهای بزرگ نیست تا چند ساله دیگم رسما دانشجو حتی برای همین هیئت علمی موجودم نیست. کار هم فقط خاطره ای ازش مونده. اونوقت مسئولین در هر فرصتی به تعداد مقالات ایران اشاره میکنن انگار خودشون نوشتن نه ماهایی که خاک کتاب خوردیمو چشامون پای کامپیوتر از سو افتاد. 4 سال 5 میلیون یعنی ماهی 104 هزار تومن یعنی روری 3500 تومن؟؟؟ ارزش کار ما اینه!!!! ما خیلیامون خارج از کشور نرفتیم به خاطر خانواده و مشکلات شخصی. دوستان من خارج از کشور برای کاری ساده تر از کار ما دارن دست کم روزانه 100 هزار تومن میگیرن. حرف زیاده اما گوش شنوا.... انچه جایی نرسد فریاد است
از دانشگاه علوم پزشکی تهران هستم و در حال دفاع از رساله خود، در همان بدو ورودمان بود که بحث داغ پژوهانه شد! که بعد از تصویب پرویوزال به همه چه بورس ، چه کارمند و چه ماموریت آموزشی با حقوق میلیونی تعلق گرفت. ولی به ما که رسید آسمون تپید. نه تنها پژوهانه تعلق نگرفت در اثر ادغام دو دانشگاه به چنان وضع اسف باری دچار شدیم که هر چی از جیبمان هم خرج می کنیم هزینه های طرح رساله (فاز اجرا و آنالیز) پایانی ندارد!
من دانشجوی ترم 9 دکترا هستم، با معدل 18.9. کل هفته از شنبه تا پنج شنبه (حتی بعضی اوقات جمعه ها) صبح تا شب دانشگاهم. تا حالا پژوهانه که دریافت نکردم هیچ، به علت اینکه وارد ترم 9 شدم به عنوان دانشجوی سنوات غیرمجاز حساب شده ام که پول غذا و پول خوابگاه و امکانات رفاهی دانشگاه رو با 2 برابر قیمت مصوب با من حساب می کنند. در حالی که تو رشته ما کمتر کسی تونسته زیر 10 ترم دفاع کنه!
چطور وزارت علوم (یا دانشگاه) تیغ زدن دانشجوها رو در این موارد خوب بلده و تا یه ترم شما پروپوزال دیر دفاع می کنی باید پول بدی (جریمه!!) تا بتونی اون ترم رو ثبت نام کنی، ولی وقتی وقت پژوهانه دادن میرسه کسی موضوع رو پیگیری نمی کنه؟!
من که سال پنجم دکترا رو تو این مملکت می خونم و تقریبا ته راه هستم، واقعا توصیه می کنم اگر کسی مجبور نبود تو ایران دکترا نخونه، یا بره سر کار و یا اپلای کنه بره جایی که قدرش رو بدونن.
من هم دقیقا همین شرایط رو در دانشگاه تهران دارم، هزینه ها برای ما 6 برابر حساب میشه باید دو مقاله در این مدت در آی اس آی چاپ می کردیم، چاپ مقالات در شرایط تحریم کار سختی است، ژورنال های پولی هم با وضعیت یک سال پیش دلار ناقابل دو هزار دلار !!!ژورنال های داخلی با ایمپکت نیم یک سال در نوبت داوری با بدبختی بمانی که امکان دارد بعد از یکسال هم کلا رد شود!!! حالا اگر این ترم مقالاتم پذیرفته نشه که دفاع کنم از ترم بد باید جریمه بدیم!!! مگه ما چه فرقی با ورودیهای قبلی خود داشتیم؟؟ که 7 سال دوره شون بود با یک مقاله بدون هیچ هزینه ای ؟؟؟ قانون گزاران یا از این طرف می افتن یا از اونطرف!!! پول طرح و مقاله و پایان نامه هم در جیب مبارک استاد!!!
متاسفم دوستان در همه اصناف اگر کوچکترین مساله پیش آید جلوی مجلس صف می کشند.ولی سالهاست به همین منوال است وکسی صدایش هم در نمی آید همین چند سال پیش بود که یک دانشجو خود کشی کرد.
متاسفم
دقیقا از سال 89 که بطور ناگهانی ظرفیت دکترا چندین برابر شد، همه امکانات حذف شد. در حالی که هیچ دانشگاهی حاضر به جذب استاد نیست و من باید کیلومترها دور از شهرم جذب بشم . کشور ما این همه دکتر را میخواهد چیکار کنه؟ شغلی هم براشون داره؟ ما را وادار به فرار از وطنمون می کنند
بابا ما دانشجوی PhD ورودی 86 دانشگاه تبریز بودیم... بعد از اینکه پژوهانه تصویب شد تو دولت از سال 89 تا 94 خیلی دنبالش بودیم... دانشگاه پولمونو خورد یه پارچ هم آب روش.... تازه کلی فیس و افاده که نمی تونین تو دوره تخصص کار کنید بیرون... آخه من نمی دونم کسی که به قول آقایون تو صف اول تولید علم هستش و افسران جنگ نرم هستیم...!؟ از کجا می خواد تو سن 28 تا 32 سالگی شکم زن و بجش و سیر کنه... والا اشتباه کردیم تو این مملکت دکترا خوندیم کسایی که از لیسانس یا پائین تر رفتن تو بازار کار کردن الان بعد از 12 سال تحصیلات آکادمیک!!! (4 سال لیسانس+2 سال فوق+ 5 سال دکتری تخصصی) دارن به ریش ماها می خندن و کلی هم وضعشون از ماها بهتره ... تازه بعد از فارغ التحصیلی هم کلی باید به بیسوار تر از خودمون هم التماس کنیم که تو رو خدا مارو جذب کنبد تا ماهی 2 میلیون حقوق بگیریم.... خانه از پای بست ویران است
بابا دوستان هممون بدجوری سر کاریم، کلا میگما نه فقط به خاطر این چندرغاز پژوهانه،...ینی تا به حال متوجه نشدید؟!!
جالب اینه که خیلیا پشت کنکور دارن جز میزنن بیان دکترا.....خخخخخخخخخخخخخخخخخ
سلام من دانشجوی دکتری دانشگاه علم و صنعت هستم در دانشکده ما ( صنایع) حتی یک اتاق برای دانشجویان دختر وجود ندارد این در حالی است که به ما می گویند همیشه باید در دانشگاه باشید. و حق کار کردن ندارید با اساتید هم که کار می کنیم برای یک سال کار فقط 500 هزار تومن کف دست ما می گذارند. واقعا فکر می کنند با این اوضاع ما چگونه باید زندگی کنیم.
در آلمان تحصیل در مقطع دکترا شغل محسوب میشه و حقوقی به دانشجو پرداخت میشه که خیال اون رو از سایر جهات راحت میکنه تا بتونه روی کارش متمرکز بشه.
اونوقت با این اوضاع فکر مینید از دانشجوی دکترای ما چی در بیاد؟
سلام
به نظر من بزرگترین اشتباه دولت قبل افزایش بی برنامه دانشجویان تحصیلات تکمیلی به ویژه دکتری است. منتظر فاجه ای به نام بی کاری دانشجویان دکترا در یکی دو یال اینده باشید.
امیدوارم دولت جدید احساس مسئولیت کنه. بنظرم باید تو بعضی رشته ها تا چندسال دکتری نگیرن.
اخه به کی بگیم
خدایا خودت به داد ما برس
من بیچاره که قسط سوم پژوهانه که با سر مالیات 1450000 تومان بود دقیقا هم روزی که به حسابم واریز شد به حساب صندوق رفاه بابت هزینه خوابگاه متاهلی واریز کردم. یعنی از این دست گرفتم از اون دست دادم و فقط عامل انتقال پول از یک حساب دولتی به یک حساب دولتی دیگر بودم و نه چیز دیگر!!!
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.