افزایش ۱۸ برابری قیمت دلار در تناقض با سیاست حراج ۲۸۰ میلیارد دلاری برای حفظ نرخ ارز
رئیس کل بانک مرکزی به تازگی در صحن علنی مجلس طی صحبتهایی گفت: کلاً سیستم اجرای ما اینگونه جا افتاده بود که ما برای حفظ نرخ ارز باید به بازار ارز تزریق کنیم؛ بنابراین ۲۸۰ میلیارد دلار ظرف پانزده سال گذشته ـ به عبارتی بهطور میانگین سالی ۱۸ میلیارد دلار ـ به بازار ارز تزریق کردهایم تا نرخ ارز را و به تبع آن تورم را کنترل کنیم.


قیمت ارز و به خصوص دلار همواره برای اقتصاد واردات محور ایران، یکی از تعیین کننده ترین موارد در افزایش یا کاهش نرخ تورم بوده است. از این روی، روسای بانک های مرکزی در دوره های مختلف تلاش بسیاری کرده اند تا افسار نرخ ارز را با سیاست های مختلفی در اختیار خود داشته باشند.
به گزارش «تابناک اقتصادی»؛ یکی از این سیاست ها، مداخله در بازار ارز و تزریق ارز به این بازار جهت کنترل قیمت آن بوده است؛ هر چند بسیار کم پیش آمده که میزان مداخله بانک مرکزی در بازار ارز رسانه ای شود، در دوره های ریاست افراد مختلف بر بانک مرکزی، جسته و گریخته آماری در زمینه میزان مداخله بانک مرکزی در بازار ارز رسانه ای شده است.
از جمله این موارد میتوان به مصاحبه مورخه ۸ خرداد ماه سال ۱۳۹۰ محمود بهمنی رئیس کل وقت بانک مرکزی اشاره کرد که وی طی مصاحبهای درباره شایعاتی که پیرامون نبود ارز در بانک مرکزی برای عرضه وجود داشت، گفت: چنین صحبتهایی بی اساس است. چون خوشبختانه قیمت نفت بالا رفته و ما به طور میانگین هفته بیش از یک میلیارد دلار به بازار می ریزیم حالا برای از بین بردن بازار سیاه با افزایش عرضه، شاید هفته ای تا دو میلیارد دلار و بیشتر هم به بازار بریزیم تا نرخ ها را کنترل کنیم.
اما آنچه در چند روز اخیر پیرامون میزان مداخله بانک مرکزی در بازار ارز کمی عجیب تر از گذشته بوده، سخنان جالب عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی است.
وی در سیزدهم خرداد ماه سال جاری در صحن علنی مجلس گفت: کلاً سیستم اجرای ما اینگونه جا افتاده بود که برای حفظ نرخ ارز باید به بازار ارز تزریق کنیم؛ بنابراین ۲۸۰ میلیارد دلار ظرف پانزده سال گذشته بهعبارتی بهطور میانگین سالی ۱۸ میلیارد دلار به بازار ارز تزریق کردهایم تا نرخ ارز و به تبع آن تورم را کنترل کنیم. تمام این ارزها به صورت خروج سرمایه از کشور خارج شده و تمام امکاناتی که از کشور خارج شده به دلیل ارزهای ارزان و رانت بوده است.
همتی ادامه داد: وقتی جلوی آن را گرفتیم، خیلیها عنوان میکردند اقساط خود را در کانادا و جاهای دیگری نمیتوانیم پرداخت کنیم زیرا سود بانکی بالای ۲۵ درصدی میگرفتیم و با ارز ۴۲۰۰ و ۳۵۰۰ تومان و حتی رقمهای کمتر آنها را صرف اقساط مان در خارج میکردیم.
بررسیها نشان میدهد که در ۱۵ سال گذشته، بدون حذف روزهای تعطیل، بانک مرکزی روزانه برای تنظیم نرخ ارز و مداخله در بازار حدود ۵۱.۱ میلیون دلار ارز به این بازار تزریق کرده که این رقم، رقم بسیار قابل توجهی است.
برای پی بردن به میزان بزرگی ارز تزریق شده به بازار در پانزده سال اخیر باید گفت، بنا بر اعلام مهدی میراشرفی رئیس کل گمرک ایران، در سال گذشته ارزش کل صادرات غیرنفتی حدود ۴۱.۳ میلیارد دلار بوده که در مقایسه این عدد با میزان ارز تزریق شده به بازار در پانزده سال اخیر (۲۸۰ میلیارد دلار) به این نتیجه خواهیم رسید که این میزان تزریق ارز حدود هفت برابر ارزش کالاهای صادراتی غیرنفتی در سال گذشته بوده است.
حالا پرسش اساسی این است که آیا بانک های مرکزی با این سیاست تزریق ارز و مداخله در بازار به اهداف خود رسیدند؟
آیا بانک های مرکزی به هدف خود از تزریق ارز به بازار دست یافتند؟
همان گونه که رئیس کل بانک مرکزی بیان نموده است، این تزریق و مداخله در بازار ارز به منظور پایین نگه داشتن نرخ ارز (مشخصا نرخ دلار) و نرخ تورم انجام شده است. اما آیا بانک مرکزی به هدف خود رسیده است؟
از بررسی نرخ دلار آغاز میکنیم. طبق آمارهای موجود در سال ۱۳۸۴ قیمت دلار ۹۰۲ تومان بود. در سال ۱۳۸۵ نرخ دلار به ۹۱۹ تومان افزایش یافت و در سالهای ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ این نرخ به ۹۲۸ تومان و ۹۵۷ تومان رسید.
در سال ۱۳۸۸ سرانجام قیمت دلار خود را به بالای هزار تومان رساند و از سال ۱۳۹۰ با آغاز تحریمها روند قیمت دلار صعودیتر شد. در سال ۱۳۹۰ قیمت هر دلار به هزار و ۸۰۰ تومان رسید و در سال ۱۳۹۱ رکورد قیمت دلار با رسیدن به سه هزار و ۶۵۰ تومان شکسته شد.
با اجرایی شدن برجام تا مدتها قیمت دلار ثابت ماند، اما از شهریور ماه سال ۱۳۹۶ دوباره روند صعودی دلار شروع شد و در سال ۱۳۹۷ و با خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریمها علیه کشورمان نرخ دلار به حوالی ۲۰ هزار تومان هم رسید.
هر چند بانک مرکزی در دوره ریاست همتی توانست تا حدودی نرخ دلار را کنترل کند، اما از انتهای سال گذشته دوباره روند صعودی نرخ دلار آغاز شده و تا لحظه نگارش این متن قیمت هر دلار به حدود ۱۷ هزار و ۹۰۰ تومان رسیده است؛ بنابراین در مدت پانزده سال گذشته به رغم مداخله ۲۸۰ میلیارد دلاری برای پایین نگه داشتن نرخ دلار، قیمت این ارز خارجی حدود ۱۸ برابر شده است.
همچنین نرخ تورم نیز در این سالها پای رشد نرخ دلار، افزایش یافته است. مطابق نمودار و طبق اعلام بانک مرکزی نرخ تورم در سال ۱۳۸۴ حدود ۱۰.۴ درصد بوده است. این نرخ با تمام نوساناتی که در این سالها داشته است در مجموع روند رو به رشدی داشته و در سال ۱۳۹۸ این نرخ به ۴۱.۲ درصد رسیده است.

بنابراین بانک مرکزی در دوره های مختلف، نتوانسته است به خواسته خود که همانا کنترل نرخ ارز و همچنین کنترل نرخ تورم بوده است، برسد و توزیع و تزریق ۲۸۰ میلیارد دلار به گفته عبدالناصر همتی، تنها به نفع افراد با نفوذی بوده است که توانسته اند از این طریق، اقساط خود در کانادا را تسویه کنند! به عبارت بهتر با این مداخله در بازار ارز و ترزیق ۲۸۰ میلیارد دلار به این بازار، به خارج نشینان جهت رسیدن به رفاه، یارانه ارزی داده ایم و به داخلی ها تنها نرخ تورم را تحمیل کرده ایم.
۲۸۰ میلیارد دلار از کجا تامین شده است؛ از محل ذخایر ارزی یا خرید و فروش ارز از بازار؟
وحید شقاقیشهری، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی و کارشناس مسائل اقتصادی طی مصاحبه ای به این پرسش پاسخ داده است. وی گفته: اینطور نبوده که از میزان ۲۸۰ میلیارد دلار عرضه ارز، همه آن از محل ذخایر ارز بوده باشد، بلکه خود آقای همتی که من این سؤال را از ایشان پرسیدم، پاسخ دادند که در دورههایی بانک مرکزی خرید ارز در بازار آزاد انجام داده و زمانی که قیمت ارز بالا رفته است، اقدام به فروش همان ارزها کرده است.
چند پرسش از بانک مرکزی
همان گونه که ملاحظه شد، این سیاست مداخله در بازار ارز و ۲۸۰ میلیارد دلاری که در پانزده سال اخیر صرف چنین کاری شده به اهداف خود نرسیده و تنها به نفع افراد خاصی بوده است. حالا پرسش از رئیس کل بانک مرکزی این است که چرا این آمار را منوط به پانزده سال اخیر نموده اند؟ در دولت های پنجم تا هشتم، آیا مداخله در بازار ارز توسط بانک مرکزی صورت نمی گرفته است؟ در آن دولت ها چقدر ارز برای کنترل بازار تزریق شده است؟ این افرادی که آقای همتی از آن ها یاد کرده و گفته است که با این ارزها اقساط خود در کانادا را تسویه می کردند، چه کسانی هستند؟ دانستن نام این افراد حق ملت است و بهتر است رئیس کل بانک مرکزی، شفاف نام این افراد را رسانه ای کند.
پرسش بعدی این که آیا این مداخله در دوران ریاست کلی آقای همتی بر بانک مرکزی صورت نگرفته است؟ این پرسش از آن جهت است که در جلسه مهرماه ۱۳۹۷ شورای عالی هماهنگی اقتصادی، این شورا اختیارات لازم را به رئیس کل بانک مرکزی جهت مدیریت بازار ارز داد و بر این اساس، بانک مرکزی موظف شد تا از طریق بانکها و صرافیهای مجاز در بازار ارز مداخله و اقدامات لازم برای کنترل نرخ ارز را انجام دهد و قیمت مبادله در بازار ارز را نیز به نحو مقتضی اطلاع رسانی کند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
اون کسی که پولداره حالا با دزدی راه اسون(بازیگری فوتبالیست یا دلال و ....) باید مالیات میداده به دولت ولی اون بدبختی هایی مثل ۹۸ درصد مردم که بازحمت پولشون. و بدست اوردن ارزش پولشون چند ۱۰ برابر تو همین ۳-۴ سال اخیر از دست داده اند و حق دارند ثمره زحمات یک عمرشون رو ببرن حتی یک کشور دیگه پول قسط بدن چرا اکثریت مردم باید توان کار شماها. و بدن که. مار زندگیمون. و به بدبختی کشوندین
هیچ دلیل اقتصادی برای رشد بورس وجود ندارند فقط پولهایی را در بورس سرمایه گذلری کنید که با ازبین رفتنشان مشکلی ندارید
همنشینی کم کم شباهت هم ایجاد میکنه
تمایل عده ای به دلار و سکه نه سود بلکه حفظ ارزش پولشان است تا زمانی که سرمایه به ریال باشد دولت با چاپ پول شریک سرمایه انها میشود و سرمایه شان را از بین میبرد2051
سالهای سال است که از دخالت دولتها در اجرای وظایف بانک مرکزی و اینکه بانک مرکزی در کشور ما مستقل نیست صحبت و انتقاد میشود. اتفاقاً اکثر این انتقادات علاوه بر اقتصادیون مستقل توسط دولتها و بطور کلی حاکمیت کشور بیان و مطرح میشوند. بهتر است که یک اقتصاد دان فهیم و مستقل موضوع دخالت دولتها در بانک مرکزی کشورمان را با ذکر مصادیقی به زبان ساده توضیح و تبیین کنند تا مردم هم به عنوان ناظرین و ذینفعان واقعی کشور از آنها آگاه و در بزنگاههایی وظیفه نظارتی خود را انجام دهند. اما در مورد اطهارات آقای همتی در خصوص پرداخت اقساط بعضی از طبقه سرمایه دار در کشور کانادا از محل خرید ارز آزاد و یا استفاده از ارز با نرخ رانتی چند نکته ای و سؤالی هست . یک اینکه ایشان مقدار ارز خارج شده از کشور بابت این اقساط را شفاف اعلام فرمایند تا معلوم شود که این موضوع تا چه حد در این حجم از گرانی نرخ ارز و تورم تأثیر داشته است. در زمان ریاست آقای بهمنی بر بانک مرکزی و قبل از شروع دوره ای نرخ ارز ( دلار ) و توسط ایشان اعلام شده بود که برای تثبیت نرخ ارز ( در حدود هزار تومان ) به تزریق روزانه ۲۰۰ تا ۲۲۰ میلیون دلار نیاز است که در آن مقطع تزریق این مقدار ارز که سالیانه بالغ بر ۷۰ تا ۷۵ میلیارد دلار میشد چندان مشکل نبود. آیا این اعداد و ارقام یعنی در حدود همین مبالغ برای تثبیت نرخ ارز همچنان لازم است ؟ آیا کشورهای دیگر از جمله امارات و عربستان و قطر و کویت و حتی بحرین با همین روش نرخ پول ملی اشان را طی دهه ها ثابت نگاه داشته اند ؟ اینکه در همین کشور خودمان برای سالهای متمادی نرخ پول کشور تثبیت بوده و نرخ خودکار بیم همیشه ۵ ریال بود و کبریت یک ریال ، روش تثبیت همین بوده است ؟ ایشان برای مردم توضیح دهند که چرا و چگونه مردمی که با واسطه ای سکان هدایت پولی کشور را به ایشان و اعقاب و آیندگانشان سپرده اند بیاید متحمل این سطح از تورم و تبعات آن باشند ؟ ایشان منتظر تحقق چه شرایطی هستند که ایشان امید به ادامه کار دارند ؟ اصلاً مردم میتوانند امیدی به بهبود شرایط اقتصادی کشور داشته باشند یا خیر ؟ ترس این است که ایشان هم نه راه حلی در دسترسشان باشد و نه امیدی که قدری از آن را به مردم دهند. اگر عنوان شد که این سرمایه دارهای مقروض در کانادا مثلاً چند ده میلیارد دلار را خارج کرده اند ، آیا مردم حق دارند که بیشتر نگران شوند؟ البته نه بلحاظ حجم زیاد خروج ارز بلکه از قلت مبالغی که میتواند چنین بلایی سر سیاستهای پولی کشور بیاورد . کشور ما به لحاظ پولی حکایت کسی است که با یک غوره سردیش میکند و با یک مویز .... البته گرمی مه ندارد فقط سردیست و بس.
یکی از دلائل مهم رشد تورم از نظر بنده خود مردم ایران هستند از اینجهت که بمحض افزایش قیمت کالایی یا ارز خارجی یا طلا وخودرو به سوی آن هجوم می آورند. البته احتمالا نیت اکثر این مردم رسیدن به سود بیشتر است اما غافل از اینکه هرچقدر تورم بالا برود تعداد ثروتمندان کمتر و تعداد فقرا بیشتر خواهد شد.
پس بیاییم به فقیرتر شدن خود کمک نکنیم.
یاحق
گذاشتن پول در بانک و گرفتن سود اخرین گزینه هر سرمایه داری است چون پول اینجوری ازبین میره
اصلا مرزای کشور رو ببندن نه چیزی صادر بشه خسته شدیم از این اختلاس و فرار و رانت ضربه به تولید داخلی
شما قیمت یک کیلو پیاز را نمی توانید کنترل کرده و ثابت نگه دارید فاتحه خواندید در اقتصاد!
چه ربطی داره؟!!!....
این آقاکجاش منت گذاشت سرشما؟...واقعیتی روگفت!!کجای این کارش ایرادداشت؟نکنه شماهم ازهمونایی هستیدکه ازبازارارزارتزاق میکنی وهرچه دلارگرونترجیب شماپرتره؟!!!..درثانی متاسفانه اقتصادایران وفرهنگ اقتصادی مردم ماباهیچ جایدنیا تناسبی نداره وهیچکدوم ازفرمولهای اقتصادی جاهای دیگه دنیا،برای مادرست کارنمیکنه!!!انگارماکلایه چیزدیگه هستیم!برای همین هم بانک مرکزی به تنهایی نمیتونه ارزش پول ملی وحفظ کنه وخیلی ازدستگاههاو ازهمه مهمترخودمردم دراین مسئله نقش دارن!!!مثلادرکشورمافرضاتوبازارمسکن قیمتهاثابت باشه ویاخیلی به کندی وتدریجی افزایش داشته باشه،ازبنگاه دارهاودست اندرکاران بازاربپرسی بازارچطوره می
ن بازارکساده ویخه وازاین حرفا...اماوقتی قیمتهامتغیروباشیب تندی درحال افزایش باشه همه (حتی اونهاییکه نیازواقعی به مسکن ندارن وفقط برای سودجویی هجوم میارن برای خریدمسکن وزمین تاباسودبیشتری درآینده بفروشن و....!!!متاسفانه خیلی ازنیازهای واقعی مردم برای یک عده اسباب سود و... شده وهیچ بوییازانصاف نبردن!!!درهمین طرح فروش فوقالعاده خودرو..ظاهراحدود7میلیون نفربرای25هزاردستگاه خودرورفتن ثبت نام کردند!چرا؟!!یکی ازافرادیکه برنده شده رومیشناسم که امتیازشو برای پژواس ال ایکس به خواهرشوهرش15میلیون تومان فروخته!!!تازه این فردخودش هم ماشین داره واملاک هم داره ووضعش هم نسبتاخوبه..بهش گفتن چراماشینتوعوض نمیکنی بااین چیزیکه به اسمت افتاده میگه برای آهن پاره خرج نمیکنم،پولشومی برم تومسکن وطلا و....!!!مملکت مااینه!!!هرکی هرجاازدستش برمیادهیچ کوتاهی درکسب سود نمکنه وجزبه منافع خودش اصلابه بقیه فکری نمیکنه!!!همیشه هم می نازیم به فرهنگ کهن و... خودمون!!!
عليكم السلام
بازم خدا. را شكر ارز براى دوستان همون ٤٢٠٠ تومان است.
وئزوئلا با تبدیل پول خود به بیت کوین تورمش را کاملا مهار کرد. ما هم باید همینکار را انجام دهیم
حتما پول بنزینای ایران رو هم مجازی پرداخت میکنند.مجازیه مجازی
با ترزیق ارز بانک مرکزی توسط صرافیها باز هم خواهید دید که هیچ تاثیری نخواهد داشت چرا سرمایه کشور رو نابود می کنید؟ چاب اسکناس بدون پشتیبان نگاه به امریکا میکنند ؟
تمام آدم ها در تمام دنیا مالک سرمایه خود هستند و می توانند ان را به هر جایی که می خواهند منتقل کنند چرا از ایران سرمایه به کانادا که مکان جالبی برای سرمایه گزاری و کسب و کار نیست می رود ولی از کانادا به ایران نمی اید؟اگر جواب این سوال را فهمیدید مشگل کشور را می فهمید عجیب است که یک فرد پولدار جلای کشوری را بکند که در آن واردات خودرو ممنوع است،وام مسکن وجود ندارد،فرزندانش برای ورود به دانشگاه خوب باید کنکور بدهند و پسرش به سربازی اجباری برود،تورم دو رقمی دارد و نرخ پولش سالی دهها درصد کاهش می یابد و حتی حق مهمانی گرفتن و لباس پوشیدن مطابق میل خود را ندارد؟اینهایی که گفتم برای یک فرد میلیاردر است عوام مردم که جای خود را دارند .اینجا اخر دنیا است.چند روزی است که به عنوان یک کارخانه دار به دنبال خرید یک ساختمان چند طبقه برای دفتر مرکزی هستم ،جالب است بدانید ملکی پیدا نکردم که صاحبانش خارج کشور نباشند و به دنبال ارسال بقیه سرمایه خود به انجا نباشند حالا بگزار دل اقای همتی خوش باشد که با گران شدن دلار سرمایه فرار نمی کند
ریشه بسیاری از مشکلات ما فساد و رانته و اینکه خیلی ها میخوان این فساد و رانت باشه و تصمیماتی گرفته میشه که رانت ایجاد کنه و به نفع رانتخواران باشه!
نمیشه آخه آغازادهها تفریحشون لطمه میخوره
آنکه شما میفرمائین بانک مرکزی مستقل است
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.