رفتن به محتوای اصلی 
آخرین خبربیانیه مشترک ایران، چین، روسیه برای بازگشت آژانس به ایران
38بازدید
۱۱۹

یک دعوای جناحی دیگر بر سر منافع ملی در سیاست خارجی؛ این بار سند همکاری ۲۵ ساله ایران و چین

با اعلام تصویب پیش‌نویس سند ۲۵ ساله همکاری ایران و چین، مناظره جدیدی در عرصه سیاست خارجی میان طیف‌ها و جناح‌های مختلف کشور شکل گرفته است و هر کدام دیگری را «انگلوفیل» و یا «چینوفیل» معرفی می‌کند! مناظره‌ای که بیش از آنکه مبنای روابط بین المللی داشته باشد، سیاسی و ناشی از نزاع جناحی است؛ نزاعی که همواره بوده و اجازه نداده جریان سیاست خارجی کشور در مسیر درستی هدایت شود.

یک دعوای جناحی دیگر بر سر منافع ملی در سیاست خارجی؛ این بار سند همکاری ۲۵ ساله ایران و چین

ماجرای سند همکاری 25 ساله ایران و چین چیست؟/ چرا به این سند حمله می شود؟

بین الملل تابناک: در چند دهه گذشته، همواره هرگونه جهت گیری سیاست خارجی دولت ها و نظام سیاسی مخالفان و موافقان جدی داشته که این موافقت و مخالفت ها بیش از آنکه در چارچوب منافعع ملی باشد، سیاسی، جناحی و مبتنی بر تمایلات فردی و نه ملی است.

با اعلام تصویب پیشنویس سند 25 ساله همکاری ایران و چین، مناظره جدیدی در عرصه سیاست خارجی میان طیف ها و جناح های مختلف کشور شکل گرفته است و هر کدام دیگری را «انگلوفیل» و یا «چینوفیل» معرفی می کنند!

با اعلام تصویب پیش‌نویس سند ۲۵ ساله همکاری ایران و چین، مناظره جدیدی در عرصه سیاست خارجی میان طیف‌ها و جناح‌های مختلف کشور شکل گرفته است و هر کدام دیگری را «انگلوفیل» و یا «چینوفیل» معرفی می‌کند! مناظره‌ای که بیش از آنکه مبنای روابط بین المللی داشته باشد، سیاسی و ناشی از نزاع جناحی است؛ نزاعی که همواره بوده و اجازه نداده جریان سیاست خارجی کشور در مسیر درستی هدایت شود.

این نزاع و رقابت سیاسی، جناحی و باندی بر سر منافع و مصالح سیاست خارجی کشور آنقدر جدی است که حتی محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور سابق که توسعه دهنده سیاست خارجی چین محور و شرق محور کشور بوده نیز در موضع گیری عجیب و غافلگیرکننده خود، به سند همکاری ایران و چین تاخت!

احمدی‌نژاد در سخنانی عجیب گفته است: «شنیده‌ایم که در حال مذاکره هستند و می‌خواهند یک قرارداد جدید ۲۵ ساله با یک کشور خارجی منعقد کنند و هیچ کس هم خبر ندارد.»

طبق گزارشی که سایت دولت بهار، نزدیک به آقای احمدی‌نژاد منتشر کرده است، وی در دیدار با جمعی از مردم استان گیلان افزود: «هر قراردادی که مخفیانه و بدون در نظر گرفتن خواست و اراده ملت ایران با طرف‌های خارجی منعقد شود و برخلاف منافع کشور و ملت باشد، معتبر نیست و ملت ایران آن را به رسمیت نخواهد شناخت.»

این موضع گیری احمدی نژاد به خوبی نشان می دهد که سیاست خارجی کشور تا چه اندازه در گرو جناح بندی ها سیاسی و منافع حزبی است. کسی که خود پرچمدار رابطه به شرق در دوران ریاست جمهوری اش بود، اکنون رابطه بلندمدت با چینی ها را برنمی تابد!

در همین راستا، مجیدرضا حریری رئیس اتاق مشترک ایران و چین با اشاره به قراردادهای مختلف دولت آقای احمدی نژاد با کشور چین تاکید کرد، در روزهای اخیر شبکه‌های معاند نظام روی اظهارات اخیر رئیس‌جمهور پیشین به شدت تمرکز کرده‌اند. اما باید این نکته را خاطرنشان کرد در زمان آقای احمدی‌نژاد قراردادهای مختلفی با کشور چین منعقد شد، در این بین این سوال مطرح می‌شود که چطور آن زمان همکاری مشترک با چین، واگذاری مملکت به چینی‌ها نبوده اما در زمان دولت فعلی انعقاد قرارداد همکاری دو جانبه به معنای واگذاری کشور و مملکت است؟!

اما ماجرای قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین چیست؟

در حالی که هنوز جزئیات دقیق و روشن این سند منتشر نشده است، موضع گیری های محکمی علیه آن مطرح شده است؛ به گونه ای که این موضع گیری ها به کف جامعه نیز سرایت کرده است! شاید بتوان گفت مخالفان این سند همکاری با چین به دنبال فشار اجتماعی برای جلوگیری از پیشبرد این سند باشند! سندی که به نظر می رسد می تواند تحولی مهم و قابل اتکا برای سیاست خارجی کشور تلقی شود.

دکتر محسن شریعتی نیا متخصص امور چین و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در یادداشتی که در روزنامه دنیای اقتصاد نوشت، به این مساله پرداخت و مسیر توسعه روابط ایران و چین را پیچیده ولی مهم ارزیابی کرد.

شریعتی نیا در این رابطه نوشت: ایران در دهه‌های اخیر همواره در پی شکل‌دهی به «کار راهبردی» با قدرت‌های شرقی بوده است. البته هیچ‌گاه مختصات این کار راهبردی چندان روشن نشده اما می‌توان گفت بهره‌گیری از اهرم این‌قدرت‌ها برای کاستن از فشار آمریکا در کانون این استراتژی قرار دارد. همکاری با روسیه در سوریه مهم‌ترین نمونه تحقق هرچند موقت و محدود «کار راهبردی» است. از یک دهه پیش تلاش‌هایی برای شکل‌دهی به‌کار راهبردی با چین نیز آغاز شد. در سال ۲۰۱۶ رئیس‌جمهور چین پس از ۱۴ سال به ایران آمد و کار مشترک برای تدوین سند جامع همکاری راهبردی مورد توافق قرار گرفت. اکنون و پس از ۴ سال دولت ایران آن را تایید کرده است. آنچه از کلیات منتشر شده پیداست، این که سند یک نقشه راه است. تدوین نقشه راه در سیاست خارجی ایران سابقه چندانی ندارد. اما در چین سند نویسی و چارچوب دهی به روابط با دیگر کشورها و مفهوم‌بندی آن اهمیت دارد. چین با بسیاری از کشورها روابط خود را در قالب نقشه راه تعریف کرده است.

وی افزود: چین با حدود ۸۰ کشور روابط خود را در قالب «مشارکت راهبردی» تعریف کرده است. مشارکت راهبردی به معنایی که در سیاست خارجی چین به‌کار می‌رود و در بیانیه مشترک و نیز احتمالا سند آمده، با «اتحاد» تفاوت کلیدی دارد. در اتحاد، شبیه آنچه در بند ۵ پیمان ناتو آمده، طرفین به یکدیگر تعهد امنیتی می‌دهند. اما در مشارکت راهبردی که چین تعریف کرده است این کشور تعهد امنیتی سنگینی برعهده نمی‌گیرد. از همین روست که چین با ۸۰ کشور موافقت‌نامه مشارکت راهبردی دارد اما تنها به پاکستان و کره شمالی تضمین امنیتی تلویحی داده است. بنابراین آنچه اهمیت دارد آن است که «کار راهبردی» با «مشارکت راهبردی» تا چه میزان همپوشانی دارند. از آنجا که متن سند هنوز انتشار نیافته، نمی‌توان برآورد کرد که به کدام‌یک نزدیک‌تر است. این سند ممکن است بسط بیانیه مشترک همکاری راهبردی که در ۲۰۱۶ و در پایان سفر رئیس‌جمهور چین منتشر شد، باشد. کانون آن بیانیه بند ۵ بخش سیاسی است که در آن آمده «طرفین درخصوص مسائل مهم مربوط به منافع اصولی کشورها از جمله استقلال، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی از یکدیگر حمایت قاطع می‌کنند. طرف ایرانی کماکان به سیاست چین واحد قاطعانه پایبند است. طرف چینی نیز از «برنامه توسعه» طرف ایرانی حمایت کرده و از افزایش نقش ایران در امور منطقه‌ای و بین‌المللی پشتیبانی می‌کند.» این بند تعهدات چندانی برای ایران ایجاد نمی‌کند و تعهد مشخصی هم به چین تحمیل نمی‌کند.

نه می‌توان این سند را نماد دوره‌ای جدید در روابط برشمرد و نه اهمیت آن را نادیده گرفت. طراحی استراتژی‌ها و اسناد اهمیت چندانی ندارد، اجرای آنها اهمیت کلیدی دارد.

 این کارشناس مسائل چین همچنین عنوان کرد: نقشه راه روابط ایران و چین در جهانی تدوین می‌شود که به‌طور فزاینده‌ای سیال می‌شود. جهان ما ناشی از پیامد کرونا در چند ماه به اندازه چند دهه تغییر کرده است. این سیالیت تداوم خواهد یافت و کشورها را در مسیرهای جدیدی قرار خواهد داد. مهم‌تر آنکه نقشه راه در جهانی تدوین می‌شود که جهان فروپاشی توافق‌هاست. برجامی که به روایتی دواده سال بر سر آن مذاکره شد دو سال بیشتر دوام نیاورد؛ بنابراین نه می‌توان این سند را نماد دوره‌ای جدید در روابط برشمرد و نه اهمیت آن را نادیده گرفت. طراحی استراتژی‌ها و اسناد اهمیت چندانی ندارد، اجرای آنها اهمیت کلیدی دارد.

در همین رابطه، احمد زیدآبادی روزنامه نگار و فعال اصلاح طلب نیز نوشت: واقعیت این است که در شرایط کنونی روابط بین‌الملل چیزی به عنوان “شرق” در مقابل “غرب” وجود ندارد که بتوان از چرخش به شرق و غرب در سیاست خارجی یک کشور از آن یاد کرد. به عبارت بهتر، چین و روسیه که بعضاً از آنان به عنوان “شرق” یاد می‌شود، نگاهی دو قطبی به نظام بین‌الملل ندارند و کشور‌های جهان نیز در چنین چارچوبی روابط خود را با آن‌ها تنظیم نمی‌کنند.

وی افزود: در حقیقت، روابط چین با آمریکا و متحدان اروپایی و آسیایی‌اش، ترکیبی از همکاری و رقابت است و تمایلی به تبدیل این روابط به دشمنی در آن دیده نمی‌شود. بنابراین، پکن در حوزه‌های حساس منطقه‌ای و بین‌المللی معمولاً محتاطانه گام برمی‌دارد و عمدتاً به دنبال نظم و ثباتی است که امکان سرمایه‌گذاری و مبادلات اقتصادی را برای این کشور تسهیل کند. برای نمونه، چین در خاورمیانه می‌کوشد با همۀ کشور‌های منطقه بخصوص اسرائیل و عربستان و ایران، روابط گرم و متوازنی برقرار کند و نزدیکی به یکی را به بهای دوری از دیگری با منافع خود سازگار نمی‌بیند.

در نهایت ذکر این نکته ضروری است که باید از نگاه صفر و صدی به سیاست خارجی کشور و جهت گیری ها، قراردادها، توافقات و... دوری کرد. بدون تردید حمله به سند همکاری ۲۵ ساله ایران و چین بدون آگاهی از جزئیات دقیق آن قابل تامل است!

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۱۱۹
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
ناشناس
در پاسخ به ناشناس

محمد تاریخ کشورت رو از دیرباز بخون نه فقط تاریخ معاصرت رو

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

ناشناس 7:40 - قرارداد توسعه میدان نفتی آزادگان هر چند تابناک این رو چاپ نمی کنه

ناظر

کشتی های چینی داشتند کف خلیج فارس رو جارو می کردند،هر چی موجود زنده بود،صید می شد.تور ماهیگیران محلی خالی شد.اگه دوباره قراره قراردادی بسته بشه که کف منافع ما رو جارو کنند و شکم مردم خالی بمانه،همون بهتر که قرادادی بسته نشه.

ناشناس

وقتی پشت به منطق می کنید، نتیجه همین می شود.

ناشناس

این که مفاد قرارداد باید از افکار عمومی پنهان باشد خوب چیزی است ولی نباید اعلام شود ما پنهان کار هستیم و ... چون افکار عمومی دقیقا ریشه ی مشکلات را نمی داند.

ناشناس

چین متحد طبیعی ایران هست وهر دو تحت فشار ظالمانه ی استکبار جهانی قرار دارند

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

قرارداد بستن اشکالی نداره اونهایی که میببتدن بلید مواظب باشن و اگه اشتباهی کردن و امتیازی دادن حسابی بازخواست بشن مثبگلا همین برجام که اینهمه به منافع ملی خسارت زده باید مسئولینش رو محاکمع کنیم که دیگر بخاطر منافعدجناحی کسی منافع ملی را فدا نکند

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

انسان قابل تغییر است .احمدی نژاد هم سطح تفکرش ارتقا پیدا کرده است.

ناشناس

غربی ها برای ارتباط با ایران چندین پیش شرط دارند دوستی با اسرائیل، ترویج فرهنگ غرب، تغییرات در نظام سیاسی، همسویی یا غرب در مسائل بین المللی تازه با این شرایط باز هم ممکن هست خواستار ورود آزاد کالا و صنعت مونتاژ غرب، تجزیه ایران و حق سرنوشت اقوام، کم کردن تولید انرژی به بهانه لایه ی اوزون، مسئولیت پذیری جهانی در پذیرش پناهندگان چند قاره جهان و چه و چه و چه هستند و پیش شرط هایشان تمامی ندارد.
ولی چین روسیه هند ترکیه و به عبارتی شرقی ها برای ارتباط با ایران هیچ پیش شرطی ندارند. بنابراین ما از روابط نزدیک با شرق خوشحال می شویم.
غربی ها هم هر وقت سر عقل آمدند همین طور. البته الان خودشان کنار کشیدند وگرنه دست ما به سمتشان دراز بود منتها بدون پیش شرط هایشان.

ناشناس

پیشنهاد میکنم عکس پروفایلهاتون رو تو تمام شبکه های اجتماعی یه عکس وارونه از نقشه ی چین یا وارونه پرچم چین یا یه علامت نفی روی پرچم چین بذارید.

ناشناس
در پاسخ به بینام

بهنام جان شدیدا در اشتباه هستی چون نمی دانی که شعار اصلی انقلاب ما "نه شرقی، نه غربی" بود

ناشناس
در پاسخ به مهدی

ننگ بر ساندیس خورها که علنا میگن "سهمتون" از خزر بیشتر شده .... انگار خودشون رو ایرانی نمیدونن که بگن "سهممون" " بیشتر شده

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

قرصاتو میخوری سر وقت؟ هنوز حالت بده

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

مردمی که عرضه ندارن حقشونو بگیرن هرچی سرشون بیاد حقشونه فقط مثل ماست نگاه میکنن دنبال کار خودشونن

حسین

آقای دولت بهههاااااار، شما لطف کنید درباره میلیاردها دلاری که تو کشورهای ناشناخته آفریقا و آمریکای جنوبی سرمایه گذاری کردین و هیچ سودی که نداشت تمامی سرمایه ها را هم بر باد دادید توضیح بدهید و نگران باشید.

ناشناس

نه... نه غربی
زمان ترکمنچای و گلستان هم خیلی‌ها شیرینی پخش کردند...

ناشناس
در پاسخ به سلطان

برای کینه ورزی بیهوده با آمریکا داریم هزینه میدیم
جالبه که اولین کشوری که انقلاب ایران را به رسمیت شناخت همین آمریکا بود
یادش بخیر 40 سال پیش ما از چین جلوتر بودیم

نااشنا
در پاسخ به ناشناس

همه این کش قوس ها به دلیل مراکز قدرت بیشماربی مسئولیت است دراین کشور رییس جمهور در حد مقام درجه 4 هم نیست این هرکی به هرکی تنها راه ان یا حکومت اسلامی یا جمهوری اسلامی اگر یکی ازاین ها در راس مملکت باشد مملکت نفس راحت وازاین اشوب بلوا هم خلاص میشود ودنیا میداند با کی طرف است

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

قرار است ارشاد شوند و به اسلام روی بیاورند.

ناشناس

سیاست خارجی ما معقول نیست. باید با تمام کشورهای دنیا رابطه ای متوازن و بر اساس قدرتدداخلی ارتباط گرفت تا زمانی که بخواهیم به شرق و غرب به عنوان راه حل نهایی بنگریم ضرر می کنیم. متاسفانه قاجار هم همینطور بوده. اما هرگاه قدرات داخلی بالا برود و سپس توازن روابط با همگان اجرا شود نتنها بهانه ای برای دشمنان خارجی نیست بلکه دشمنان داخلی و خائنین هم کاملا عرصه انحصار طلبی و موش دوانی پنهنی خود را از دست می دهند و بیشتر شناخته می شوند.

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.