در مورد مذاکره ایران و آمریکا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

تاریخچه مذاکرات ایران و آمریکا

روابط ایران و ایالات متحده آمریکا از اواسط قرن نوزدهم میلادی آغاز شد و تا پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن ۱۳۵۷ ادامه یافت. پس از انقلاب، روابط رسمی دو کشور قطع شد، اما در برخی مقاطع محدود، ارتباطات محرمانه‌ای برقرار شد؛ از جمله ماجرای مک‌فارلین و همکاری‌های غیرمستقیم ایران با آمریکا در جریان یورش نظامیان آمریکایی به مواضع طالبان در شمال افغانستان. با این حال، هیچ مناسبات رسمی و پایدار میان تهران و واشنگتن برقرار نبود.

اولین تلاش رسمی برای گفت‌وگوی مستقیم پس از انقلاب، در ۷ خرداد ۱۳۸۷ و طی سه دور مذاکرات ایران و آمریکا در بغداد بر سر صلح عراق انجام شد، اما این مذاکرات به دلیل اختلافات عمیق دو طرف ناکام ماند. در سال‌های بعد، محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت ایران، در سازمان ملل پیشنهادهایی برای مذاکره مستقیم ارائه کرد، اما این پیشنهادها با مخالفت داخلی و بی‌توجهی واشنگتن روبه‌رو شد.

تحول اصلی روابط دو کشور با آغاز دولت یازدهم ایران و شروع مذاکرات هسته‌ای رقم خورد. ایران و آمریکا نزدیک دو سال مذاکرات فشرده‌ای انجام دادند که در تیر ۱۳۹۴ به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) منجر شد. این توافق، بالاترین سطح تعامل رسمی تهران و واشنگتن پس از انقلاب بود، اما دوام نیافت؛ زیرا دولت دونالد ترامپ در ۸ مه ۲۰۱۸ به‌طور یکجانبه از برجام خارج شد و نشان داد که آمریکا به هیچ عهدی پایبند نیست و صرفاً منافع خود را دنبال می‌کند.

در سال ۱۴۰۴، مذاکرات جدید میان ایران به ریاست جمهوری مسعود پزشکیان و آمریکا به ریاست ترامپ آغاز شد. این دور از مذاکرات با هدف دستیابی به توافق صلح هسته‌ای و بازگشت به تعامل محدود انجام می‌شود، اما روند آن غیرمستقیم است و کشور عمان نقش میانجی و میزبان را برعهده دارد؛ به همین دلیل این مذاکرات به «مذاکرات مسقط» معروف شده‌اند.