یک گزارش تکاندهنده از کسری بودجه ۱۴۰۰؛ آیا ابرتورم در انتظار مردم است؟
با رونمایی از لایحه بودجه سال آینده، بسیاری از کارشناسان بر این باورند که این بودجه ریزی به کسری بودجه شدید در سال آینده منجر خواهد شد. پرسش این است که کسری بودجه سال آینده چقدر برآورد میشود؟ عواقب این کسری بودجه چه خواهد بود؟ و راهکار فرار از این کسری بودجه چیست؟


در اواخر بهمن ماه سال گذشته بود که رسما شیوع ویروس کرونا در ایران تایید شد. با توجه به تاثیراتی که شیوع این ویروس بر اقتصاد چین گذاشته بود، می شد پیش بینی کرد که اقتصاد ایران نیز با چالش های جدیدی رو به رو خواهد شد.
به گزارش تابناک اقتصادی، تحریمهای اقتصادی از یک سو و شیوع ویروس کرونا و تاثیر آن بر درآمدهای نفتی و مالیاتی از سوی دیگر باعث شد تا در همین چهار ماه ابتدایی سال جاری، برخی کارشناسان پیش بینی کنند که بودجه دولت با کسری ۱۵۰ هزار میلیارد تومانی رو به رو خواهد شد. البته مرکز پژوهشهای مجلس طی گزارشی این رقم کسری بودجه را ۱۸۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرده بود که این موضوع با واکنش وزیر اقتصاد همراه شد.
فرهاد دژپسند طی مصاحبهای در بیستم خرداد ماه سال جاری گفت: عبارت کسری بودجه درست نیست، زیرا این کسری زمانی اتفاق میافتد که هزینهها بر منابع و درآمدها پیشی گرفته باشد. وزیر امور اقتصاد و دارایی ادامه داد: اکنون در ابتدای سال قرار داریم و تنها پیشبینی عدم تحقق مطرح است و بر اساس پیشبینی ما عدد اعلامی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی صحیح نیست. وی تاکید کرد: برآورد ما نسبت به عدم تحقق درآمدها طی امسال آن هم در بدبینانهترین شرایط ۱۴۰ هزار میلیارد تومان خواهد بود.
به هر صورت هر آنچه بود انتظار میرفت که دولت برای سال آینده بودجه واقع بینانه تری را با توجه به شرایط موجود طراحی کند تا دیگر شاهد کسری بودجه نباشیم، اما با رونمایی از لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ بسیاری از کارشناسان از بیش برآورد درآمدهای دولت سخن به میان آوردند و این در حالی بود که هزینههای دولت نیز رشد چشمگیری داشت. پیش بینیها حکایت از آن دارد که با توجه به اجتناب ناپذیر بودن هزینهها و برآوردهای غیرواقعی از درآمدها برای سال آینده، دولت را با کسری بودجه رو به رو خواهد کرد.
کسری بودجه در سال آینده چقدر برآورد می شود؟
پیش بینی ها در مورد کسری بودجه متفاوت است و کارشناسان پیش بینی های مختلفی را مطرح کرده اند اما معتبرترین و شاید دقیق ترین پیش بینی به گزارش مرکز پژوهش ها که به تازگی منتشر شده است باز می گردد.
مرکز پژوهش های مجلس در بخشی از گزارش با عنوان بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ کل کشور (کلیات) آورده است:
یک معیار مناسب برای ارزیابی وضعیت کلان بودجه، بررسی شاخص کسری بودجه ساختاری دولت است. به طوری که در این شاخص بررسی میشود دولت برای تامین مخارج خود چه مقدار دچار کسری بوده و نیازمند استفاده از منابع نفتی، استقراض از صندوق یا فروش اوراق میباشد. محاسبه این کسری نشان دهنده رقمی در حدود ۴۴۵ هزار میلیارد تومان میباشد که باید از محل فروش نفت یا استقراض از صندوق یا فروش اوراق جبران شود. بخشی از این کسری ساختاری از محل فروش نفت و استقراض پوشش داده شده که در جدول زیر قابل ملاحظه است.
همان گونه که از جدول نمایان است، با فرض تحقق میانگین ۹۰ درصدی درآمده، فروش اموال و واگذاری شرکت ها، همچنین فرض صادرات ۸۰۰ هزار بشکه نفت و میعانات و همچنین فروش کامل ۵۵ هزار میلیارد تومان اسناد خزانه پیش بینی شده در بودجه، حدود ۵۲۲ هزار میلیارد تومان محقق شده و همچنان ۳۲۰ هزار میلیارد تومان از کسری بودجه تامین نشده می ماند.

مطابق با برآوردهای کارشناسی، با فرض عدم تغییر قوانین و مقررات فعلی درباره الزام صندوقهای سرمایه گذاری و بانکها به خرید اوراق دولت و عدم افزایش نرخ بازده اوراق از سطح کنونی (بازه ۲۰ تا ۲۱ درصد) ظرفیت خرید اوراق مالی اسلامی حدود ۱۴۵ هزار میلیارد تومان (مازاد بر رقم در نظر گرفته شده در بودجه) برآورد میشود؛ لذا با فرض فوق از ۳۲۰ هزار میلیارد تومان کسری مذکور همچنان حدود ۱۷۵ هزار میلیارد تومان کسری تامین نشده میماند.
کسری بودجهای که تقریباً برابر رقم برآورده شده برای کسری بودجه سال جاری از سوی مرکز پژوهشهای مجلس (۱۸۰ هزار میلیارد تومان) بوده است.
کسری بودجه چه عواقبی خواهد داشت؟
وجود ۱۷۵ هزار میلیارد تومان کسری بودجه در خوشبینانهترین حالت برای سال آینده، میتواند به افزایش پایه پولی و نقدینگی دامن بزند. مطابق با برآوردهای مرکز پژوهشهای مجلس این میزان کسری بودجه میتواند موجبات افزایش ۱۲۰۰ هزار میلیارد تومانی نقدینگی را فراهم کند.
رشد نقدینگی خود میتواند باعث افزایش نرخ تورم شود. بخشی، عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی در همین باره طی گفت وگویی با اشاره به اینکه دولت برای جبران کسری بودجه مجبور به چاپ پول میشود، اظهار داشت: طی ۵۰ تا ۶۰ سال گذشته اکثریت مردم درگیر تورم بودهاند که ناشی از کسری بودجه دولت است. در سال ۹۸ دولت مدعی ۱۰۰ هزار میلیارد تومان کسری بودجه بود که این مبلغ در عمل به ۳۰۰ هزار میلیارد تومان رسید. در سال جاری بنا بر ادعای دولت ۳۱۷ هزار میلیار تومان با کمبود بودجه دولتی مواجه خواهیم بود که اگر این رقم سه برابر شود، تورم ما در سال آینده حداقل دو برابر خواهد شد و بسیاری از مردم ما از این تورم به شدت آسیب خواهند دید.
همچنین سبزعلی پور، کارشناس مسائل اقتصادی در گفتوگوی دیگری اعلام کرد: با توجه به اعداد و ارقام بودجه پیشنهادی دولت برای سال آینده و خوشبینی بیش از حد به نفت و درآمدهای نفتی احتمالاً سال ۱۴۰۰ کسری بودجه دولت چندبرابر امسال خواهد بود و در نتیجه نه تنها تورم هدف ۲۲ درصدی محقق نخواهد شد، بلکه اگر همین بودجه به تصویب مجلس برسد باید شاهد ابرتورم در سال آینده باشیم!
راهکار چیست؟
شاید تنها راهکار این است که مجلس کلیات لایحه بودجه را تصویب نکند و لایحه بودجه را جهت واقعیتر شدن اعداد و ارقام برای دولت پس بفرستد؛ راهکاری که مرکز پژوهشهای مجلس نیز در گزارش اخیر خود به آن اشاره داشته و این گونه عنوان کرده است: ضمن تأکید بر لزوم رد کلیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ توسط مجلس شورای اسلامی، پیشنهاد میشود تا نمایندگان محترم به منظور پیشگیری از تورمهای شدید در سالهای آتی، دولت را موظف به اصلاح لایحه بودجه با رعایت موارد زیر نمایند:
۱- کاهش تراز عملیاتی منابع عمومی از محل ایجاد درآمدهای پایدار و قابل تحقق،
۲- کاهش رشد مخارج هزینهای دولت از طریق مدیریت هزینه،
۳- افزایش نسبت مخارج سرمایه گذاری دولت از کل هزینه ها،
۴- اصلاح منابع غیرواقعی پیش بینی شده از محل صادرات نفت،
۵- حذف پیش فروش نفت از بودجه،
۶- در اولویت قرار گرفتن معیشت عمومی و قشرهای کم درآمد در مصارف دولت.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
ابر تورم یعنی چی مگه از سیاهی هم رنگی بالاتره یعنی ما دیگه نون و برنج تایلندی خالی هم نخواهیم توانست بخوریم یکهویی بگین یعنی برین بمیرین تمام
امضا یک از همه چیز سهم دار
والله اگربجای کل کل باامریکاباروسیه کل کل کرده بودیم مملکتمان راغربیهابه بهترین جای خاورمیانه تبدیل میکردن باسرمایه هاشون!
دولت انگیزه لازم و تازه نفسی خود را ندارد و به این خاطر باید مجلس که تازه نفس هست حتما زمان بیشتری برای تنظیم آن بگذارد
تو حتي نميدوني جاه طلب چه كسيه ، آمريكا يا ايران
پس بجنب كه زودتر خارج شي ، ساده
برو واز تمام اعمال زشتت توبه کن
مشکل کشور ما کاهش شدید GDP است. چون صادرات نداریم. اگر GDP را افزایش ندهیم و پول وارد کشور نشود ، کسری بودجه بزرگتر ، چاپ پول بدون پشتوانه ، تورم بیشتر ، و در نتیجه فقر بیشتری خواهیم داشت. لطفا کارشناسانی در حوزه GDP بیاورید و مصاحبه کنید.
کشور شما الان آمریکاست یا ایران؟
اگر امریکاست که ماشاالله کمبود جی دی پی ندارید،
اینها راه کار نیست جالبه خود این مجلسی ها زمینه تحریم و تشتید اون رو فراهم کردن بعد به دولت می گن تو بردار. خوب برادر شما دیوار رو خراب نکن که بعد یک نفر دیگه بیاد درست کنه!
جاه طلبی نیست انرژی های فسیلی در حال تمام شدن است و اگر کشوری به سمت انرژی های تجدیدپذیر نرود محکوم به فنا است و فرزندانمان ما را قضاوت خواهند کرد و نباید بخاطر عده ای نادان و ابله که در کاخ سفید نشسته و ما را تهدید می کنند آینده فرزندان خودمان را نادیده بگیریم و تابع اراجیف و خودخواهی های غیر منطقی آنها باشیم و باید از آنها بپرسیم که آیا آمریکا در خاورمیانه بدنبال چه چیزی است که صدها پایگاه نظامی ایجاد و ناوها و جنگ افزارهایش در عراق و سوریه با چه
هدفی آمده است و چرا هنوز حاضر نیست بمب های هسته ای خود را نابود کند در حالی که ما ساختن آنرا حرام دانسته ایم
چرا اونا هم حس میکنن و سختشون هست که اعداد بزرگتر رو تلفظ کنن و احتمالا اشتباه میکنن و بقیه مسخره شون میکنن بنابراین میخوان صفرها رو حذف کنن که از این لحاظ هم اذیت نشن!
ما در کشور مشکلات درآمدی نداریم و بیشتر مشکلات ما مربوط به عدم هزینه های بهینه و بی نظمی در فعالیت ها است و تا دلتان بخواهد نهادهای موازی در کشور زیاد داریم که همه کاره و هیچ کاره هستند و فقط کارشان خوردن بودجه است وگرنه دلیلی ندارد کشوری که صاحب نفت و گاز و پالایشگاه و پتروسیمی و معادن از انواع مختلفش است در بودجه درمانده باشد و هشت اش گرو نه اش باشد...
با این شرایط طی چند سال آینده باید اتحادیه اروپا منتظر چند میلیون پناهنده باشه! آشی هست که امریکا پخت و هزینه اش را باید اروپایی ها با همراهی با تحریم ها بدهند.
با توجه به سوابق بلینکن و انتخابش توسط بایدن باید منتظر به اشوب کشیده شدن خاورمیانه باشیم و دود این مساله به چشم اروپا خواهد رفت. باز هم می گویم خاک بر سر اروپا. اگر طی دو قرن گذشته اینقدر تو خاورمیانه دخالت نمی کرد و می گذاشت مردم این منطقه سرشون تو لاک خودشون باشه این فجایع بوجود نمی آمد.
بودجه یعنی توازن درآمد و هزینه و به همان اندازه که تحقق درآمد یک مبلغ خوشبینانه و یک مبلغ بدبینانه دارد باید هزینه ها هم دارای وضعیتی باشد که نشان دهد که پرداخت آن بسیار ضروری و لازم است و یا اینکه در اولویت ضروریات نیست تا در صورت کسری بودجه و عدم تحقق درآمد بتوان هزینه های غیر ضرور را به تناسب عدم تحقق درآمد کاهش داد و بدنبال آن باعث تورم نشود. بسیاری از ردیف های بودجه دولتی بخاطر اینکه مبلغ بودجه سال آینده شان کاهش نیابد بصورت غیر لازم بخصوص در آخر سال آنرا هزینه می کنند و متاسفانه در این زمینه هیچ ملاحظه ای وجود ندارد و چه خوب است که جزئیات هزینه کردها در پایگاه داده ذخیره تا بصورت هوشمندانه از طریق داده کاوی از موازی کاری و خریدهای اضافه و غیر ضرور جلوگیری کرد. و البته منظور خساست نیست بلکه جلوگیری از پرت شدن هزینه ها و بهینه کردن آنها است.
اصلامهم نیست
آب که ازسرگذست چه یک وجب وچه صدوجب
همین الان هم بامرده فرقی نداریم
باید هر چه سریعتر توبه کنیم
این روزها جالب این است که همه از تحلیل های درست بواسطه عدم شجاعت به شعارهای توخالی می رسند توجه به معیشت مردم،بهبود بودجه عمرانی و کسری بودجه فاکتورهایی که ابدا با هم جمع نمی شوند و جمع اضدادند.برای حل مشگل، افزایش حقوق ممنوع،پرداخت سود بانکی وهر نوع یارانه ممنوع،افزایش مالیات مصرف مجاز،کاهش کارکنان دولت و خصولتی ها به نصف لازم،خصوصی سازی و اصلاح ساختار شرکت های دولتی و خصولتی لازم شما ادن این کارها هستید؟
آره ما جاه طلبیم که دوست نداریم کشور اجنبی دور تا دور ما پایگاه نظامی احداث کند
ما جاه طلبیم که میگیم اگر انرژی هسته ای خوب هست ما هم می خایم داشته باشیم اگر بمب بد است چرا شما دارید خخخخ
جناب روش فکر. اگر مملکت دست شما بود که الان داشتیم سر این دعوا می کردیم که اول آذربایجان رو باید شوهر بدیم یا کیش و جزایر سه گانه.
مگر این نبود که ۴ سال پیش توافق کردیم ولی نتیجه چیز دیگری شد؟
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.