رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرعکس: مقایسه سد میمه دهلران در آبان ۱۴۰۵ با آبان ۱۴۰۴
19890بازدید
۴۴

دکتر شریعتی از کجا مقصر شد؟ / موسی غنی‌نژاد به دنبال چیست؟

موسی غنی‌نژاد، دکتر شریعتی را به «شیادی» متهم کرده و سیاسی‌کردن اسلام را خیانت او دانسته است؛ ادعایی که پیش از هر چیز با تاریخ اسلام و نص صریح قرآن در تعارض قرار می‌گیرد.

InShot_۲۰۲۶۰۷۲۸_۲۳۰۹۴۰۴۲۰

به گزارش تابناک، موسی غنی‌نژاد در گفت‌وگویی با بیژن عبدالکریمی، به نقد اندیشه‌های علی شریعتی پرداخت و مدعی شد شریعتی با سیاسی‌ کردن دین، تشیع را دولتی و اسلام را به ابزار مبارزه سیاسی تبدیل کرده است. 

او حتی با اشاره به ارجاع شریعتی به شخصیتی با نام «شاندل»، از تعبیر «شیادی فکری» استفاده کرد و اندیشه شریعتی را برای جامعه مضر دانست. 

وقتی نقد از مرز بررسی علمی عبور می‌کند و به انکار وجه سیاسی اسلام و برچسب‌زنی به یکی از اثرگذارترین چهره‌های فکری معاصر می‌رسد، باید پرسید مبنای چنین داوری‌ای چیست؟

نخستین اشکال به این ادعا بازمی‌گردد که گویا اسلام اساسا هیچ نسبتی با سیاست ندارد و شریعتی این نسبت را به دین تحمیل کرده است. کافی است به آیات ۵۸ و ۵۹ سوره نساء رجوع کنیم؛ آیاتی که از بازگرداندن امانت‌ها به صاحبانشان، داوری عادلانه میان مردم و اطاعت از خدا، پیامبر و اولی‌الامر سخن می‌گویند. 

اینها صرفا توصیه‌هایی درباره خلوت فردی و مناسک شخصی نیستند؛ با عدالت اجتماعی، مسئولیت عمومی، داوری و نظم سیاسی جامعه ارتباط مستقیم دارند. 

نمی‌توان با یک حکم کلی، وجه اجتماعی و سیاسی دین را انکار کرد. اگر اسلام هیچ نسبتی با سیاست ندارد، این همه دستور قرآنی درباره عدالت در داوری، امانت عمومی و اولی‌الامر را چگونه باید فهمید؟

اشکال مهم‌تر، نسبت‌ دادن آغاز اسلام سیاسی به شریعتی است؛ گویی پیش از او هیچ بحثی درباره حکومت، عدالت، قدرت و مسئولیت سیاسی در سنت اسلامی وجود نداشته است. 

نسبت دین و حکومت، قرن‌ها پیش از تولد شریعتی در تاریخ اسلام مطرح بوده است؛ از حکومت پیامبر اسلام(ص) در مدینه و سیره حکومتی امام علی(ع) تا مباحث فقهی و سیاسی دوران مشروطه و آثار میرزای نائینی.  نظریه حکومت اسلامی امام خمینی(ره) نیز بر مبانی فقهی و تاریخی مستقلی استوار بود و نمی‌توان آن را صرفا محصول اندیشه شریعتی معرفی کرد. 

شریعتی البته در شکل‌ دادن به زبان سیاسی و انقلابی نسل خود اثرگذار بود، اما اثرگذاری یک متفکر با مخترع‌ بودن یک اندیشه تفاوت دارد. 

افزون بر این، بیژن عبدالکریمی در همان مناظره یادآوری کرد که بخش مهمی از پروژه شریعتی، نقد تشیع صفوی و دین وابسته به قدرت بوده است؛ نکته‌ای که با اتهام دولتی‌ کردن تشیع نیازمند پاسخ و استدلال جدی است. 

غنی‌نژاد به‌ جای تفکیک میان «وجه سیاسی اسلام» و «ابزاری‌ کردن دین برای کسب یا حفظ قدرت»، این دو را یکی گرفته است. می‌توان به برداشت‌های شریعتی از تاریخ، جامعه، مارکسیسم یا حتی برخی تفسیرهای دینی او نقد وارد کرد؛ اما نمی‌توان به دلیل سیاسی‌ بودن یک اندیشه، آن را خیانت به اسلام دانست. 

اتفاقا اگر قرار باشد هر بحثی درباره عدالت، حکومت و مسئولیت اجتماعی از دایره دین بیرون گذاشته شود، بخش مهمی از آموزه‌های قرآنی و تاریخ صدر اسلام نیز باید نادیده گرفته شود. 

از سوی دیگر، این سوال بی‌پاسخ می‌ماند که چرا در این جدال، شریعتی به هدف اصلی حمله تبدیل شده است؛ آیا نقد مستقیم مبانی نظری انقلاب و اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) دشوارتر است و به همین دلیل باید شریعتی را به جای آن نشاند؟ 

برچسب‌هایی مانند «شیاد» جای استدلال را نمی‌گیرند و پاک‌ کردن صورت مسئله و متهم‌ کردن یک متفکر به جرمی که تعریف روشنی از آن ارائه نشده است، منطقی و درست به نظر نمی‌رسد.

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۴۴
در انتظار بررسی:
۷
غیرقابل انتشار:
۳۰
ناشناسکشور اتصال: IR

حق گفتند جناب غنی نژاد.

ناشناسکشور اتصال: IR

از طرفدارن غرب چه انتظاری دارید واقعا؟؟؟؟

ناشناسکشور اتصال: IR

کاملا با غنی نژاد موافقم....حرفش کاملا درسته...

حامدکشور اتصال: IR

تحلیلی به شدت ضعیف در تابناک بود. اولا دکتر غنی نژاد انتقادب را مطرح کرده است. باید جواب این انتقاد علمی و مستدل داده شود. پاسخ تابناک دادستان گونه است. دوما، از اصلی ترین اختلاف های مرحومان مطهری و شریعتی در تفکر اسلام انقلابی بوده است. تابناک باید در تحلیل موضوع با نفرات مختلف مصاحبه و یک تحلیل جامع بدهد.

ناشناسکشور اتصال: IR

تابناک این شماره های تایید تون اشکال داره، من یکی دو تایید می کنم، اون بکی هم سماره اش بالا می ره. بعنی روی مثبت که نی زنم همزمان منفی اش هم بالا نی ره. لطفا اصلاحش کنید.

ناشناسکشور اتصال: IR

شریعتی موضع مشخصی نداشت

ناشناسکشور اتصال: IR

شریعتی هم البته شخصیت بزرگی است که از مخالیفن اندیشه هایش همین جبهه پایداری هستند ولی استاد غنی نژاد هم متفکر و اقتصاددان بزرگی است.

ناشناسکشور اتصال: IR

کسی که کتاب فاطمه فاطمه است رو می نویسه ولی همسر خودش حجاب نداره رو چی می گن

ناشناسکشور اتصال: IR

شریعتی فقط یک ایراد داشت اونم این بود که سیگاری بود و اونی که به ریه وسلامتی خودش اهمیت نمیداد چطور میتونست به سلامتی فلسفی و دینی جوانان اونموقع اهمیت بده ؟؟؟؟؟

iranکشور اتصال: IR

آن زمان که شریعتی با زبان برا بر ظلم یورش می برد وبا دلایل علمی دین را به جوانان تفهیم می کردوبرعلیه خرافات می تازید امثال غنی نژاد جراءت نزدیکی به این مباحث را داشتند پس حالا بعد ازمرگ او حق دارند به او بتازند وبه شیادی متهم کنند

آرشکشور اتصال: IR

ایشان بسیار درست فرمودند و کاملا صحیح

ناشناسکشور اتصال: IR

شریعتی از اول مقصر بود

ناشناسکشور اتصال: IR

هر چند موافق نظراتشان نیستم اما این بحثها لازم هست برای جامعه امروز

ناشناسکشور اتصال: IR

قافیه غنی نژاد تنگ شده که اینچنین به شخصی که ۶۰ سال پیش از دنیا رفته کینه دارد و توهین می کنند و نشان داد که از روشنفکری و نقادی سالهای نوری دور است و بیشتر یک فرصت طلب سیاسی است .

ناشناسکشور اتصال: IR
در پاسخ به ناشناس

باورها و ایده های هر انسانی، چه زنده باشد چه نباشد، قابل نقد است.

ناشناسکشور اتصال: IR
در پاسخ به ناشناس

ایشان برای این صفت استدلال می اورند شما چی؟

ناشناسکشور اتصال: IR
در پاسخ به رحیم علیجانی

غنی نژاد خودش یک شیاد سیاسی است که از موی سر تا ناخن پا ضد طبقات پایین جامعه است .

ناشناسکشور اتصال: IR
در پاسخ به ناشناس

از غنی نژاد مدافع نئولیبرالیست موضوع عجیبی نیست که بر علیه دکترشریعتی که تمام عمرش را در تعیین عدالت و آزادی از دین مبین اسلام صرف کرد چنین بی حرمتی شود ، اصولاً غنی نژاد با اسلام نسبت معنی داری ندارد و طرفدار نظرات اربابش هایک و خرد شدن استخوانهای طبقه پایین زیر چرخهای توسعه مد نظر سرمایه داری است .

ناشناسکشور اتصال: IR

ایشان پس از بحث با یکی، راجع به اقتصاداسلامی، جرات پیدا کرده است. ولی باید عرض کنم ایشان نه اقتصاد را فهمیده نه اقتصاد اسلامی را و همینطور نه اسلام و نه شریعتی را.

ناشناسکشور اتصال: IR

از روشنفکرهای ما هر حرفی بر میاد.
تعمیم، مغالطه و فریب کاری جزو لاینفک استدلال هاشون هست.

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.