پشت پرده ثبت «فرهنگ پهلوانی: بازیهای سنتی زورخانهای» به نام آذربایجان
با توجه به آنکه پس از قطعیت ثبت، امکان درخواست برای تبدیل ثبت انحصاری به ثبت مشترک وجود ندارد، عملاً فرصت واخاهی ایران از دست رفته است؛ بنابراین سوءمدیریت داخلی در این مورد کتمان نشدنی است و انتظار میرود در این زمینه شاهد پاسخگویی مسئولان مرتبط باشیم.


با وجود آنکه ورزش زورخانهای برای نخستین بار به عنوان میراث ناملموس ایران در یونسکو به ثبت رسیده بود، این آیین کهن ایرانی در پروندهای جداگانه با ادبیات متفاوت به نام آذربایجان نیز ثبت شد؛ اتفاقی که در فضای داخلی مناقشه برانگیز شده و به باور برخی ناظران، این رویکرد محصول سوءمدیریت داخلی و رویه تخاصمی آذربایجان در قبال ایران و ریشههای تاریخیاش است.
به گزارش «تابناک»؛ زورخانه و فرهنگ زورخانه ریشه بسیار قدیمی دارد و در دوران کنونی بیش از آنکه جنبه ورزشی آن مورد تاکید قرار گیرد، جنبه فرهنگیاش محل توجه است و از این منظر نیز در فرهنگ عمومی به عنوان «باستانی» شناخته میشود. ایران در سالهای اخیر فدراسیون بین المللی ورزشهای زورخانهای را به راه انداخت که هرچند نتوانست موفقیت مورد انتظار را به دست آورد، به هر حال حرکتی رو به جلو در راستای توسعه بین المللی ورزشهای زورخانه به شمار میرود.
کمیسیون ملی یونسکو نیز در همین راستا پرونده ثبت فرهنگ و ورزش زورخانهای به نام ایران را بیش از یک دهه پیشنهاد به یونسکو ارجاع داد و سرانجام در ۲۵ آبان ماه ۱۳۸۹ برابر با ۱۶ نوامبر ۲۰۱۰ در اجلاس جهانی یونسکو در کنیا به نام «آیینهای ورزش پهلوانی و زورخانهای» به عنوان میراث معنوی بشریت به ثبت سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی ملل متحد (یونسکو) ثبت شد و در مهلت قانونی مرسوم نیز هیچ کشوری درخواست تشکیل پرونده مشترک و تبدیل به میراث معنوی مشترک دو دولت را مطرح نکرد؛ اتفاقی که درباره شب یلدا رخ داد و به عنوان میراث معنوی مشترک ایران و افغانستان ثبت شد.

با وجود این در اجلاس اخیر یونسکو، آذربایجان توانست جدا از ایران، در پروندهای «فرهنگ پهلوانی: بازیهای سنتی زورخانهای، ورزش و کشتی به نام جمهوری آذربایجان» را به نام خود ثبت کند. این در حالی است که در این اجلاس، گروهی از مقامات ارشد ایرانی حضور داشتهاند و کاری نکردهاند. باید در نظر داشت ایران میتوانست در مهلت مرسوم، نسبت به ثبت یکجانبه زورخانه به نام خود اعتراض کند و دستکم درخواست ثبت مشترک را بدهد که بدین ترتیب از ظرفیت سالیانه آذربایجان برای ایران نیز استفاده میشد.
در واقع هرچند آذربایجان در تداوم رویکردهای خصمانهاش در تمامی ساحتها، از تشکیل پرونده مشترک با ایران در یونسکو نیز اجتناب میورزد، در صورت اعتراض ایران، آذربایجان چارهای جز پذیرش این خواسته به واسطه مقررات یونسکو نداشت. در اطلاعیههایی که پس از این اتفاق از سوی برخی متولیان منتشر شد، هیچ نشانی از اعتراض ایران به ثبت انحصاری این میراث به نام آذربایجان نیست و شواهد نشان میدهد، کمیسیون ملی یونسکو به عنوان نهاد تخصصی قبل از ثبت، هیچ اعتراضی نکرده و خواستار ثبت مشترک نشده است.
باید اشاره کرد، سوای این پرونده، «فرهنگ چای، نماد هویت، مهماننوازی و تعامل اجتماعی» مشترک به نام ترکیه و جمهوری آذربایجان، «روایت ملانصرالدین» به نام جمهوری آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکیه، ترکمنستان، ازبکستان و «نخل خرما، دانش، مهارت، سنت و شیوه تهیه آن» به نام امارات متحده عربی، بحرین، مصر، عراق، اردن، کویت، موریتانی، مراکش، عمان، فلسطین، قطر، عربستان سعودی، سودان، تونس و یمن، ثبت جهانی شدهاند، بدون آنکه به اشتراکات و ریشه ایرانی آنها اشارهای شود و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز نسبت به ثبت این پروندهها واکنش، اعتراض و یا حتی موضعی نشان دهد!
با توجه به آنکه پس از قطعیت ثبت، امکان درخواست برای تبدیل ثبت انحصاری به ثبت مشترک وجود ندارد، عملاً فرصت واخاهی ایران از دست رفته است؛ بنابراین، سوءمدیریت داخلی در این مورد کتمان ناشدنی است و انتظار میرود در این زمینه شاهد پاسخگویی مسئولان مرتبط باشیم. آنچه اکنون باید به عنوان یک دغدغه و نگرانی در نظر داشت این است که آیا موارد مشابهی در آینده نزدیک ممکن است رخ دهد و تدبیری برای عدم تکرار چنین فجایعی وجود دارد یا متولیان فرهنگی کشور به سادگی از کنار این ماجرا میگذرند؟!
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
جمهوری باکو؟در دل پانفارس ها بله حتما
از جمهوری باکو گفتنت مشخصه بیشتر تو با جمهوری آزربایجان خصومت داری
دوست عزیز پس این همه بنای عهد هخامنشی اشکانی و ساسانی از شمال تا جنوب کشور از کجا آمده و متعلق به کدام حوزه تمدنی است. بله در گذشته حوزه تمدنی ایران بزرگتر و گسترده تر بوده است و اگر آذربایجان که اسمش را هم از فرهنگ ایرانی به عاریه گرفته با ثبت ورزش پهلوانی به ریشه ایرانی بودن فرهنگ و آمدنش اعتراف می کند.
چند ماه قبل در جنگ قره باغ فرهیختگان گفتند که آذربایجان و ارمنستان بسان دو بچه ایران هستند آنان را به صلح و دوستی فراخوانید متاسفانه طبق معمول بچگانه برخورد شد حالا مجبوریم این خبرها را تولید کنیم!!!
حالا چرا برای ثبت این ورزش مسخره و غیر علمی اینقده عزاداری میکنید ؟؟ کدام جوان نسل جدید حاضره زور خونه بره ؟؟؟؟
کل کشور آسیب دیده
حالا ما بر سر زورخانه که چه کسی ثبت کند
با هم کشتی می گیریم و تو سر و کله هم میزنیم ؟؟
ای بابا ، اسب اصیل گرانبهای کشور را بردند
و ما بر سر یک نعل شکسته اش دعوا داریم !!!!!!؟
نه عزیز
بلکه آیین چله آزربایجان نیز به اسم ایران ثبت شد
فردوسی که مورخ نیست بیاد تک تک نام شهرها رو با مرزها رو ذکر کنه بعلاوه این چه استدلالیه خوب شما یک کتاب که نخواستم یک سطر به ما نشون بده که که شمال ارس نامش اذربایجان و شهراش رو نام ببره نام خود باکو بادکوبه بوده جناب بمعنای شهری در معرض تندبادها که هنوزم اینطوره که د ترکی کوله شهری میگن به همین معنی شما بهتره اول از همه بری معنی ملت رو یاد بگیری بعد نظر بدی جناب ملل
جناب ناشناسی که گفتی کشور آذربایجان فقط سی ساله که هست! می خواهم بپرسم تا قبل از روی کار اومدن رضاخان چه کسانی داشتن جکومت می کردند؟ در واقع بعد از روی کار آمدن سلجوقیان همیشه ایران مسعمره حکومتهای ترک بوده و هیچ وقت هم اسمش ایران نبوده (شاید دوره هخامنشیان و ساسانیان ایران بوده) و بنام خاندانی که حاکم بودن خوانده میشده. و بعد از انقلاب مشروطه بود که نام ایران گذاشته شد.
زور ، ریشه تورکی داره یعنی قوت و قدرت و خانه هم همینطور که از ریشه خان هست ، ما در تورکی به شهرها و محل اسکان خانلیق نیز میگویم ، بالغ بر ۹۰۰ سال هم سلاطین و سلسله ها و خاقان تورک بر فلات ایران زمین حکومت رانده ، اینکه که در یکصد سال اخیر هویت و فرهنگ تورکی ایران رو تغییر داده و فارسیزه کردند و بر سایر اقوام اجحاف کردند از اهمیت بخش بزرگی از فرهنگ تورک بودن ایران کم نمیکنه و در این راستا اذربیجان جان نیز برای احقاق حقوق تورکان داره تلاش میکنه
اگرچه در برهه هایی از تاریخ شاید مردم ساکن در ایران کنونی جزو یک حکومت نبوده اند اما تبادلات ژنی و فرهنگی آنقدر زیاد بوده است که الان از همه لحاظ بهم شبیه هستند و اشتراکات فرهنگی و سنتی آنقدر زیاد است که در کنار هم احساس راحتی و برادری دارند و کسی حس غریبی و غربت ندارد بنابراین فارغ از تاریخ و سیاست میتوانیم کنار هم با برادری و برابریزندگی کنیم. ی
پانترک مدعیه همه چی ترکیه
جناب شما مطالعه نداری بهتره این توصیه رو بخودت بکنی مرزهای امپراطوری ساسانی مشخصه که خودشونم ایرانشهر میگفتند بعلاوه شما به من نام کشور و یا امپراطوری و مرزهای جمهوری اذربایجان رو در زمان ساسانیان نخواستم در زمان صفویان یا قاجار بگو عزیز اذربایجان کلا سی سال هست کشور شده و نامش رو هم جعل کرده شمال ارس بنام اران و شروان بوده درحالی که نام ایران در زمان ساسانیان ایرانشهر و از زمان سلجوقیان ایران اطلاق شده حتی بعدتر ممالک محروسه ایران بمعنای ایالات حراست شده ایران بوده شما بهتره کمی مطالعه کنی مشکلات خودت رو به بقیه تعمیم نده من خودم یک ترکم ولی ترک ایرانیم از تاریخ و فرهنگ
کشورم هم اگاهی دارم بهتره شما از توهم خارج بشی جناب ملل
ایران شمالی، آنسوی ارس، آذربایجان نیست، ایران شمالی است.
آقایان عزیز به هوش باشید . اگر دنبال آسایش دو گیتی هستید به ازدواج فکر هم نکنید.
مسئولینی که مسئول این گندکاری هستند باید بشـــــــــــــــــــــــــــــــدّت مجازات شوند.
جمهوری باکو از اسمش گرفته تا تاریخ و فرهنگش همه جعل از ایرانه و بس
پاسخگويي؟!؟؟!؟
اوستا و شاهنامه اسم امریکا و انگلیس نیومده یعنی اینا نبودن؟ یکم عقل داشته باش
این ثبتها چه منافعی برای کشورهای مورد نظر خواهد داشت؟ کاش اینم توضیح می دادین ، کم سوادایی مث من روشن بشن!
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.