امتناع طالبان از پرداخت حقابه ایران از رود هیرمند / مستندات تاریخی و جغرافیایی حق را به کدام طرف میدهد؟
با آغاز فصل گرما و بروز نشانههای جدی کمبود آب در تالاب هامون استان سیستان و بلوچستان و مناطق حاشیهای آن دوباره موضوع پرداخت حقابه ایران از رود هیرمند مورد توجه قرار گرفت. رئیس جمهور ایران در حالی تذکری جدی در این باره خطاب به مقامات افغانستانی مطرح کرده که از آن سو طرف افغانستانی با بیانیهای خارج از عرف، از عمل به تعهدات خود خودداری میکند.

به گزارش «تابناک»، رضا رحیمی: روز گذشته و در جریان سفر آیت الله رئیسی به جنوب سیستان و بلوچستان ـ که با هدف افتتاح و آغاز عملیات اجرایی چند پروژه عمرانی انجام شد ـ رئیس جمهوری در سخنانی هشدارآمیز خطاب به مقامات افغانستانی گفت: به حاکمان افغانستان عرض میکنم، این مطلب ما را عادی تلقی نکنند و بسیار جدی بگیرند؛ به مسئولان و حاکمان افغانستان اخطار میکنم که حق مردم استان سیستان و بلوچستان و منطقه سیستان را سریع بدهند.
وی در همین باره افزود: برخی به ما خبر میدهند که سد کجکی افغانستان آب چندانی ندارد یا مثلاً بخشی از این سد را لجن فرا گرفته است. افغانستان باید سریع اجازه دهد تا کارشناسان ما بررسی کنند، اگر کارشناسان ما تایید کردند در نبود آب بحثی نداریم، اما اگر آب وجود دارد، این حق مردم باید داده شود و ما به هیچ عنوان اجازه نمیدهیم حق مردم ضایع شود.
هشدار و مطالبه عالیترین مقام اجرایی کشور از مقامات افغانستان، مبنی بر پرداخت حقابه ایران از رود هیرمند که رئیس جمهور تأکید دارد طرف افغانستانی باید آن را جدی بگیرد، ناظر بر معاهده دلتای سال ۱۳۵۱ است که بر اساس آن افغانستان متعهد شده است که سالانه ۸۲۰ میلیون مترمکعب آب از رود هیرمند به ایران بدهد و در واقع به سمت تالاب هامون در شهرستان زابل سرازیر کند.
با وجود این، طرف افغانستانی در همه سالهای گذشته و پیوسته از پرداخت حقابه ایران و تالاب هامون امتناع کرده و در سال ۲۰۲۱ نیز با افتتاح بند انحرافی کمال خان با ظرفیت ذخیره سازی ۵۲ میلیون مترمکعب آب شرایط را برای ایران سختتر کرد.
سد کجکی و سد سوختوک دو سد دیگری هستند که افغانستانیها بر روی رود هیرمند و سرشاخههای آن احداث کرده اند و در مجموع آبگیری در این سدها باعث شده است، بخش قابل توجهی از حقابه تالاب هامون امکان ورود به خاک کشور ایران را از دست بدهد.
بیشتر بخوانید
علاوه بر اینها نکته بسیار مهم دیگر این که مستندات ماهوارهای و اظهارات مقامات افغانستانی در مذاکرات فی ما بین تأیید میکند که آنها پس از آبگیری سد کمال خان بخش قابل توجهی از آب سد را به شوره زاری تحت عنوان گودزره منحرف کرده اند و نه تنها خود امکان استفاده مطلوب از این آب را به دلیل شوره زار بودن منطقه ندارند، بلکه اجازه ورود این آب به ایران را نیز نمیدهند.
در همین رابطه، مرداد ماه سال گذشته علی اکبر محرابیان، وزیر نیرو به رسانهها گفت: متاسفانه طی دو سال آب به سمت گودزره رفته که در واقع منجر به هدر رفت گشته و این موضوع باعث شده ما از حقابه قانونی خودمان محروم شویم و مردم ایالات زرنج افغانستان نیز از سهم خودشان محروم شوند. در سفر اخیر مذاکرات فراوانی داشتیم و اعلام کردیم که این سازه الحاقی مانع دریافت حقابه ما از هیرمند شده است. این موضوع را وزیر نیرو و عالیترین مقام افغان پذیرفتند؛ یعنی بنا بر این شد که یک قطره آب هم به سمت گودزره نرود؛ یعنی در سیلاب بارشها و رها سازیهای آینده حقابه رسمی ایران دریافت و در چارچوب دیپلماسی آب عمل شود.
به رغم مذاکرات جدی ایران با طرف افغانستانی در سال گذشته پیرامون ضرورت امتناع از انحراف آب هیرمند به سمت شوره زار گودزره و پرداخت حقابه قانونی ایران، بررسیها نشان میدهد، نه در سال گذشته و نه در سال جدید مقامات افغانستانی به تعهدات تاریخی و مذاکرات دو طرفه خود عمل نکرده و نمیکنند!
اکنون نیز پس از هشدار جدی رئیس جمهوری ایران مبنی بر ضرورت پرداخت حقابه قانونی ایران از رود هیرمند، دفتر سخنگوی دولت افغانستان با صدور بیانیهای تند و خارج از عرف به اظهارات رئیس جمهور ایران و سایر مقامات ایرانی واکنش نشان داده و در این باره ضمن پذیرش تعهدات تاریخی قانون تأکید کرده است به دلیل خشکسالی و کمبود آب عملاً قادر به پرداخت حقابه ایران نیست.

در این بیانیه با اشاره به اینکه معلومات ایرانیها از رود هیرمند کم است، همچنین اضافه شده است که اکنون در بند کمال خان هیچ آبی وجود ندارد و اگر آب بند کجکی نیز در آن جاری شود، آب به ایران نمیرسد.
واکنش طرف افغانستانی پیرامون مطالبه حقابه تالاب هامون توسط مقامات ایرانی در حالی مطرح میشود که اولاً تصاویر ماهوارهای که در ادامه آمده است، نشان میدهد در سال جاری نسبت به سالهای قبل به واسطه بارندگی مطلوب آب کافی در بند کمال خان وجود دارد و همچنان افغانستانیها در حال منحرف کردن آب به سمت شوره زار گودزره هستند و ثانیاً آنها در حالی طرف ایرانی را به اطلاعات ناقص پیرامون واقعیتهای جغرافیایی منطقه متهم میکنند که بارها با درخواست ایران برای کارشناسی دقیق منطقه توسط ناظران ایرانی مخالفت کرده اند.
همچنین در حالی که مقامات افغانستانی در بیانیه خود عنوان کرده اند در صورت رهاسازی آب از سد کجکی به پایین دست به دلیل فاصله زیاد عملاً آبی به ایران نخواهد رسید، وزیر نیروی جمهوری اسلامی ایران در واکنش به این نکته گفت: بر اساس مستندات موجود و مورد استناد جهانی، طالبان در فصول مختلف اخیر رهاسازی آب از سد کجکی به سمت سد انحرافی کمالخان را انجام داده و از سد کمالخان هم آب را به ولایت نیمروز رسانده است؛ بنابراین، اگر بر خلاف معاهده مانع جدیدی در این مسیر ایجاد نشده باشد، مساله فنی در رسیدن آب وجود ندارد.
در تأیید همین نکات به تازگی حسین دلیریان، سخنگوی سازمان فضایی ایران به رسانهها گفت: تصاویر ماهوارهای نشان میدهد، حکومت افغانستان در برخی نقاط با انحراف مسیر آب و ایجاد بندهای متعدد، مانع رسیدن آب به ایران شده است.
بر اساس موارد مطرح که ناظر بر مستندات تاریخی، جغرافیایی و واقعیتهای موجود به آنها اشاره شد، به نظر چالشی جدی در حوزه تأمین حقابه قانونی ایران از رود هیرمند پیش روی مسئولان ایران گشوده شده است و نیاز به ورود جدی و عملی مسئولان ارشد کشور به این موضوع کاملاً احساس میشود.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
مستندات مهم نیست مهم اینه که پنج سرباز مرزی کشتن
از دادن حق آبه امتناع نکردند...در عوض پنج تا سرباز رو در سراوان کشتن
داروهاتو خوردي ؟
خارج ساختن کل افغانی ها نان خورهای مهمانهای ناخوانده شاید اجازه تنفس به مردم این خاک را بدهد. آب کم هم باشه مردم مدارا میکنند . مردم ما مردم نجیبند
ما دفاع ازفلسطینوسرزمیناهاشان میکنیم روزی بشود که ماهم فلسطین جدید ازدست افغانیهایه مهاجر واشغال سر زمین ماشود بهوش باشید مسئولین همینا تمام دیپلوماتهای شمارا در افغانستان نکشتند
بک آدم با سواد دنیا دیده را رییس جمهور کنید قول میدهم مشکل آب و نان و مسکن مردم حل میشود
این بنده خدا توان علمی لازم را برای اداره کشور ندارند و هر چه بیشتر در این منصب بمانند خسارت بیشتری به کشور و مردم میرسد. وزرای ایشان هم متاسفانه بی تجربه و صرفا مدارج دکتری دارند
آقایان مسولین آب کشور خشکی دریاچه هامون به میزان بسیار زیادی نتیجه تبخیر آب است
اینجانب چندین و چند بار اعلام کردم محصولی کاملا بی خطر برای محیط زیست و انسان و آبزیان ساخته ام که از تبخیر آب به میزان بسیار زیادی می کاهد، جای بسیار تاسف است که عملا بدنبال رفع مشکل نیستند، آیا بایستی با نماینده سیستان و بلوچستان و یا محمد حسن آخوند تماس گرفت که این تکنولوژی مورد استفاده دو طرف قرار بگیرد.
شهرداری و بازیافت بزرگترین حامی افغانستانیها است.
تابناک چه عجب نظرات کاربران را درمورد مشکلاتیکه افغانیها سالهاست برای ایران ایجاد کردند منتشر کردی. پس این راهم منتشر کن طرح خیانت بار ایجاد سازمان ملی اقامت ( مهاجرت ) در مجلس در حال نهایی شدنه که در صورت تصویب, به بهانه سامان دادن به حضور افغانیها در ایران, علاوه بر امتیازاتی مانند تحصیل, بیمه, کارت بانکی, سیم کارت و... طبق ماده 23 و 24 اون به اتباعی که 7 سال یا بیشتر در این هستند اجازه خرید ملک داده میشه! یعنی میتونندصاحب خاک ایران بشند, افزایش مهاجرت به ایرن, یعنی فاجعه در آینده. سرچ کنید اطلاعات مربوطه موجوده
بخش عمده سوخت مصرفی افغانستان، با قیمت ارزانتر از آب، از ایران قاچاق میشود. جلوی آن را بگیرید.
میلیونها مهاجر غیرقانونی، که بخش بزرگی از آن پشتونهای حامی طالب هستند در ایران کار میکنند و پولش را به افغانستان میفرستند. آنها را اخراج کنید.
مماشات کافی است.
گرفتن حق ابه از طالبان جای خودش ولی چرا دریاچه هامون رو از دریای عمان اب دهی نمیکنید این وریاهایی که درشمال وحنوب کشور داریم باید مشکل کشاورزی رو حل کند مسعولین بجای خرجهای بیهوده فوتبال واز این قبیل اب دریا هارو به داخل کشور لوله کشی کنندبرای کشاورزی میشود استفاده کرد
یارانه اصلی توسط مهاجران افغان داره استفاده میشه و در حالی که مردم ایران به تک فرزندی روی آورده انده مهاجران افغان با سن کمتر از 30 سال بیش از 7 فرزند دارند و این روند تا 10فرزند هم ادامه پیدا میکنه. و در حالی که در اکثر شهرهای ما کمبود آب و منایع انرژی وجود داره این افراد سهم زیادی درمصرف منابع متلعق به ایران دارند
من نمیدونم کی باید یه بار برای همیشه از قدرت خودمون استفاده کنیم و دیپلماسی خودمون رو پیش ببریم. رهبر هم امروز گفتن که دیپلماسی التماس رو متوقف کنید. یه بار برای همیشه غرب افغانستان رو اشغال کنیم و تا ناحیه ۱۰۰کیلونتری شرق سد کجکی رو بگیریم.یا این سد رو بمباران کنید بره پی کارش. تا کی ذلت آخه.
ذهنیت ایران درباره افغانستان از ابتدا اشتباه بود وقتی آمریکا افغانستان رو گرفته بود سعی کردن با حمایت از طالبان و پناه دادن به سران طالبان مشت محکمی به دهان آمریکا بزنند چون فکر میکردند طالبان از آمریکا بهتر است و این هم نتیجه کمک کردن به تروریست
بهترین شرایط و دلیل برای اخراج حدود 10 میلیون افغان از کشور است این تعدا بیش از سدهای تهران اب مصرفی دارند و با اخراج آنها مشکل اب نان مسکن و اشتغال امنیتی بسیاری حل خواهد شد و از طرفی انه به کشور خودشان برگردند تا طالبان پاسخگوی نیازهای انها باشد
از نظر زمین شناسی احتمال اینکه بین کوههای کنار سد کجکی و دشتهای اطراف زابل مجاری نفوذ زیر زمینی باشد بسیار محتمل است. اگر ایران با مطالعه ساختار مسیر زیرزمینی و حفر چاهای برداشت آبهای ژرف اقدام کند بیش از پجاه درصد شانس رسیدن و دریافت آب سد کجکی از طریق کانالهای تحت الارض را خواهیم دشت.
کاش خودت را معرفی میکردی تا تو را وزیر خارجه کنند.آن ادبیاتی که آقای رئیسی بکار برد فقط با وزیر خارجه ای چون شما کامل میشه.
آن دبه نماد قدرت بمب گذاری طالبان بود و آن شخص در جواب رئیسی پیغام سختی فرستاد.
ملت همه این سخنان وواکنش های مقامات کشورمان جنگ زرگری هست !! مگه خشکسالی وعدم تامین آب سیستان مال امسال هست فقط ؟ تاریخ رو ثبت کنین اگر ده روز دیگه حتی صحبت یا سخنی راجع به این قضیه دیدین وشنیدین بگین الکی میگم !! مردم بیچاره شدن همین الان اول گرما آب جیره بندی شده ومردم برای خوردن ندارن چه برسه کشاورزی ! حالا پیرو سفر یک صحبتی شد رفت تا حاجی حاجی مکه .
مساله حقابه هیرمند تو هفت جلد یادداشت های اسد الله علم خوب منعکس شده . افغانی ها از این به عنوان اهرم فشار استفاد می کنند و نمی دهند . به لحاظ تاریخی این طور بوده . این قدر نفت مجانی به افغانستان ندهید .
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.