در گفتگو با تابناک اقتصادی مطرح شد؛
تناقض بزرگ تولید و خامفروشی متانول با رانت خوراک ارزان/ پشت پرده رانت ۱۲ میلیارد دلاری چیست؟
کارشناس انرژی گفت: طبق اعلام گزارش کمیسیون اصل نود مجلس طی ۱۲ سال گذشته، پتروشیمیهای متانول با احتساب هزینه فرصت صادرات سالیانه رقمی نزدیک به ۱۹ میلیارد دلار گاز دریافت کرده بودند که کمتر از ۷ میلیارد دلار بابت گاز تحویلی به عنوان خوراک در این ۱۲ ساله به دولت پرداخت کردند.


به گزارش تابناک اقتصادی؛ خام فروشی متانول یکی از معایب عمدهی صنعت پتروشیمی ایران است. در این روش، متانول به صورت خام به خارج از کشور به خصوص بازارهای شرق آسیا به شکل انحصاری صادر میشود، بدون اینکه به محصولات پاییندستی تبدیل شود و خامفروشی متانول دارای معایب جدی است.
یکی از معایب عمدهی خام فروشی متانول، عدم بهرهوری و ارزش افزوده است. با خام فروشی متانول، فقط ارزش متانول به دست میآید، در حالی که با تولید محصولات پاییندستی، ارزش افزوده بیشتری به دست میآید. همچنین، خام فروشی متانول باعث از دست رفتن فرصتهای موازی برای گاز خام خوراک متانولیها خواهد شد. به طور مثال مرکز پژوهشهای مجلس در زمستان سال گذشته و وجود درخواست بالا برای گاز ایران در برهه زمستان سال گذشته توسط ترکیه، پیشنهاد داده بود که پتروشیمیهای متانولی در سه ماه سرد سال به اورهال و تعمیرات اساسی سالیانه بپردازند و گاز معادل به شکل خام صادر شود که از این محل علاوه بر پرداخت سود و همچنین دستمزد کارگران متانولی، بیش از ۱.۳ میلیارد دلار نیز سودآوری بیشتر نصیب کشور شود، اما متاسفانه سال گذشته از این فرصت مهم در تامین گاز اروپا غفلت شد و به خامفروشی متانول ادامه دادیم.
از طرف دیگر با توجه به منافع کشور، خام فروشی گاز طبیعی نسبت به خام فروشی متانول بسیار ارزش افزودهای بالاتری خواهد داشت. در همین رابطه با مریم رحمانی کارشناس انرژی پیرامون تناقض بزرگ حاکمیت در تداوم خامفروشی متانول گفتگو کردیم که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
مریم رحمانی کارشناس انرژی در گفتگو با تابناک اقتصادی با اشاره به اینکه باید برای مصرف گاز، بیشترین بهرهوری و بازدهی را در نظر گرفت؛ اظهار کرد: مسئله خوراک پتروشیمیها موضوع تازهای نیست و همیشه این موضوع مطرح بوده است؛ اقتصاد سیاسی بسیار بزرگ بر مسئله پتروشیمیهای متانولی سایه انداخته است و متاسفانه از مسیر اصلی خود یعنی اقتصادی بودن یک تولید منحرف شده است. در حال حاضر از نظر بحثهای اقتصادی و بازدهی تولید، قطعا تولید و صادرات خام متانول ضررده است. باید مصرف گاز کشور به سمتی برود که بیشترین ارزآوری، بهرهوری و بازدهی را برای کشور به ارمغان بیاورد، اما در کمال تعجب مشاهده میکنیم که به دلیل یک اشتباه بزرگ در گذشته، هر زمان بخواهیم مسئله گاز صنعت را اصلاح کنیم؛ با بهانههای واهی و غیراقتصادی، جلو این تصمیم گرفته میشود.
این کارشناس انرژی در رابطه با اهمیت اصلاح نرخ خوراک و سوخت گاز صنایع گفت: یکی از محوریترین بحثهای ما در اصلاح نرخ خوراک و سوخت گاز صنایع، پرداخت یارانه انرژی برای توسعه زنجیره ارزش است. از دهه ۸۰ که ایران به توسعه پارس جنوبی پرداخت و همچنین به تولیدکننده بزرگ گاز تبدیل شد، برای توسعه زنجیره ارزش صنایع پتروشیمی خوراک مایع، تصمیم به توسعه زیرساختهای لازم جهت تولید محصولات در دو شاخه اصلی اوره و متانول گرفته شد. با این وجود اوره به دلیل اهمیت غذایی و نیاز کشور به کودهای شیمیایی به میزان مناسبی توسعه زنجیره ارزش یافت و در حال حاضر حاشیه سود ناخالص صنایع اوره محور در سامانه کدال حدود ۶۳ درصد است که علاوه بر قیمت بالای جهانی، با توسعه زنجیره ارزش نیز به این میزان سودآوری دست یافتند. متاسفانه، اما بحث متانول کاملا متفاوت است و نه تنها نیاز داخلی ندارد بلکه بیش از ۹۵ درصد آن به شکل خام صادر میشود.
وی ادامه داد: به دلیل اعطای رانت خوراک و همچنین نبود نیاز داخل برای توسعه زنجیره ارزش، متاسفانه ما به خامفروش متانول تبدیل شدیم. از همین رو نیز ما مخالف کامل خامفروشی متانول هستیم، زیرا خامفروشی گاز بسیار ارزش افزوده بیشتری از خامفروشی متانول دارد. این موضوع نیز به دلیل ماهیت زنجیره متانول است. متانول بالعکس اوره از مواد اولیه دیگری نیز تولید خواهد شد. این بدان معناست که در صورت گران شدن گاز طبیعی به مانند اتفاقی که در ۲۰۲۲ و بعد از جنگ روسیه با اوکراین افتاد، بسیاری از واحدهای تولیدکننده متانول از گاز طبیعی تعطیل شدند یا متانول را از طریق سنتز ذغالسنگ به دست آوردند که حدود ۴۰ درصد از تولید متانول در دنیا به خصوص در چین از طریق ماده اولیه ذغال سنگ است و نه گاز طبیعی. از همین رو با احتساب قیمت گاز طبیعی صادراتی ایران و رانت خوراک بالا اعطایی به پتروشیمیهای متانولی در ایران، خامفروشی گاز نسبت به خامفروشی متانول بسیار ارزش افزوده بالاتری برای کشور دارد و به هیچ وجه عقلانی نیست که به خامفروشی متانول به این حجم ادامه دهیم.
این کارشناس انرژی در ادامه اظهار کرد: طبق اعلام گزارش کمیسیون اصل نود مجلس طی ۱۲ سال گذشته، پتروشیمیهای متانول با احتساب هزینه فرصت صادرات سالیانه رقمی نزدیک به ۱۹ میلیارد دلار گاز دریافت کرده بودند که کمتر از ۷ میلیارد دلار بابت گاز تحویلی به عنوان خوراک در این ۱۲ ساله به دولت پرداخت کردند که این موضوع بیانگر ضرر و عدمالنفع ۱۲ میلیارد دلاری کشور از محل اعطای رانت خوراک ارزان به متانولیهای خامفروش به جای صادرات گاز طبیعی بوده است. کما اینکه صادرات گاز و تجارت گاز نه تنها تحریمپذیر نیست، بلکه به دلیل وابستگی و نیازهای متنوع گازی کشورهای همسایه، از نظر نزدیکی در روابط تجاری، اقتصادی و سیاسی نیز بین ایران و کشورهای دریافتکننده گاز طبیعی از ایران نیز منتج میشد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
این کارشناس شما نگفت که ضرر و زیان چهل سال سوزاندن گازهای همراه نفت چقدر میشه؟ و اینکه چرا همین الان هم این گازها بمیزان میلیون ها متر مکعب درسال میسوزه و اقدامی براش نمیشه.
نفرمودن که اون موقع که متانول تنی نهصد دلار و ال پی جی تنی دویست و پنجاه دلار بود چرا از این حرفا نمیزدید.
نفرمودن که چرا صنایع پایین دستی متانول برای ارزش افزوده تا حالا ایجاد نشده و نه وزارت صمت و نه وزارت نفت در این مورد کاری نکردن؟ ن
همینجوری یه حرفی نزن. من تو یه واحد متانول کار میکنم که آب و برق و بخار و ازت یا بعبارتی یوتیلیتی مورد نیازش رو خودش تامین میکنه که هزینه اش چندین برابر اونی درمیاد که تو فکر میکنی.
به دلیل اعطای رانت خوراک و همچنین نبود نیاز داخل برای توسعه زنجیره ارزش، متاسفانه ما به خامفروش متانول تبدیل شدیم. از همین رو نیز ما مخالف کامل خامفروشی متانول هستیم، زیرا خامفروشی گاز بسیار ارزش افزوده بیشتری از خامفروشی متانول دارد.
دقیقا درست است مشکل اصلی این است که صاحبان صنایع پتروشیمی در ایران سواد و اطلاعات کافی در زمینه فعالیت اقتصادی خود ندارند و با رانت صاحب سرمایه شده اند.
به هر حال امکان استفاده از متانول در تولید بنزین وجود دارد و اگر آقایان صلاح بدانند بنده میتوانم از آن در تولید بنزین کمکشان بکنم منوط به اینکه در آمد اضافی آن صرف کمک به مردم محروم بشود.
دولت باید جرات به خرج بدهد و با کمک مجلس جلوی رانت را بگیرد دولت فعلی دولت محرومان است
قیمت گاز خوراک پتروشیمی ها متر مکعبی ۷۰۰۰ تومان و قیمت همان گاز برای سوخت فقط ۳۰۰۰ تومانه انوقت به پتروشیمی گفته میشود رانت اما اگر همان گاز را دود کنی و هوا کنی ایراد ندارد همین الان به کارخانجاتی که گاز را فقط برای سوختن مشعل ها و کوره ها استفاده میکنند کاز به یک سوم قیمت تحویل میشود اما اگر ان را محصول و دلار وارد کشور کنی میشوی رانت خوار چون چشم همه دنبال دلاره می باشد
دولت خودش رانت خوار هست. چرا دلار متانولی ها به اجبار به مبلغ 28هزار تومن می خره و توی بازار 50 تومن می فروشه؟؟؟؟؟؟؟؟ کار اصلی را کارخانه انجام داده ولی سودش را دولت می خوره
وقتی دولت دلارهای حاصل از صادرات را به اجبار از متانولی ها به مبلغ 28 هزار تومان می خرند در حالی که دلار الان 50 تومان است پس دولت به دنبال سوء استفاده از صادر کنند هاست و برای همین این نوع مقاله های یک طرفه را منتشر می کند
لان قطر و بحرين و عربستان در حال استعمار شدن هستند.آمريكا و اروپا به شدت در حال بردن منابع ملي آنها هستند و عربستان بودجه ندارد يارانه مردمش را بدهد و وضعيت فجيعي در حال شكل گرفتن است . ديگر كسي در بحرين پول خريد نان را ندارد و قطري ها قرار است براي كار به فيليپين بروند. لعنت بر آمريكا و استعمارگرررررر
به نظر من بعد اینکه صندوقهای بازنشستگی با شرکتهای تو در تو تمام سهامشان را به مردم فروختند دولت این پشت پرده ها و تناقضها را کشف کند و دست خریداران سهام را در پوست گردو بگذارد
در دولتهای قبلی یک اشتباهی شد و به پتروشیمی ها رانت گاز داده شد آیندگان که نباید تا ابد تاوان این اشتباه را بدهند کسی هم نمی گوید این صنایع تعطیل شوند بلکه به کار خودشان ادامه دهند و هیچ کارگری هم تعدیل نشود فقط در حدی که زیانده نشود پول گاز را به دولت بدهند و چیزی به اسم سود و منافع باداورده بین سهامدارانشان تقسیم نکنند یعنی اصلا سودی نیست تا تقسیم شود و با یک اصلاح حسابداری سود این شرکتها به جای سهامداران بعد این برای قیمت گاز به دولت داده شود عده ای هم سفسطه صندوقهای بازنشستگی را می کنند صندوقهای بازنشستگی بالای ۵۰ درصد سهام این پتروشیمی ها را با شرکتهای تو در تو به مردم فروخته اند تولید همین الان هم به این صندوقها کمک زیان می دهد و به صورت کلی با گران کردن گاز می تواند دوباره بخشی را به این صندوقها بدهد
وقتی از چیزی خبر نداری اظهار نظر نکن ، قیمت دلار را بانک مرکزی برای پتروشیمی ها اعلام میکنه و اونها با کلی زیان میفروشند
هرجاجلوی ضررگرفته بشه ومنابع درست وبهینه استفاده بشه ومردم اثرش رودرزندگی روزمره ببینندکه خوب است خداخیرتان بدهدازهرکارخانه ای که زدن۱۰درصدروآوردن توبورس که بتونن ازاین طریق وایجادنارضایتی به دولت فشاربیاورندگرون کردن خوراک بشرطی که مردم منتفع بشن عیبی نداره خیلی هم عالی
میخواستین مرگ بر آمریکا نگید.الان سه برابر مقدار فعلی گاز تولید میشد.مگر کشور برای صادرات گاز کمبود منابع .گازی داره که چنین چیزهایی رو بلغور می کنید.الان عربستان روسیه و قطر متانول صادر نمی کنند؟
جانم به اختلاس های میلیارد دلاری
اگه تحریم پذیر نیست چرا پول گازتونو از عراق نمیتونید بگیرید؟
اومدید اینهمه کارخانه متانون زدید و توی بورس آوردید پولتون رو از سهامدار بدبخت گرفتید و الان بامبول درمیارید ؟ اگه قرار بود متانول نسازید چرا کارخونه درست میکردید چرا توی بورس میاوردید چرا به مردم بدبخت میفروختید ؟
اگر از نظر اقتصادی بهینه است زنجیره بعد از متانول تکمیل شود به هر حال برای تولید متانول هزینه شده اگر هم ضرر ده است که از هر جا جلوی ضرر گرفته شود سود است
لیسانس چنین واحدهایی رو از کی بگیریم؟ یادت رفته که ما تحریم هستیم؟
این کارشناس اشاره نمی کند که چرا به دلارهایی که دولت از پتروشیمیها بزور با قیمت حداقلی میگرد و از طریق خوان گسترده ای که از صراف ها گرفته تا اعوان و انصار خودش می دهد و انها در بازار ازاد میفروشند یا به کانادا و ... منتقل می کنند و بعد به ریش ملت می خندند .
اگر نرخ خوراک دو و سه برابر امریکا و عربستان است باید دستبرد هم به درآمدهایشان نداشته باشد.واقعا از چنین کارشناسانی آدم احساس شرم می کند که سرتاپا کلیشه ای برخورد می کنند و وجودشان را کینه و نفرت گرفته است
هزینههای چندین برابری پتروشیمی ایران برای خرید کالا و قطعات و خدمات در مقایسه با سایر کشورها بخاطر تحریم رو هم اضافه کنید.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.