گزارش تابناک
فرونشست، فراتر از این حرف هاست/ آغاز مهاجرت و خرید ملک از مناطق کم خطر
خطر فرونشست زمین برای بسیاری از شهرهای ایران بسیار فراتر از حرفها و اظهار نظرهایی است که شاهد هستیم و گهگاه به گوش میرسد.

به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، روز گذشته خبرگزاری تسنیم در گزارشی از شرایط نامناسب تهران در بحث فرونشست زمین خبر داده و خواستار توجه جدی به این موضوع شده بود.
اما آیا فقط موضوع به تهران مربوط میشود؟ چه شهرهای دیگری بیشتر از تهران و فراتر از پایتخت در معرض این خطر قرار دارند و چه کاری باید برای آنها انجام داد؟
این خبرگزاری نوشته بود: تهران، پایتختی که روزگاری به عنوان باغ شهر ایران شناخته میشد، امروزه با چالش جدی کاهش شدید آبهای زیرزمینی و فرونشست زمین دست و پنجه نرم میکند. برداشت بیرویه از سفرههای آب زیرزمینی، کاهش بارندگیهای سالانه و رشد بیرویه جمعیت، این کلانشهر را در معرض خطر جدی قرار داده است.
افزایش جمعیت، توسعه صنایع و کشاورزی، و نیاز روزافزون به آب شرب، باعث شده تا برداشت از سفرههای آب زیرزمینی به شدت افزایش یابد. از طرفی کاهش بارندگیهای سالانه و تغییر الگوی بارش، به طور مستقیم بر میزان تغذیه سفرههای آب زیرزمینی تأثیر گذاشته است و ورای همه اینها نیز نبود برنامهریزی جامع برای مدیریت منابع آب و عدم اجرای طرحهای بهینهسازی مصرف آب تهران را با بحران کاهش آبهای زیرزمینی روبهرو کرده است.
یکی از پیامدهای مستقیم کاهش آبهای زیرزمینی، افزایش پدیده فرونشست است که گریبان پایتخت را محکم گرفته است؛ به گفته معاون سازمان زمینشناسی "ما در محدوده شهر تهران و بهویژه در جنوب و جنوب غربی هم فرونشست زمین را داریم. در اکثر مناطق نرخ فرونشست در حالت بیشینه 16، 17 سانتیمتر و متوسط نرخ فرونشست در تهران 6، 7 سانتیمتر است."
هشدارهای پیشین
رضا شهبازی، مدیر کل دفتر مخاطرات زیستمحیطی و مهندسی سازمان زمینشناسی کشور در سال ۱۴۰۱، اعلام کرد که تقریبا تمام دشتهای کشور که منابع آب زیرزمینی شیرین دارند، درگیر فرونشست هستند.
وی گفته بود: 609 محدوده دشتی مطالعاتی بر پایه تقسیمبندی وزارت نیرو در کشور وجود دارد که نزدیک به 410 دشت از آنها با پدیده فرونشست درگیرند؛ یعنی دوسوم دشتهای کشور با چنین معضلی دست به گریباناند. با این حال این پدیده در دشتهای مختلف هم به لحاظ نرخ و هم به لحاظ خطر و نیز میزان پهنههای درگیر یکسان نیست.
خطرناک ترین در کشور
درحالحاضر در استان کرمان نرخ فرونشست رقم بالایی است؛ اما محدوده دشت اصفهان-برخوار پرخطرترین دشت از نظر فرونشست است؛ چراکه یک کلانشهر را تحت تأثیر خود قرار داده است.
خطر و ریسک خطر
به گفته شهبازی، در بحث فرونشست، به طور کلی با «خطر» و «ریسک خطر» مواجه هستیم. «ریسک خطر» بیانگر حاصلضرب خطر در آسیبپذیری است. هرچه خطر و آسیبپذیری ناشی از آن بیشتر باشد، ریسک خطر بالاتر است. درباره اصفهان ریسک خطر بالاست؛ چراکه در آن، مردم ساکن و زیرساختهای مرتبط با آنها در معرض خطر قرار دارد، در واقع خطر بخش شهری را تهدید میکند. ممکن است ما همین حجم خطر را در جاهای دیگر کشور هم داشته باشیم؛ اما ریسک خطر کمتر باشد، برای مثال، منطقه درگیر، شامل یک روستا باشد که از نظر وسعت قابل مقایسه با یک کلانشهر که در آن فرودگاه و پالایشگاه و... و چند میلیون جمعیت وجود دارد، نیست؛ بنابراین ریسک خطر در آن پایینتر است.

جنوب تهران تا چهارمحال و لرستان
شهبازی همچنین گفته بود: جنوب تهران هم از نظر ریسک خطر در وضعیت نامناسبی قرار دارد، البته ریسک بالا در این شهرها نباید باعث شود ما خطر موجود در بقیه دشتهای کشور را فراموش کنیم.
به گفته کارشناسان دشت قزوین، دشتهای استان کرمان، خراسان رضوی، یزد، دشتهای استان لرستان و حتی شهرهایی که در ارتفاعات قرار دارند، مانند چهارمحالوبختیاری و شهرکرد هم ریسک بالایی دارند.
بحران خاص
فرونشست جنبههایی دارد که آن را از سایر مخاطرات زمینشناسی متفاوت میکند. یکی از این جنبهها دور از چشم بودن آن است؛ به طوری که فرونشست، مدتها بعد از وقوع تخریب در زیر زمین، خود را آشکار میکند. جنبه دیگر این است که هر سفره زیرزمینی طی میلیونها سال شکل گرفته و به صورت کنونی درآمده است و ویژگیهای خود را پیدا کرده است. نوع قرارگیری ذرات رسوبات آبخوان در کنار یکدیگر، تخلخل یا نفوذپذیری را در آبخوان ایجاد میکند و آب در بین این ذرات قرار میگیرد. با شکلگیری فرونشست، ذرات به همدیگر میچسبند و جاهای خالی را که تا پیش از این آب در آن وجود داشت، پر میکنند. در این شرایط آبخوان از حالت طبیعی خود خارج میشود و هرگز به حالت قبل برنمیگردد و راهکاری هم برای اصلاح آن وجود ندارد. متأسفانه این اتفاق در سطح و عمق گستردهای رخ میدهد
فجایع انسانی و اقتصادی بزرگ، از دست رفتن زمینهای کشاورزی، مهاجرت گسترده روستاییان به شهرها و تشدید مشکلات اجتماعی از جمله عواقب این بحران هستند.
خرید ملک از شهرهای دیگر
کافیست پای درد دل مردم مناطق شمال کشور و نیز برخی از شهرهای دیگر بنشینیم آنگاه در خواهیم یافت که موج گستردهای برای خرید ملک توسط شهروندانی که شهرهای آنها در معرض فرونشست قرار دارند در این مناطق به راه افتاده است.
همین موضوع نیز میتواند ترکیب جمعیتی را به هم زده و علاوه بر آن مشکلات و مسائل اجتماعی دیگری را ایجاد کند.
اینکه جمعیت جدید با فرهنگ جدید بخواهد شرایط منطقه ای خاص را عوض کند قطعاً مشکلات و تبعات جبران ناپذیر دیگری را به همراه خواهد داشت باید این هشدارها را جدی گرفت.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
فرونشست کیلویی چند.
روستای بره دهاتش انوقت اینهمه مدیر از کجا بیاریم؟
متاسفانه درامد بسیار زیاد برداشت بدون حساب اب از منابع زیرزمینی نصیب
معدودی از افراد میشود که هم در شهرها خانه های گران دارند و هم در روستاها
و اصلاً معلوم نیست شهری هستند یا روستایی و از منافع شهر و روستا منتفع میشوند و بسیار پولدار شده اند...
در عوض تمام مردم ایران از این برداشت های بی حساب اب متضرر میشوند
اینجا در کرمانشاه دهستان سرفیروز اباد نیز اوضاع همین طور است و بسیاری از منابع ابهای زیر زمینی از بین رفته و ابها خرج کشت محصولات غیر ضروری میشود
خدایی برا ایران بغضم میگیره و ناراحتم
چند وقت پیش هم نقش رستم با توجه به اینکه از ده سال پیش هشدار فرونشست دادن مسئولان هیچ توجهی نکردن و دقیق بعد ده سال خودتون میتونید ببینید یک فرونشست خیلی بزرگ اتفاق افتاد و منابع آبیمون که باز هم هشدار اومده بود اما...
به خدا هزاران راهکار هست اما چرا مسئولیتهای کلان رو به بعضی بیخردان میدید؟
به خداوندی خدا ما مردم هم خوبی کشور عزیز خودمون رو میخوایم این حرفا هیچ چیزی نیست جز توجه و دلسوزی یرای کشورم وطنم!!
چاه جذبی نباید حذف می شد و محصولات پر آب در این مناطق کشت نشود فقط محصولاتی که دیم هست و کم آب هست بکارند
اینهمه درآمد افسانه ای نفت چه شد؟
800 میلیارد دوره احمدی نژاد و 400 میلیارد دلار دوره روحانی جمعأ 1200 میلیارد دلار
نمی توانستیم از دریای عمان لوله کشی کنیم و آب بداخل ایران بیاوریم تا مردم چاه نزنند و این فاجعه بوجود نیاید؟؟؟
وایضا با کدام دانش مدیریتی؟
خب توکه عقل کلی بگوچکارکنیم کاری مگه از دست مردم عادی برمیادجزدعابه درگاه خداو امسال ازدعای مردم معجزه بشه وبارندگی
زیاد بشه
بقول سهراب سپهری:آب راگِل نکنید...وقتی روی روخانه ها چندین سدمیزنیدوراه نفس زمین رامیبندیدباقهر طبیعت یعنی زمین که مادرومهدهمه ی ماآفریده های خداست روبرومیشیم این طبیعت مال ماست هدیه خوب خداست
خودمردم بایدبه فکربیوفتندوجلوی تخریب بیشتر طبیعت رابگیرند
توی جاده کاشان نزدیک جوشقان معدن زدند که باعث خشک شدن چشمه ها و درختان صدساله و باغها و مشکل برای روستاهای اطراف شده
نشست زمین های کاشان هم به بزرگراه قم کاشان رسیده
چند سال پیش هم فرونشست زمین درکبودر آهنگ را تلویزیون نشان داد
بایدبه فکرنسل آینده بود ...
شیرازیهاخودشون با بی آبی طرف هستند
خصوصاً پائین شهر شیراز خشکه
میدون بعدش هم کلی اتباع که بیشترشون غیرمجازهستندوافغانی توی شیرازند
کاشان وسمنان پرازافغانیه وضمناًفرونشست داره حتی فرونشست کاشان به بزرگراه قم هم رسیده
آخه نه اینکه هیچی مصرف نمیکنن تعدادشون هم کمه خب آب وغذاهم مصرف ندارن حموم دستشویی ولباس شستن هم ندارن فاضلاب هم تولیدنمیکنن آخی دلم براشون سوخت
خوش بحال شماکه اینقدرخوبی نظرنمیدی آفرین
چکارکنن آب که نباشه خب زمین نشست میکنه ازمریخ آب بیارن یاازچین وسط کشورن نه نزدیک دریا
خودیزدیهاازدست افغانیهادرعذابندچندماه پیش بودکه یک جوان یزدی باچاقوتوسط افغانی هاکشته شد
قم تهران کاشان و...رویادت رفت بگی
روزهای دوشنبه بیا سفره خانه جمکران ببین چه خبره
هم میخورن هم میبرن
به قول سهراب سپهری: هیچ کس زاغچه ای را سر یک مزرعه جدی نگرفت....
دریغ ازایران که ویران شود
خب برن ژاپن چین برای کار
تنها دلیل نابودی آب شهرها، انتقال فاضلاب است
چاههای جذبی فاضلاب را با باکتریهای بیهوازی کاملا تصفیه و زمين آنرا زلال میکند
در اروپا چون سطح آب زیرزمینی بالاست، برای جل گیری از آلودگی زمین ،فاضلاب را به کارخانه های بیوگاز منتقل و پس از تصفیه یا به چاه برای زلالی و یا برای کشاورزی ارگانیک استفاده میکنند.
اما در ایران پساب آلوده را برای تبخیر به اطراف شهرها یا صنایع آب بر منتقل و شهرها را با بی آبی و فرونشست و تخریب مواجه میکنند.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.