رفتن به محتوای اصلی 
آخرین خبرنشست تاریخی سران چین، روسیه و آمریکا در شنژن؛ درباره ایران توافق مشخصی صورت نگرفت
25بازدید
۶۴

چشم انداز مذاکرات هسته ای به روایت اندیشکده آمریکایی

ایران به بمب اتم نزدیک شده و بعید است از آن برگردد/ عراقچی منعطف تر شده است/ مکان گفتگوی آینده ایران و آمریکا

یک اندیشکده آمریکایی در تحلیلی نوشت: چارچوب اصلی مذاکرات - شامل ایران، پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد و آلمان - دیگر برای دستیابی به توافق هسته ای جدید مفید نیست.

ایران به بمب اتم نزدیک شده و بعید است از آن برگردد/ عراقچی منعطف تر شده است/ مکان گفتگوی آینده ایران و آمریکا

بین الملل تابناک: اندیشکده استیمسون اخیرا مقاله ای با عنوان «چشم انداز مذاکرات هسته ای ایران» منتشر نموده است. ترجمه متن مقاله در ادامه می آید.

بازگشت دیپلمات‌های کهنه‌کار به کابینه دولت جدید در ایران که بر سر توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ مذاکره کردند، به خوش‌بینی محتاطانه‌ای منجر شده است که می‌توان از طریق گفتگوهای جدید به توافق هسته ای دست یافت. با این حال، برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) بعید است احیا شود و محتمل ترین پیکربندی گفتگوهای دوجانبه - بین ایالات متحده و ایران - به جای گفتگوهای چندجانبه خواهد بود.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران در ۶ مرداد 1403 به «مسعود پزشکیان» رئیس جمهور جدید  و کابینه‌اش اجازه دادند در شرایط خاص با دشمن (ایالات متحده آمریکا) تعامل داشته باشند. وی با اشاره به برنامه هسته‌ای هشدار دادند که امید خود را به مذاکرات گره نزنید و در عین حال با اشاره به برنامه هسته‌ای پیشنهاد کردند گاهی ممکن است یک عقب‌نشینی تاکتیکی ضروری باشد.

پیش از این «عباس عراقچی»، وزیر امور خارجه جدید، معاون سابق وزیر امور خارجه و مذاکره کننده اصلی برجام، در مصاحبه با یک خبرگزاری آلمانی گفته بود که احیای توافق اولیه(برجام 2015) امکان پذیر نیست. وی بر تغییرات چشم‌انداز بین‌المللی به دلیل جنگ‌های اوکراین و غزه تاکید کرد که دیدگاه‌های امنیتی اتحادیه اروپا، روسیه، چین و ایالات متحده آمریکا را تغییر داده است.

عراقچی همچنین خاطرنشان کرد: با توجه به بند «غروب آفتاب» در برجام، برخی بندها باید تغییر کند که فرآیندی چالش برانگیز است.

پزشکیان در جریان مبارزات انتخاباتی خود و پس از انتخابش- به امید رفع تحریم‌های اقتصادی که پس از دولت ترامپ مجدداً توسط آمریکا اعمال شده بود- قول داد تعاملات خود را با غرب از سر بگیرد. مذاکرات برای بازگرداندن توافق پس از جایگزینی «جو بایدن» به جای «دونالد ترامپ» انجام شد، اما پس از انتخاب «ابراهیم رئیسی» در سال 2021، شکست خورد. آغاز جنگ اوکراین در فوریه 2022 این روند را پیچیده تر کرد از جمله افزایش تنش بین ایالات متحده آمریکا و چین. این امر نشان می‌دهد که چارچوب اصلی مذاکرات - شامل ایران، پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد و آلمان - دیگر برای دستیابی به حل و فصل موضوع در مدت زمان معقول مفید نیست.

 اظهارات اخیر رهبر ایران و عراقچی حاکی از تمایل مجدد برای شرکت در مذاکرات مستقیم با آمریکا در یکی از کشورهای منطقه است. با این حال جهت آغاز مذاکرات جدید باید تا انتخاب رئیس جمهور جدید در ایالات متحده آمریکا منتظر ماند. در حال حاضر، حل و فصل جنگ غزه و جلوگیری از تشدید تنش منطقه‌ای مبرم‌ترین موضوع برای واشنگتن محسوب می‌شود. نگرانی‌ غرب در مورد سیاست‌های منطقه‌ای ایران، نیروهای نیابتی و پهپادها و قابلیت‌های موشکی ایران نیز ممکن است بر مناقشه هسته‌ای سایه افکند.

در عین حال، ایران چنان پیشرفت های چشمگیری در برنامه هسته ای خود داشته است که به نظر می رسد در صورت تصمیم به تولید سلاح هسته ای!، می تواند به سرعت به آن دست یابد. بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA)، تا اواسط ماه اوت ایران دارای 164.7 کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده تا 60 درصد بود که برای ساخت چندین بمب در صورت غنی‌سازی 90 درصد  کافی بود. بعید است که ایران به سطوح تعیین شده در برجام - حداکثر ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده با خلوص کمتر از ۵ درصد، بازگردد. چارچوب مذاکرات جدید در مورد تسلیحات، به جای غنی سازی اورانیوم ممکن است مسیر گفتگوی موفق تر را تسهیل کند.

موضوع کلیدی دیگر برای مذاکرات جدید، نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی است. ایران علاوه بر غنی‌سازی بسیار فراتر از محدودیت‌های تعیین‌شده در برجام، همکاری‌های خود با آژانس را در زمینه بازرسی و نظارت الکترونیکی نیز کاهش داده است. «رافائل گروسی»، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواستار «شفافیت بیشتر از سوی ایران» و همچنین «اصلاحات و به‌روزرسانی‌های مهم» در روابط ایران با آژانس شده است. گروسی می گوید امیدوار است به زودی به ایران سفر کند تا با رئیس جمهور جدید درباره این موضوعات گفتگو کند.

در دوران عراقچی، وزارت خارجه ایران احتمالاً از انعطاف کافی برای انجام مذاکرات برخوردار خواهد بود، شاید حتی بیشتر از دولت حسن روحانی - فردی عملگرا که اغلب با تندروهای ایرانی درگیر بود.

این واقعیت که عراقچی هم اکنون در حال بحث در مورد اصلاح برجام و آغاز مذاکرات جدید است، احتمالاً نشان دهنده تأیید مقامات عالی رتبه از جمله شورای عالی امنیت ملی است. همچنین این احتمال وجود دارد که مذاکرات جدید به موضوعاتی فراتر از حیطه اختیارات برجام، از جمله سیاست های منطقه ای و موشکی ایران بپردازد. نیاز مبرم ایران به کاهش تحریم ها، چشم انداز مذاکرات را تغییر می دهد.

عراقچی در تشریح رویکرد خود به عنوان وزیر امور خارجه، تمایل ایران به شرق و روابط نزدیکتر با روسیه و چین را در اولویت قرار داده است. با این حال، دو کشور از وضعیت تحریم شده ایران سود می برند و بعید است که مشتاق توافق جدیدی که انزوای ایران را تمام کند، باشند. اروپا نیز به دلیل جنگ اوکراین و ادعای ارسال موشک های ایرانی به روسیه، نسبت به ایران خصمانه تر شده است. بنابراین مناسب ترین گزینه ممکن است مذاکرات مستقیم با ایالات متحده آمریکا باشد.

انتخابات ایالات متحده آمریکا و موضع اسرائیل دورنمای چنین مذاکراتی را پیچیده می کند. منطقه خاورمیانه از 7 اکتبر گذشته که جنگ در سایه بین ایران و اسرائیل را آشکار ساخته، دچار آشفتگی شده است.  در 31 ژوئیه اسرائیل در اقدامی تحریک آمیز «اسماعیل هنیه»، رهبر سیاسی حماس را در تهران که در مراسم تحلیف پزشکیان شرکت کرده بود، ترور کرد. اگر ایران تهدیدات خود را مبنی بر انتقام گرفتن از اسرائیل به خاطر این قتل انجام دهد، اسرائیل احتمالاً پاسخ سختی خواهد داد. 

چنین تشدید تنشی می‌تواند شانس احیای توافق هسته‌ای را به خطر بیندازد و جناح‌های ضد توافق را در ایالات متحده آمریکا، اتحادیه اروپا و خاورمیانه تقویت کند. در واقع، تمرکز مذاکرات احتمالاً به توانایی‌های پهپادی و موشکی ایران و اتحادهای منطقه‌ای آن خواهد رفت.

عامل دیگر نفوذ اسرائیل بر سیاست آمریکا در قبال ایران است. فارغ از اینکه چه کسی در ماه نوامبر به عنوان رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا انتخاب می شود، اسرائیل اصرار دارد مواضع خود را در مذاکرات ایالات متحده با تهران مطرح کند. مخالفت اسرائیل با برجام در سال 2015 تقریباً توافق را در آن زمان به پایان رساند و عامل اصلی خروج ایالات متحده در سال 2018 بود. با توجه به افزایش تنش ها بین اسرائیل و ایران و گروه های مورد حمایت ایران، تل آویو خواستار به رسمیت شناختن منافع خود خواهد بود.

بسیاری از تحلیلگران سیاسی ایران بر این باورند که یکی از دلایلی که اسرائیل هنیه را در تهران ترور کرد، تضعیف شانس دولت پزشکیان برای بهبود روابط با غرب بود. احمد زیدآبادی، تحلیلگر سیاسی گفت که هدف از این ترور سوق دادن ایران به مسیری رادیکال تر بود. حملات جدید اسرائیل علیه حزب‌الله با انفجار دستگاه‌های ارتباطی نیز می‌تواند مذاکرات بالقوه ایران و آمریکا را با مشکل مواجه کند.

در عین حال افزایش درخواست ها جهت پایان دادن به جنگ غزه در میان اسرائیلی ها می تواند اهرم فشار ایالات متحده آمریکا را بر دولت منفور بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، افزایش دهد. 

افزایش شانس هریس برای پیروزی می تواند کاخ سفید را تشویق کند مذاکرات هسته ای و دیگر مذاکرات با ایران را احیا کند. اگر هریس برنده شود، دولت بایدن سه ماه فرصت دارد روی چنین مسائل سختی کار کند، با این اطمینان که هیچ پیشرفتی توسط رئیس جمهور آینده لغو نخواهد شد. قطر یا عمان محل احتمالی چنین مذاکراتی خواهند بود.

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۶۴
در انتظار بررسی:
۴
غیرقابل انتشار:
۳۹
ناشناس

هیچ کشوری با ساخت بمب اتم گارانتی نشده که ما بخواهیم بشیم .پس ساختش بیهوده ست! و صرفا یک اتو به این اسراییل بی شرف داده ایم و باعث بدبختی مملکت شده

ازوب

وقتی صحبت مذاکره میشه میترسم‌بازهم مثل زمان ضریف کلاه سرمون بذارن سرمون شیره بمالن

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

بایدبسازیم چون دشمن داره وماهم باید داشته باشیم

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

بهترین کامنت

ایرانسرا

برگزاری مذاکره مستقیم با آمریکا بدون دخالت دیگر کشورها ودادن اجازه به شرکتهای نفتی امریکایی برای تجارت با ایران ،می تواند کارساز ترین گزینه برای رفع تحریمها باشد

A

ما اگر عقب نشینی کنیم شکست میخوریم و آیندگان به ما لعنت میفرستند

ناشناس

سلام
لحظه های پرخیر برکتی داشته باشید
خود امریکا و دیگر کشورها به ایران پیشنهاد دادند شروع کننده جنگ نباشید
همین جمله بهانه خوبی است که منطقه به اشوب کشیده نشود و اگر پیشامدی رخ بدهد شماها معلوم است برای صلح و ارامش در دنیا گفتگو می کنید و امریکا میخواهد سودی ببرد که پیشنهادی را قبول کند یا منتظر فرصت های است که از هر راهی شده بدست بیاورد تا پیشنهاد ایران را قبول کند و تحریم ها را بگذارد کنار
انها با سیاست پیش می روند و عالیجنبان کشور ما باید خط فکری انها را بخوانند و با تدبیر جوابگو باشند با توکل به خدا امیدواریم موفق بشوند در همه امور
خدا یاریشان کند
امین یارب العالمین

علی
در پاسخ به ناشناس

ی روزی میگفتن صنعت هسته ای برای تولید برق اولین قدمه ،حالا هرروز برق قطع میشه ،وهدف دومش تولید دارو که بهتره نگم از قیمت و کیفیت

ناشناس

خوبه که برجام باشه ولی عامل اصلی فساد رانتخواری و...... هستند

علیرضا

عقب نشینی ممنوع کسب انرژی هسته ای صلح آمیز حق ماست

قاف
در پاسخ به ناشناس

آماده بودن برای جنگ مؤثر ترین راه برای صلح است.جرج واشنگتن

هدایتی

بهترین و معقولانه ترین راه حل مذاکرات جدی و محکم با غرب و‌آمریکاس با کمک از ژاپن و عمان با توجه به نامردی روس ها و چینی ها (بدلیل منفعت از تحریم) باید جهت احیای برجام و ایجاد روابط با آمریکا و غرب رو استارت زد

کهنه سرباز

می‌توانیم چون خرید وفروش کیک زرد با آب سنگین
به خود آمریکا اورانیوم غنی شده با استانداردهای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
بفروشیم، حداکثر با غنای ۵۵ درصد

تورج

ایران دشمناشو ول کنه چند سال تحقیق کنه ببینه ظریف فازش چیه با کی داره میجنگه چرا اینقدر میخنده

Nima
در پاسخ به farsheed

اینو بفهمایران کره شمالی یا پاکستان نیست

مهدی

سلام‌‌برجام‌‌یک‌‌بازی‌است‌‌تا‌‌با‌ان‌‌زمان‌را‌همین‌‌طور‌بگذرانند‌‌‌فکر‌مردم‌‌باشید‌عزیزان

ناشناس

تا ظریف را داریم غم نداریم اگر با به اصطلاح دیپلماتهای اقتصادی دولت قبل مستقیم کار کرده بودید می فهمیدید ظریف چه نعمتی است

ناشناس

چقدر غلط املایی دارید . موقع تایپ دقت کنید. از یک طرف مشکلات داخلی داریم مثل گرانی و.... و از طرفی دیگر مشکلات خارجی مثل نامردی کشورهایی که فقط به فکر منافع خودشان هستند و همیشه حقوق ایران را رعایت نمی کنند و هر موقع ایران درصدد مطالبه حق خود بوده برای آنها مهم نبوده و با انصاف به این موضوع رفتار نکردند.

ناشناس

پس معلومه که این حرفا برای نفس تازه کردنه

ناشناس
در پاسخ به مرتضی

این جملات رو با صدای تک تک دندان نوشتی؟
حتی گلام هم در کارتون گالیور هیچوقت اینقدر نمی‌ترسید

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.