رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرنتانیاهو در پی باز پس گیری نخست وزیری از آیزنکوت
13بازدید
۴۵

تحلیل تابناک؛

مسائل حل نشده زنان ایران چیست؟ / عبرتهای ماجرای "زن، زندگی، آزادی"

مساله زنان در کشور ما مانند بسیاری از مسائل بنیادین دیگر به زخمی فراموش شده تبدیل شده است و تا وضعیت به مرحله بحرانی و فاجعه آمیز و امنیتی نرسد، کسی به فکر تحلیل ریشه ها و حل مشکل نیست.مصداق مهم این مساله، حوادث تلخ سال۱۴۰۱ است که در قالب جنبش موسوم به "زن، زندگی آزادی" روی داد و تا شش ماه کشور را در آشوب و بی نظمی فرو برد

عبرتهای ماجرای

به گزارش سرویس سیاسی تابناک، در هفته‌ گذشته به مناسبت میلاد حضرت زهرا (س)، روز پاسداشت مقام مادر و زن، -مانند هرسال- اظهار نظر و موضع‌گیری پیرامون مسائل و مشکلات حوزه زنان مورد توجه رسانه ها و شخصیت های سیاسی قرار گرفت. توجهی که به نظر می رسد بیشتر "مناسبتی" است و هرسال تکرار می شود و دوباره پرداختن به مسائل زنان به سال بعد و مناسبت بعد، موکول می شود.

واقعیت این است که مساله زنان در کشور ما مانند بسیاری از مسائل بنیادین دیگر به زخمی فراموش شده تبدیل شده است و تا وضعیت به مرحله بحرانی و فاجعه آمیز و امنیتی نرسد، کسی به فکر تحلیل ریشه ها و حل مشکل نیست. نمونه واضح و مصداق مهم این مساله، حوادث تلخ سال۱۴۰۱ است که در قالب جنبش موسوم به "زن، زندگی آزادی" روی داد و تا شش ماه کشور را در آشوب و بی نظمی فرو برد و بازخورد‌های بین‌المللی گسترده‌ و منفی را علیه کشورمان در برداشت.

  جریان "زن، زندگی آزادی" کنشی زن‌محور و بر بنیان مسئله آزادی زنان بود که هزینه های بسیاری برای کشور و نظام به دنبال داشت و طبق معمول بعد از فروکش کردن  بعد امنیتی آن، دوباره به دست فراموشی سپرده شد.

  جریان "زن، زندگی آزادی" کنشی زن‌محور و بر بنیان مسئله آزادی زنان بود که نمی‌توان بروز و ظهور آن را بی‌ارتباط با انباشت مسائل پرداخت نشده و خصوصا عملیاتی نشده حوزه زنان دانست. حوادثی تلخ که هزینه های بسیاری برای کشور و نظام به دنبال داشت و طبق معمول بعد از فروکش کردن  بعد امنیتی آن، دوباره به دست فراموشی سپرده شد.

تحول در حکم‌رانی حوزه زنان در حال حاضر نیاز مبرمی به شناخت اولویت‌های مسائل زنان برآمده از مطالبات حقیقی و عینی زنان ایرانی دارد. برای نمونه از مصادیق عدم شناخت اولویت‌های مسائل زنان و مسئله بودگی موضوعات مطرح در سطح حکمرانی میتواند این باشد که بعضا مسئله زن ایرانی در حد انتظارات نامعقول و سخت پسندی مردان ایرانی در انتخاب همسر جا زده میشود!

تلاش داریم در این یادداشت به مروری اجمالی و در حد طرح بحث به سه مورد از مهم‌ترین موضوعات بر زمین مانده در سیاستگذاری حوزه زنان بپردازیم، با این هدف که در مطالب بعدی هر کدام از این مسائل را به طور مستقل مورد کنکاش و بررسی قرار دهیم.

۱_ ضرورت تعریف و ابهام زدایی از مفهوم عدالت جنسیتی
رئیس جمهور پزشکیان در سخنرانی اخیر خود به مناسبت روز زن این چنین پیرامون مفهوم عدالت جنسیتی موضع‌گیری میکند: "عدالت جنسیتی نه تنها یک اصل اخلاقی بلکه یک ضرورت اجتماعی و اقتصادی است که می‌تواند به ارتقای کیفیت زندگی تمامی شهروندان منجر شود".

شاید بتوان این موضع‌گیری و بکارگیری مفهوم پیچیده و به عبارت بهتر سهل و ممتنع عدالت جنسیتی را از مصادیق ضرورت تبیین و تعریف چیستی و چگونگی این مفهوم برشمرد. در واقع سوالی که مطرح می شود این است که چطور مفهومی که تعریف جامع و مانعی ندارد و عمده به اصطلاح شاخص‌سازی‌های صورت گرفته برای آن بعضا کپی پیست‌های تاریخ گذشته و غیر بومی و نه چندان دقیق است و من حیث المجموع وفاقی بر سر چیستی و چگونگی آن نیست، یک اصل اخلاقی در عین حال ضرورت اجتماعی و اقتضادی متضمن ارتقای کیفیت زندگی خوانده و فرض می شود؟

 در حالی که عدالت و معیار اصلی آن یعنی اعطای حق به ذی‌حق، در اخلاق و سیاست و اجتماع تفاوت‌های ماهوی دارند. برای نمونه عدالت جنسیتی در کیفیت زندگی کاملا کمی برآورد می شود، در حالی که چنین نگاهی به عدالت قطعا در اخلاق و کلام و فقه اسلامی مردود است؛ لذا روشن است که همچنان عدالت جنسیتی مفهومی پرابهام و مناقشه برانگیز در سطح سیاستگذاران و نیازمند بازتعریف در چارچوب‌های قابل قبول و پذیرفته شده است و با توجه به طرح آن در سطح بین‌الملل باید از اولویت‌های مسائل زنان به عنوان یک کلان مساله و چراغ راه برای طراحی استراتژی‌های حل مسائل خرد در نظر گرفته شود.


۲_ مسائل زنان و سیاست‌گذاری شورای عالی انقلاب فرهنگی 
در طی سالیان فعالیت شورای انقلاب فرهنگی، مسائل مختلف حوزه زنان از جمله اشتغال و تحصیل و ورزش و اوقات فراغت و ... موضوع اسناد سیاستی مصوب این شورا بوده است. از مهم‌ترین اسناد سیاستی تدوین شده در این شورا "منشور حقوق و مسئولیت‌های زنان" است که به تصویب مجلس شورای اسلامی نیز رسیده است و لذا در حکم قانون است، اما پیگیری این منشور در مرحله اجرا نشان می‌دهد که این منشور عملا متروک مانده است، هر چند در انتهای آن به ضرورت برنامه ریزی عملیاتی برای آن و پیگیری وضعیت اجرای آن در نهادهای مربوط تاکید شده است.

۳_ قانون‌گذاری‌های قوه قضاییه در مسائل زنان و خانواده 
به نظر می‌رسد توجه طراحان قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به موضوع زنان و خانواده، به طور عمل‌گرایانه و محسوس در قوانین حقوقی و حوزه قضایی پیگیری و اجرایی نشده است. برای نمونه در اصل ۲۱ قانون اساسی به طور ویژه درباره ضرورت وجود و تشکیل اولین دادگاه اختصاصی، یعنی دادگاه خانواده پیش‌بینی صورت گرفته است.

 اما از سال ۱۳۵۸ که قانون اساسی تصویب شد، تا سال ۱۳۹۱ و تصویب قانون حمایت خانواده عملا انعکاسی از موضوع اصل۲۱ در لوایح تدوین شده توسط قوه قضاییه به چشم نمی‌خورد. هر چند این انعکاس در سال ۱۳۹۱ نیز ثمره عملی نداشته و قانون حمایت خانواده سال۱۳۹۱، سه سال فرصت برای تشکیل دادگاه‌های خانواده برای قوه قضاییه در نظر گفته بود، اما با استجازه آیت الله صادق لاریجانی رئیس وقت قوه قضاییه از رهبری، تشکیل دادگاه‌های خانواده در حوزه‌های قضایی تمام شهرستان‌های کشور به تعویق افتاد و محقق نشد.

 ماده۱ قانون حمایت خانواده که نحوه اجرایی شدن موضوع اصل ۲۱ قانون اساسی را پیش‌بینی کرده بود، همچنان به دلیل محدودیت‌های قوه قضاییه از جمله محدودیت قضات مشاور زن، به طور حداقلی و صرفا در چند حوزه قضایی اجرایی شده است.

 ماده۱ قانون حمایت خانواده که نحوه اجرایی شدن موضوع اصل ۲۱ قانون اساسی را پیش‌بینی کرده بود، همچنان به دلیل محدودیت‌های قوه قضاییه از جمله محدودیت قضات مشاور زن، به طور حداقلی و صرفا در چند حوزه قضایی اجرایی شده است.

 این در حالی است که تشکیل دادگاه‌های خانواده تخصصی با هدف احیای حقوق نادیده گرفته شده زنان و از آن مهم‌تر توجه ویژه به حل اختلافات زوجین و نه لزوما انحلال نکاح، در قانون اساسی و بعد‌ها در قانون حمایت خانواده مورد تاکید قرار گفته بود. اما متاسفانه نه همتی از سوی مسئولان امر و نه مطالبه‌ای از سوی نخبگان و کنش‌گران حوزه زنان برای تحقق تشکیل دادگاه‌های اختصاصی خانواده با شرایط پیش‌بینی شده در قانون، دیده می‌شود. 

در نهایت به نظر می آید، عقلانیت و رواداری در حکمرانی ایجاب میکند تا به جای سیاست های پلیسی و انتظامی، سیاست های مشارکتی و اهتمام برای حل و فصل مسائل بر زمین مانده در مرکز توجه تصمیم سازان و سیاستگذاران امر قرار بگیرد.
کوثر خسروی 

 

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۴۵
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۲۷
ناشناس

با همین فرمان رفتید که اوضاع اینطوریه .

ناشناس

. منظور نویسنده از این مطلب چیه ؟....

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

مردم فقط شما بی حیاها نیستید شماها وقیح هستید همین

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

خداروشکر هنوز افراد عاقل و تیز هستن ممنون از تدبیرت

ناشناس

خدا لعنت کنه جنبش فواحش رو نقشه اسرائیل بود

شهروند
در پاسخ به ناشناس

اینها یک سمت ماجراست.سمت دیگر،زنانی هستند که در دادگاهها برای طلاق و حق حضانت فرزند سرکردانند، زنانی که عقل آنها و حقانیت شهادتشان و حتی ارزش جانشان نیم مردان قلمداد شده، که ارزش یک جنین پنج ماهه دو برابر ارزش جان یک زن است، که همان خانمهای شاغل در بانکها و ادارات در بسیاری خانه ها،در خفا جنس دوم‌اند، که بانوی ورزشکار تیم ملی ما بخاطر «اجازه ندادن» لجبازانه همسر از رفتن به مسابقات محروم می‌شود، که همین حالا در همین مملکت تعدد ازدواج قانونی ست و هیچکس بفکر روح زنی که مردش صرفا به دلیل تمکن مالی،از سر هوسرانی همسر دومی اختیار میکند نیست،،که هیچ زنی با هر میزان هوش و استعداد و توانایی بی اذن همسر حق تحصیل و اشتغال و سفر ندارد ، که بسیاری از زنان هرروز در معرض ضرب و شتم اند بی اینکه به خانه‌های امن دسترسی داشته باشند، که در همین مملکتی که به آن می‌گویید زن سالار،علیرغم اینکه دوسوم خروجی دانشگاههای ما دختران هستند ،زنان جز تعدادی انگشت شمار عملا از تصدی وزارت و مدیریت‌های کلان محرومند، که هنوز اغلب دختران و زنان تعرض دیده از شرم و ترس قضاوت‌ها جرآت پناه بردن به قانون را ندارند،کهزن ایرانی حق آواز خواندن ندارد،حق قضاوت( قاضی اصلی) و اجتهاد ندارد،سهم الارثش نصف است،دیه اش نصف است، حق شهادت هر مرد دو برابر یک زن است،که از منظر شرع زنان در موارد زنا و لواط حق شهادت ندارند و اگر مادری مرد متجاوز به پسر خردسالش را دیده باشد شهادتش شرعا قبول نیست، و بسیار نابرابری های دیگر......

فرهاد

واقعاعجیبه عده ای که مثلا اهل خبروتحصیل وارتباطات ومسائل روز هستن هنوزمتوجه نشدن اتفاقات۱۴۰۱ارتباط چندانی بامسائل زنان نداشت.هرچند مسائل زنان هم بخشی ازاون بودولی کل قضیه یک نارضایتی عمومی ازشرایط ومشکلات فراوانی وبزرگ ومزمنی بودکه تاب مردم را سرآورده بودکه بااین بهانه خودش را نشون داد.مشکلاتی که نه تنهاحل نشدبلکه بزرگتر وپرشمارتر تاامروز ادامه داشته.وفروکش کردن ظاهری اونهم بخاطررفع مشکل نبودودلیل دیگه ای داشت که همه میدونن.به همین دلیل مطمئنا نارضایتی دوباره درجایی دیگرپرقدرتتر ازقبل ظاهرخواهدشد.حالایه عده بیان بگن عامل خارجی بودن یاقصدلخت شدن داشتن واینا فلان هستن وفلان و...ندیدن مشکلات واصل مسائل هرگز چیزی را تغییرنمیده وحل نمیکنه

منصف

با نگاهی به نظرات منتشر شده مشخص است که شما هم واقعا به دنبال نظرات اکثریت جامعه نیستید و‌با ادامه همچین روش‌هایی هیچ مساله حل نشده ای، حل نخواهد شد،

ناشناس

وقتی امری مورد اقبال عمومی نیست و همراهی جامعه را ندارد چه دلیلی یر اصرار به انجامش دارید

ناشناس

..نظامهای الهی حکمرانان الهی می خواهد...

ناشناس

زنان ایرانی رو سیاست زده نکنید. موضوع مهم برای زنان ایرانی رعایت کردن و نکردن حجابه.

ناشناس

یک جوان دهه هشتادی ، در سال 2025 ، عدم آزادی انتخاب پوشش خود ،تبعیض های اجتماعی ، نداشتن حق موتور سواری ، نداشتن حق طلاق و ... را نه می تواند قبول کند و نه ساکت می ماند . بله امیدوارم تا دیر نشده عبرت بگیرند.

ناشناس

فرقی نداره 70 درصد مردم از عملکرد سیستم ناراضی هستند مشکلات و راه حل ها مشخص

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

عین همون کبکه که سرشو کرد زیر برف فکر کرد بقیه نمیبیننش

ناشناس

سستی ایمان غرب زدگی

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

در حوزه ورزشگاه ها تقصیر فحشه
نه آقابان و خانم ها

ناشناس

بی دینی وغرب زدگی زنان بیحجاب

محمد

من با پسرم رفتم ورزشگاه اینقدر فحش رکیک میدادن در گوش پسرم رو میذاشتم که نفهمه در ضمن این رو هم بگم که من اصلا نماز هم نمی خونم ولی اخلاق با مذهب فرق داره ورزشگاه جای زنان نیست با این فرهنگ ما

ناشناس

آزادی

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

فساد و فحشا وقاحت و ولنگاری

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.