در مقالهای بررسی شد
تنها مقام روس که از ایران در جنگ اسرائیل حمایت جدی کرد و حرفش را پس گرفت
واکنشهای رسمی روسیه در طول درگیری ایران و اسرائیل و بلافاصله پس از آن، نسبتاً ملایم بوده است.

پوتین در دیدار با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران که به مسکو سفر کرده بود، هیچ تعهد مشخصی نداد، فراتر از اظهارات کلیاش مبنی بر اینکه «تهاجم کاملاً تحریکنشده علیه ایران هیچ مبنا و توجیهی ندارد.»
به گزارش سرویس بین الملل تابناک، مرکز تحقیقات (نیروی) دریایی در واشنگتن در مقالهای به بررسی واکنش روسیه و چین به جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل پرداخته که در ادامه آمده است.
لازم به ذکر است انتشار ترجمه مقالات اتاق فکرهای خارجی به معنای تایید محتوای آن از سوی تابناک نیست.
جنگ اسرائیل و ایران که در ۱۳ ژوئن آغاز شد و حملات آمریکا به سایتهای هستهای ایران در ۲۱ ژوئن، فرصتی فراهم کردهاند تا واکنشهای روسیه و چین به یک بحران نظامی در ایران بررسی شود.
جمهوری خلق چین و روسیه هر دو توافقنامههای شراکت راهبردی با ایران امضا کردهاند—اما بدون بند دفاع متقابل.
همانطور که در مطالعه ما (مطالعهای که توسط این اتاق فکر قبل از جنگ انجام شده) نتیجهگیری شد، تعامل بیشتر بین روسیه (و چین) با ایران لزوماً به معنای ظهور یا حتی احتمال ایجاد هماهنگی سهجانبه نیست.
در روزهای اخیر، روسیه و چین حمایت لفظی از ایران نشان دادهاند، از جمله تهیه پیشنویس قطعنامهای مشترک در شورای امنیت سازمان ملل برای درخواست آتشبس و ارائه تعهدات مبهمی بهصورت جداگانه برای کمکهای احتمالی آینده. اما تاکنون هیچ نشانه مشخصی از اقدام نظامی مشترک چین و روسیه به نفع ایران مشاهده نشده است.
واکنشهای روسیه
با توجه به روابط نزدیک و در حال گسترش میان روسیه و ایران—بهویژه از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲—واکنشهای رسمی روسیه در طول این درگیری و بلافاصله پس از آن، نسبتاً ملایم بوده است.
وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد که «قاطعانه حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران را محکوم میکند» و آنها را تصمیمی «غیرمسئولانه برای هدف قرار دادن خاک یک کشور دارای حاکمیت با موشک و بمب» دانست که ناقض «قوانین بینالمللی، منشور سازمان ملل و قطعنامههای شورای امنیت» است.
این وزارتخانه به طعنهآمیز بودن این اظهارنظر در هفتهای که روسیه بار دیگر حملات موشکی به کییف انجام داد، هیچ اشارهای نکرد.
در همین حال، ولادیمیر پوتین در بیستوهشتمین همایش بینالمللی اقتصادی سنپترزبورگ اعلام کرد که ایران «حق قانونی» برای غنیسازی اورانیوم با هدف توسعه انرژی هستهای غیرنظامی دارد.
با این حال، او همزمان به «نگرانیهای امنیتی اسرائیل» نیز اذعان کرد و پیشنهاد داد که روسیه میتواند در این بحران بهعنوان واسطه میان دو طرف عمل کند—پیشنهادی که رئیسجمهور وقت آمریکا، دونالد ترامپ نیز در اظهارنظرهای غیررسمی به آن اشاره کرد.
پوتین در دیدار با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران که به مسکو سفر کرده بود، هیچ تعهد مشخصی نداد، فراتر از اظهارات کلیاش مبنی بر اینکه «تهاجم کاملاً تحریکنشده علیه ایران هیچ مبنا و توجیهی ندارد.»
بهطور کلی، رویکرد روسیه محتاطانه بوده است؛ شامل محکومیتهای کلی، لحن ملایم و فقدان اقدامات ملموس یا عمومی.
رسانهها و تحلیلگران سیاست خارجی روسیه در روزنامههای داخلی عمدتاً همین خط را دنبال کردهاند: ابراز نگرانی در کنار تأکید بر اینکه موضوع نیاز به تحلیل دقیق دارد، نه واکنشهای احساسی یا تند.
حتی دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، تأکید کرد که مذاکرات جاری میان روسیه و آمریکا تحت تأثیر وضعیت ایران قرار نخواهند گرفت و آنها را «فرآیندهایی مجزا» خواند.
تنها استثناء از این احتیاط، اظهارات اولیه دیمیتری مدودف، رئیسجمهور سابق روسیه و معاون فعلی شورای امنیت ملی بود. او که به داشتن مواضع تند در فضای مجازی شناخته میشود، اعلام کرد: «ترامپ که خود را رئیسجمهور صلحطلب معرفی میکرد، اکنون جنگ جدیدی را برای آمریکا آغاز کرده.»
و تلویحاً اشاره کرد که ممکن است کشورهای دیگر حتی ایران را به سلاح هستهای مجهز کنند.
این سخنان با واکنش مستقیم ترامپ روبهرو شد؛ او یادآور شد که «پوتین رئیس است» و مدودف را به چالش کشید تا درباره اظهاراتش درباره گسترش تسلیحات هستهای توضیح دهد. مدودف پس از آن، سخنان خود را پس گرفت—احتمالاً تحت فشار پوتین یا دیگر مقامهای کرملین—و در بیانیهای محتاطانه در شبکه اجتماعی X (توییتر) آن را اصلاح کرد.
این رخداد نشان میدهد که روسیه در حال تنظیم مواضع عمومی خود به شکلی است که از تنش آشکار پرهیز کند و سیاستی کنترلشده و سنجیده را در قبال بحران در پیش گرفته است.
واکنشهای جمهوری خلق چین
پس از حملات آمریکا به سایتهای هستهای ایران، فو کانگ، نماینده دائم چین در سازمان ملل، این اقدامات را محکوم کرد و ایالات متحده را به دلیل «رفتار غیرمسئولانه» که منجر به تشدید تنشها و بحران هستهای فعلی ایران شده، مقصر دانست.
اولین اقدام عملی چین پس از آغاز درگیریها در اواسط ژوئن، تخلیه ۳٬۱۲۵ شهروند چینی حاضر در ایران بود. ابتدا این افراد با اتوبوس از طریق زمینی به ترکمنستان، جمهوری آذربایجان و ارمنستان منتقل شدند و سپس با هواپیما به چین بازگردانده شدند.
گزارشهایی در ۱۷ ژوئن درباره سه پرواز مرموز هواپیماهای باری چینی که اطلاعات پروازی خود را پنهان کرده بودند، احتمالاً با این عملیات تخلیه مرتبط بود، اگرچه برخی گمانهزنی کردهاند که ممکن است این پروازها برای انتقال مخفیانه تسلیحات به ایران یا بازگرداندن تجهیزات حساس به کار رفته باشند.
در ۲۵ ژوئن، دونگ جون، وزیر دفاع چین، با وزرای دفاع کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای (SCO) از جمله وزرای دفاع روسیه و ایران در شهر چینگدائو چین دیدار کرد.
او در این نشست از اقدامات «سلطهطلبانه، یکجانبه و زورگویانه» که به گفته او «نظم بینالمللی را بهشدت تضعیف میکنند»، انتقاد کرد.
گرچه برخی پیشبینی کرده بودند که ایران ممکن است در این نشست درخواست کمک نظامی از چین و شرکای دیگر مطرح کند، وزیر دفاع چین تنها بر لزوم تقویت همکاری چندجانبه در چارچوب SCO و سازمان ملل تأکید کرد.
پیش از وقوع درگیری، چین بهصورت پنهانی تحریمهای بینالمللی علیه ایران را تضعیف میکرد. در ۱۰ مه ۲۰۲۵، اولین محموله ریلی از چین به ایران نشاندهنده آغاز مسیر جدیدی برای انتقال زمینی نفت از ایران به چین بود—راهی برای دور زدن تنگه هرمز در صورت بسته شدن آن و تسهیل عبور از تحریمها. با این حال، به نظر میرسد درگیریهای اخیر باعث توقف این مسیر ترانزیتی شدهاند.
با اینحال، چین همچنان ۹۰ درصد نفت صادراتی ایران را خریداری میکند—با تخفیف—که بیشتر از طریق دریا و از مسیر کشورهای ثالث مانند مالزی انجام میشود.
حدود ۴۰ درصد از واردات نفت چین از طریق خلیج فارس عبور میکند، و کارشناسان چینی هشدار دادهاند که بسته شدن احتمالی این مسیر استراتژیک میتواند پیامدهای امنیتی گستردهای داشته باشد—نگرانیای که چین با بسیاری از واردکنندگان بزرگ نفت، از جمله آمریکا، در آن شریک است.
در همین راستا، وزیر امور خارجه ایالات متحده، مارکو روبیو، از چین خواست که به ایران فشار بیاورد تا تنگه هرمز را نبندد.
در سال ۲۰۲۵، نفت ایران ۱۳.۶ درصد از واردات چین را تشکیل میداد، اما روسیه که همچنان بزرگترین صادرکننده نفت به چین است و شریک راهبردی مهمی برای پکن محسوب میشود، اکنون با ایران در بازار نفت چین رقابت میکند.
پس از آغاز درگیری در ایران، برخی ناظران روسی ابراز امیدواری کردند که چین بالاخره با امضای قرارداد دومین خط لوله گاز «قدرت سیبری» از روسیه به چین موافقت کند.
مشاهدات موقت
واکنشهای نسبتاً ملایم چین و روسیه به جنگ ۱۲ روزه ایران، نشاندهنده تلاش آنها برای متعادلسازی منافع متفاوت و گاه متضاد است.
هنوز مشخص نیست که حمایت محدود آنها از ایران چه تأثیری بر روابط دوجانبهی آیندهشان خواهد داشت. به گزارش خبرگزاری رویترز، «مقامهای ایرانی بهصورت غیررسمی از بیعملی مسکو ابراز نارضایتی کردهاند.
آنها گفتهاند تهران با وجود درخواستهای مکرر برای دریافت حمایت، از هر دو کشور روسیه و چین ناامید شده است.»
روابط ایران با روسیه و چین، گرچه در سالهای اخیر بهبود یافتهاند، هرگز به اتحاد واقعی تبدیل نشدهاند.
این شراکتهای راهبردی، محدود و مبتنی بر منافع مشترک و همراستاییهای سیاسی و امنیتی هستند.
روابط نظامی روسیه با ایران نزدیکتر از چین است، اما حتی همین موضوع نیز باعث نشد که روسیه در عمل از ایران دفاع کند یا وارد درگیری شود.
گزارشهای آینده روشن خواهد کرد که ایران دقیقاً چه درخواستهایی از روسیه و چین در جریان جنگ ۱۲ روزه داشت، و آنها چه مواردی را رد کردند.
آنچه تاکنون از تحلیلها و اظهارنظرهای مقامات روسیه و چین برمیآید این است که هیچکدام تمایل ندارند وارد رویارویی مستقیم ایران و اسرائیل شوند، و در عین حفظ همکاریهای راهبردی با ایران، مراقب هستند که خود را درگیر هزینههای چنین بحرانی نکنند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
پس چرا بعد از حمله به ایران پوشک لازم شدن .زنده باد ایران و ایرانی
روسیه ازآمریکا کثافت تره
روسیه خوب میدونه اصلاحات قابل اعتماد نیست
عزیزان همه کشورها دنبال منافع ملت خود هستند هیچ متحد دوست ودشمن همیشگی وجود ندارد بر حسب منافع شأن عمل میکنند
روسیه و چین سالهاست از منزوی بودن ایران سوءاستفاده می کنند. هرگز نخواستن ما با سایر کشورها رابطه داشته باشیم روسیه که دوست نداره آمریکا و متحدانش به مرزهاشون نزدیک بشن
چین هم که نفت ایران را به قیمت پایین به قول خودشون با تخفیف میبرند و جاش تولیدات آشغالاشون را میندازن به ما و بعضی مواقع در حد لفظی و مبهم از ایران حمایت میکنند
حواسمون باشه که دشمنان ما زیادند پس باید قویتر شویم. ودل به هیچ کشوری نبندیم. آمدیکا اسراییل دشمن ما هستند چون میخوان ما ضعیف وباشیم. وخفت بار زندگی کنیم مرگ بهتر از زیر بار یوغ وستم. کودک کشها وغارتگران رفتنه. یکبار میمیریم دیگه مرگم حقه.
وقتی سه دولت روحانی اجازه قرادادهای تجاری و اقتصادی با چین و روسیه را ندادن برای چی باید روسیه وچین از ما حمایت کنند منافع اقتصاذیشان که به خطر نمی افتد چین در ارامکو عربستلن سرمایه گذاری گرد و دیگه یمن و ایران ارامکو رو نمیزنن پس انتظار کمک از گسی نداشته باشد وقتی خودمان گور خودمان را کنده ایم
البته موقع جنگ با عراق هم که کسی بهمون سیم خاردار نمیداد از چین بعضی تسلیحات میخریدیم که خیلی به دردمون میخورد
برادران من یه آدم که عقلش کنه یه مقدار راجع به دوست راجع به دوست ودشمن با واقعیت ومدارک مستند بگی حالیش میشه چطور میشه که گذشته شوروی سابق و روسیه فعلی وچین روایتها نمی شناسند ازدوحال خارج نیست ؛(۱ )یاوطن فروشن (۲) یا اینکه گرگی هستن درلباس میش واروم آروم کشوروملت ایرانو به خاک سیاه و نابودی بکشونن
اگه موشک اتمی داشتیم هیچ کس جرأت حمله به خاکمون رو نداشت
وقتی در ایران نفاق هست از دیگران چه انتظاری دارید بیاید الکی خودشون را درگیر کنند منافع شون را به خطر بندازن اگر توایران این اصلاحات نبود چین و روسیه حتماً اقدامات خوبی انجام می دادن ولی متاسفانه به طناب پوسیده اصلاح طلبان کسی نمی تونن اعتماد کنن
هر دولتی منافع خودش مهمتره وقتی توافقنامه همکاری بیست ساله میان ایران و روسیه دوهفته معطل امضاء رییس جمهور ایران می ماند که همکاری نظامی هم دران بوده وایران این بندحذف می کنه چطورروسیه کمک کنه
فقط باید به خدا دل ببندید نه روسیه و چین و اروپا و آمریکا
تجربه نشان داده که چین و روسیه فقط رفیق دوران خوشی هستن نه دوران سختی و بحران.
جناب کاربر عزیز با اسم مستعار صمد، جنابعالی حرف از دولت میزنین اگه منظورتون دولت فعلی ایرانه سختتتت در اشتباهی!!! اتفاقا قبل از روی کارآمدن دولت همدلی ،همان دولت خدمت سخت درتلاش برای روابط حسنه با روسیه ومخصوصا چین کمونیست بود!!! خواهشا حافظه تاریخ رو دلیت نفرمایید!!!
غیر خدا به هیچ احدی اعتماد نکنید مواظب باشید سرتان کلاه نگذارند خدا با ماست مگر همین شوروی با100دام کمک نکرد
روسیه همیشه نمک نشناس بوده . اون از ۱۲۰ سال پیششون که دوتا عهد نامه افتضاح گلستان و ترکمنچای رو به ما تحمیل کردن ، اون از ۸۵ سال پیش که شوروی با انگلستان به ایران حمله نظامی کردن و اینم از الان که هیچ کمکی به ایران تو این جنگ نکردن . نه روسیه و نه چین اصلا نمیشه تو شرایط سخت روشون حساب کرد
شما اگه تو این چند هزار سال اخیر از روسیه غیر از تجزیه ایران وخنجر از پشت به ایران چیزی دیدی بگو ملت بدونن یا از چین غیر از قبضه اقتصاد ایران با جنس اشغال وبی ارزش چیزی نصیب مردم شده بگو روشن شیم یعنی نودرصد مردم در اشتباها و .حرف شما جای هراران سوال داره اما کی .........؟؟؟؟؟؟.
فقط سیاست خارجی متوازن میتونه جایگاه ایران رو مثل گذشته احیا کنه.
نگاه به شرق درست درک نشده نگفتن سجده به شرق گفتن نگاه به شرق!
حرفش را تصحیح کرد چون همین حرف میتونست کلی به ضرر ایران تموم بشه و همون غربیها به خصوص آمریکا میتونستن ادعا کنن که ایران سلاح هستهای داره و ....
این خودش میتونست آغازگر جنگ دیگهای باشه مثل عراق که به بهانه داشتن سلاح خستهای بهش حمله شد
لطفا کسانی که از روی غرض ورزی صحبت میکنن و سعی دارن مردم ساده را تحریک کنن
دادستانی ورود کنه و باهاشون برخورد داشته باشه
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.