رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرسوریه نباید به پیمان مکه بپیوندد؛ دمشق باید با آن همکاری کند
57بازدید
۳۸

مهریه؛ آخرین سنگر زنان در آستانه فروپاشی قانونی

ساده انگاری است اگر پدیدۀ «مهریه» را در یک شرط ضمن عقد نکاح و موضوعی مربوط به حقوق خانواده و مسائل زناشویی خلاصه کنیم چراکه مهریه سرریز مشکلات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی جامعۀ امروز ایران و برآیند بردار‌های ناکارآمدی در حل مشکلات و خانه آخر حل مسائل زندگی مشترک است

مهریه؛ آخرین سنگر زنان در آستانه فروپاشی قانونی

به گزارش تابناک به نقل از عصرایران؛ دیگر عادت کرده‌ایم هرازگاهی پروندۀ مهریه روی میز قضات یا نمایندگان می‌آید تا تحولاتی در زمینه قوانین و رویه‌ها شکل گیرد، اما اگر مصوبۀ چند روز پیش مجلس شورای اسلامی نهایی شود و تأیید شورای نگهبان را هم به دست آورد؛ تیر خلاصی است بر مهریه و در عمل کارآیی خود را در مناسبات خانواده از دست خواهد داد.

ساده انگاری است اگر پدیدۀ «مهریه» را در یک شرط ضمن عقد نکاح و موضوعی مربوط به حقوق خانواده و مسائل زناشویی خلاصه کنیم چراکه مهریه سرریز مشکلات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی جامعۀ امروز ایران و برآیند بردار‌های ناکارآمدی در حل مشکلات و خانه آخر حل مسائل زندگی مشترک است.

در ادامه به زمینه‌های بروز این معظل حل ناشدنی در چهار حوزۀ اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی می‌پردازیم:

نخست. جامعه: مهریه ابزار ایجاد برابری حقوقی

نگاهی گذار به قوانین مربوط به حقوق مدنی و خانواده نشان‌گر تفاوت آشکار میان حقوق زوج و زوجه دیده است: طلاق حق مرد است و زن به شکل استثنائی و با گذشت از حقوق مالی خود و در فرآیندی طولانی و با، اما و اگر می‌تواند از همسر خود جدا شود. در موضوع حضانت (نگهداری فرزند) پدر دست بالا را دارد؛ مرد می‌تواند هر زمان که بخواهد و بدون دلیل همسر خود را ممنوع‌الخروج کند؛ شوهر این حق را دارد که مانع تحصیل یا اشتغال همسر خود شود و مثال‌های فراوان دیگر. از این رو کارکرد مهریه برای زنان، استفاده از مهریه به عنوان ابزاری برای مذاکره و توازن در حقوق خانوادگی در مقابل همسر خود است.

دوم. فرهنگ: مردسالاری و قانون‌گذاری

این روز‌ها مرسوم شده وقتی از حل مشکلی ناتوان می‌شویم، جمع بندی می‌شود با این دو جمله «مشکل فرهنگی است» و «باید فرهنگ سازی شود».

اگر کسی جنس فرهنگ را بشناسد، می‌داند که مقوله فرهنگ خمیربازی نیست و مناسبات فرهنگی در طول زمان و تحت تأثیر عوامل گوناگون پیدا و پنهان ارادی و غیر ارادی، شکل می‌گیرد.

فرهنگ عمومی ما همچنان مردسالار است و نمود آن در نظام حقوقی (پیش و پس از انقلاب اسلامی) دیده می‌شود. دو مثال از قانون‌گذاری پیش از انقلاب ۱۳۵۷: ماده ۱۱۰۵ قانون مدنی (مصوب ۱۳۱۳) بیان می‌کند: «در روابط زوجین ریاست خانواده از خصایص شوهر است»؛ همچنین قانون گذرنامه (مصوب ۱۳۵۱) به مرد امکان ممنوع الخروجی همسر خود را می‌دهد.

دو مثال قانون گذاری پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷: اصل ۱۱۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که بیان می‌دارد: «رئیس جمهور باید از میان رجال سیاسی و مذهبی...» انتخاب گردد. واژه دوپهلوی «رجال» هم در لغت جمع مردان است و هم در اصطلاح به معنای شخصیت‌های سیاسی. تدبیری رندانه در سال ۱۳۵۸ برای عبور از بحران تنش میان فقه سنت‌گرا و زنانی که به میان جامعه آمده بودند.

مورد دیگر که این روز‌ها در رسانه‌ها زیاد مطرح شده است، تبصره ۲۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب سال ۱۳۸۹ است: «صدور گواهینامه رانندگی متورسیکلت برای مردان بر عهده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است» یعنی غیرمستقیم زنان از دایره دریافت کنندگان گواهینامه حذف شده‌اند.

همین امروز اکثریت بسیار بالایی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی را مردان تشکیل می‌دهند و از این رو مناسب سازی قوانین مربوط به مهریه به نفع زوج، تعجب چندانی ندارد.

سوم. اقتصاد: سونامی تورم و ساحل مهریه

ظهور تورم و کاهش ارزش ارزش پول ملی از دو جهت در قوانین و مقررات و البته رویه‌های قضایی مرتبط با مهریه اثر گذاشت: نخست، با بروز تورم لجام گسیخته ناشی از شرایط و سیاست‌های اقتصادی در دهه هفتاد خورشیدی، در سال ۱۳۷۶ تبصره‌ای به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی اضافه شد و امکان محاسبه مهریه‌های وجه رایج (ریال) را که در اثر افزایش نرخ تورم کم ارزش شده بودند به وسیله شاخص تورم اعلامی بانک مرکزی فراهم کرد.

دوم، افزایش حیرت‌انگیز قیمت طلا و سکه بهار آزادی موجب شد دادگاه‌ها با درخواست مردان برای تقسیط مهریه به دلیل نتوانی در پرداخت موافقت کنند.

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۳۸
در انتظار بررسی:
۳۸
غیرقابل انتشار:
۱۰
ناشناس
در پاسخ به ناشناس

چطور وقتی زن رو ازاین و دادگاه میکشونیتااون ورچندسال زجرش میدن طلاق نمیدین ونفقه حق حضانت وغیره رومیبرین حق زنان روهم زیرپا میزارین بدبختی زن ومرد نیست چون ب نفعتونه

جواد

مهریه کلعن باید حذف بشه تا این شغل مهریگیری ومهریه خوری تمام بشه وزنان همشون بشینن سر جای خودشون و دست از این پرو بازیاشون بردارن وزور گوی نکنند بشینن مثله بچه ادم زندگیشونو بکنند تو ایران به این ضعیفهای پرو زیاد رو دادن پرو شدن همشون

ناهید
در پاسخ به جواد

تو ایران؟؟ الان مگه شما چند تا کشور رفتی که فهمیدی زن ها تو ایران پر رو شدن

ناشناس

تو را خدا الان سکه گرونه حد اقل سکه را برای مهریه در نظر بگیرین

ناشناس

بس کنید این حرفارو! این تیتر رو دقیقا دویچه وله زده بود! اونها خارج نشینند و هیچی از مشکلاتی که ما در داخل کشور داریم حالیشون نیست! شماچرا؟! مگر نمی بینید خانواده هارو ویران کرده؟؟ مگه مهریه ارزشه؟؟ این چه حقوقیه که کل خانواده رو مثل بولدوزر بهم میریزه؟؟؟ پدر در زندان و مادر در خوشگذرانی موقت! و کودک هم آواره خونه این واون و خیابونا! از تعصب بیایید بیرون و واقعیتهارو ببینید!

ناشناس

اگه انتخاب همسر درست باشه چه زن چه مرد کار به مهریه وطلا ق نمی‌کشه اگه ادمها به طرفشون به عنوان همراه وهمسفر نگاه کنند

ناشناس

مطالبه مهریه ضمن عقد تنها راه حل این ماجراست . زندکی وقتی بعد از بیست سال به خاطر مهریه میپاشه همون دقیقه اول به خاطر عدم پرداخت تشکیل نشه خیلی بهتره

محمد
در پاسخ به شهاب

برادر یه سر برو دادگاه خانواده ببین چقد دخترخانوم ها به راحتی باابزار مهریه پدر یک جوان را در آورده اند
اتفاقا قانون همیشه مدافع حقوق زنان هستش یه حق طلاق فقط بامرد هستش که اونم در برخی موارد زن میتونه طلاق بگیره راستی تاحالا چیزی به نام حق حبس شنیدی؟برو ببین چه ظلمی درحق پسران داره میشه

ناشناس

آخه مردا خیلیم مهریه میدن بدبخت زنو اینقدراذیت میکنن که زن میگه مهرم حلال جونم آزاد

رامین

در عوض هزینه سنگین مراسم عروسی توسط داماد مهریه عروس پرداخت شود و از همان ابتدا زندگی با شک و شبهه نباشد

ناشناس

همین مهریه زندگی بسیاری از خانواده ها رو از هم گسیخته،همسر من بهم خیانت کرد و بعداز ۱۵سال زندگی مهریه اش را خیلی راحت از طریق قانون از من گرفت و من و به خاک سیاه نشوند و حتی حاضرنشد یه بچه ۶ساله رو نگه داره،مهریه شده یه کسب درآمد

حسین بیگ زاده

اصلاح قانون مهریه فوری فوری باید انجام شود تا جوانامون بتونن رغبت کنن سمت ازدواج بیان از گناه و بی سرو سامانی نجات پیدا کنن

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

نه پس بیاد بهت خدمات مجانی بده بعدم که خوب حالت رو بردی با تیپا بزنی پرتش کنی بیرون که یکی خوشگلتر بیاری

ناشناس
در پاسخ به مسعود

و البته حق طلاق ضمن عقد زن، و طلاق بی جهت یکطرفه

ناشناس

هرگز وارد قراردادی که شما رو از حقوق انسانی خارج و اختیار شما رو بدست انسان دیگه ای میده نشید .

فاطمه

کاش نمایندگان اول قوانینی که در دادگاه های خانواده در حال اجراست نسبت به آن آگاهی پیدا کنند بعد قانون جدید برای مهریه تصویب کنند درسته که سکه گرون شده ولی زن بعد از جدایی با فروش همان سکه ها می خواد زندگی کنه مگر اجاره خونه بالا نرفته ؟مگر هزینه خوراک و پوشاک و بهداشت و بقیه هزینه زندگی بالا نرفته به فرض که زن ۱۴ سکه بگیرد آیا کفاف مخارج زندگی را می دهد؟؟نمایندگان با این کار بزرگترین ظلم را به بنیان خانواده می زنند

ابوالفضل

سلام بنده مهریه خانمم ۱۱۰ سکه هست وواومهریه اش رابخشیده کتباامضاواثرانگشت هم دارم ولی محضری نکردم آیادادگاه آن نوشته رابه رسمیت میشناست

ناشناس
در پاسخ به ابوالفضل

سلام باید این موضوع رو بصورت اقرار نامه در دفاتر ثبت از خانومت داشته باشی و اینطوری شاهد هم نیاز نداری وگرنه دادگاه قبول نمیکنه ازت و خانومت بعداً میگه با زور ازم امضا گرفته من خودم در گیر مهریه هستم

ناشناس
در پاسخ به ابوالفضل

اینم عاقبت زنی که مهریه شو بخشید ، داره ردش میکنه بره دیگه کهنه شد ، مهریه هم که مفت شد ، یکی دیگه ، چرا که نه ؟ مگر وجدان و تعهد و اخلاق هست ؟

ناشناس

مهریه خیلی چیز مزخرفیه باید حذف بشه

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.