رفتن به محتوای اصلی 
آخرین خبررئال مادرید به دنبال بازگرداندن جانشین مسی
18بازدید
۶۳

در مقاله‌ای عنوان شد

آمریکا حق غنی سازی اورانیوم را به عربستان در سفر «بن سلمان» داد/ ایران مصمم به تولید بمب اتمی خواهد شد

آمریکا حق غنی سازی اورانیوم را به عربستان در سفر «بن سلمان» داد

ریاض ظرفیت هسته‌ای را پیش‌شرطی برای تبدیل شدن به یک قدرت بزرگ و پوششی حیاتی در منطقه‌ای ناپایدار می‌بیند.

آمریکا حق غنی سازی اورانیوم را به عربستان در سفر «بن سلمان» داد/ ایران مصمم به تولید بمب اتمی خواهد شد

برنامه هسته‌ای غیرنظامی عربستان در اساس سنگ‌بنای فناورانه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» باقی مانده است؛ استراتژی بزرگی برای گذار از وابستگی به نفت و دستیابی به اهرم اتمی. 

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، موسسه کشور‌های عربی خلیج فارس در مقاله‌ای به بررسی همکاری هسته‌ای میان عربستان و آمریکا در سفر محمد بن سلمان ولیعهد عربستان به آمریکا پرداخته است.

لازم به ذکر است انتشار مقالات خارجی به معنای تایید محتوای آن از سوی تابناک نیست.

گفت‌و‌گو‌ها درباره سفر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، در ماه نوامبر به کاخ سفید – همان‌طور که انتظار می‌رفت – بسیار فراتر از مباحث معمول بازار نفت و مبارزه با تروریسم بود. 

محور اصلی این دیدار پرمخاطره، مذاکرات نهایی‌شده‌ای بود که آینده شراکت آمریکا و عربستان را تعریف خواهد کرد و معماری امنیتی خاورمیانه را به‌طور بنیادین دگرگون می‌سازد. 

مسئله اصلی، تلاش قاطعانه عربستان برای دستیابی به فناوری هسته‌ای آمریکا بود؛ موضوعی که جاه‌طلبی‌های راهبردی این کشور و نگرانی‌های عمیق واشنگتن درباره عدم اشاعه را در خود خلاصه می‌کند. 

نتیجه، مصالحه‌ای راهبردی و پیچیده بود که همچون داوری مهمی درباره نفوذ در حال تغییر ایالات متحده در منطقه‌ای عمل می‌کند که دهه‌ها بر آن تسلط داشته است.

چرخش هسته‌ای در چشم‌انداز ۲۰۳۰

برنامه هسته‌ای غیرنظامی عربستان در اساس سنگ‌بنای فناورانه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» باقی مانده است؛ استراتژی بزرگی برای گذار از وابستگی به نفت و دستیابی به اهرم اتمی. 

برای محمد بن سلمان، این اقدام همواره تلاشی حساب‌شده برای رسیدن به حاکمیت فناوری بوده و از حیطه سیاست انرژی فراتر می‌رود. 

هرچند توجیه رسمی – اینکه کشوری با پتانسیل عظیم خورشیدی به انرژی هسته‌ای برای آب‌شیرین‌کنی و پایداری شبکه نیاز دارد – از نظر فنی معتبر است، اما واقعیت راهبردی پنهان روشن است: ریاض ظرفیت هسته‌ای را پیش‌شرطی برای تبدیل شدن به یک قدرت بزرگ و پوششی حیاتی در منطقه‌ای ناپایدار می‌بیند.

اهرم فشاری که عربستان در واشنگتن به‌کار برد، تهدید آشکار یک چرخش ژئوپولیتیکی بود: اگر ایالات متحده مسیر دستیابی به برنامه هسته‌ای غیرنظامی، از جمله نوعی حق غنی‌سازی را فراهم نمی‌کرد، ریاض کاملاً آماده بود تا توافق‌هایی را با پکن یا مسکو نهایی کند؛ رقبایی که مدت‌هاست آمادگی خود را برای ساخت نیروگاه‌ها بدون الزامات سخت‌گیرانه عدم اشاعه که آمریکا همواره بر آن پافشاری می‌کند، اعلام کرده‌اند.

مصالحه مذاکره‌شده درباره غنی‌سازی

گفت‌و‌گو‌ها در ابتدا با بن‌بست اصلی بر سر خط قرمز غنی‌سازی تعریف شده بود. سیاست عدم اشاعه واشنگتن سال‌ها بر پایه «استاندارد طلایی» تعیین‌شده در توافق ۱۲۳ آمریکا–امارات در سال ۲۰۰۹ شکل گرفته بود؛ استانداردی که به‌صراحت غنی‌سازی و بازفرآوری داخلی را ممنوع می‌کند. 

با این حال، بخش ۱۲۳ از قانون انرژی اتمی آمریکا مصوب ۱۹۵۴، که اساس تمامی چنین توافق‌هایی است، به‌طور صریح مستلزم رعایت این «استاندارد طلایی» و چشم‌پوشی دریافت‌کننده از فناوری غنی‌سازی و بازفرآوری نیست.

هراس اصلی واشنگتن شکل‌گیری یک «کشور آستانه‌ای (هسته‌ای)» است؛ کشوری که زیرساخت فنی لازم برای تسریع در تسلیح مواد شکافت‌پذیر را در اختیار دارد. 

چارچوب توافق‌شده نشان می‌دهد که ایالات متحده آماده است در برابر تثبیت اتحاد در نسل پیش‌رو، از الزام سخت‌گیرانه «استاندارد طلایی» برای کنار گذاشتن غنی‌سازی چشم‌پوشی کند

با این وجود، چارچوب توافق‌شده نشان می‌دهد که ایالات متحده آماده است در برابر تثبیت اتحاد در نسل پیش‌رو، از الزام سخت‌گیرانه «استاندارد طلایی» برای کنار گذاشتن غنی‌سازی چشم‌پوشی کند. 

این پیشرفت از طریق مصالحه‌ای بسیار مشخص و کنترل‌شده حاصل شد. در حالی که ریاض تعهد آمریکا به کمک فناوری لازم و حمایت ایالات متحده از برنامه هسته‌ای غیرنظامی را دریافت کرد، «چرخه کامل سوخت» به‌طور کامل اعطا نشد. در عوض، چارچوبی که منابع دیپلماتیک توصیف کرده‌اند، از یک مدل ترکیبی بهره می‌برد:

بازگردانی سوخت تحت کنترل آمریکا:

ایالات متحده موافقت کرد سوخت اورانیوم غنی‌شده را تأمین کند و مهم‌تر از آن، تمام سوخت مصرف‌شده توسط آمریکا یا یک شریک بین‌المللی تعیین‌شده بازگردانده شود؛ اقدامی که از ایجاد ظرفیت بازفرآوری جلوگیری می‌کند—ظرفیتی که گام حیاتی در مسیر تسلیحاتی‌سازی محسوب می‌شود.

تحقیق و توسعه پیشرفته و آموزش:

ایالات متحده کمک گسترده‌ای در حوزه تحقیق و توسعه هسته‌ای و آموزش ارائه خواهد داد؛ امری که خواسته محمد بن سلمان برای دستیابی به حاکمیت فناوری را برآورده می‌کند و نیروی انسانی بومی لازم برای یک «کشور آستانه‌ای» احتمالی را می‌سازد—اما کشوری که در آغاز به‌طور جدی به آمریکا برای نگهداری و تأمین سوخت وابسته خواهد بود.

پروتکل تقویت‌شده آژانس بین‌المللی انرژی اتمی:

عربستان پذیرفت پروتکل الحاقی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را اجرا کند؛ اقدامی که بازرسی‌ها و الزامات شفافیت بسیار گسترده‌تر و مداخله‌گرانه‌تری را نسبت به گذشته بر این کشور تحمیل می‌کند—امتیازی آشکار برای آرام کردن تندرو‌های کنگره آمریکا.

پذیرش مشروط اسرائیل

بسته آمریکا–عربستان در نهایت به‌صورت توافقی جامع طراحی شد که به شکلی ناگسستنی با یک پیمان دفاعی رسمی شبیه ناتو و همچنین موافقت آمریکا با انتقال تسلیحات پیشرفته—احتمالاً شامل فروش جنگنده‌های F-۳۵ که در مرحله مقدماتی مذاکرات مطرح بود—گره خورده است.

برای اسرائیل، چشم‌انداز اولیه یک عربستان دارای ظرفیت هسته‌ای و مجهز به جنگنده‌های نسل پنجم، حمله‌ای مستقیم به تعهد دیرینه آمریکا در حفظ برتری کیفی نظامی اسرائیل تلقی می‌شد

برای اسرائیل، چشم‌انداز اولیه یک عربستان دارای ظرفیت هسته‌ای و مجهز به جنگنده‌های نسل پنجم، حمله‌ای مستقیم به تعهد دیرینه آمریکا در حفظ برتری کیفی نظامی اسرائیل تلقی می‌شد. 

منابع دیپلماتیک تأیید می‌کنند که اولاً، وتوی خاموش اسرائیل تا آخرین ساعات فعال بوده است؛ ثانیاً احتمال بالایی وجود دارد که مصالحه از طریق یک بسته عظیم و افشا‌نشده برای تقویت برتری کیفی نظامی اسرائیل از سوی آمریکا حاصل شده باشد؛ و ثالثاً پذیرش اسرائیل مشروط به رژیم بازرسی بسیار سخت‌گیرانه تعیین‌شده توسط پروتکل الحاقی و تضمین قاطع آمریکا درباره بازگردانی سوخت بوده است. 

این اقدام عملاً تهدید فوری ساخت بمب توسط عربستان را از مسئله برتری نظامی کیفی جدا کرد و ریسک آینده را با تضمین‌های امنیتی فوری و ملموس برای اسرائیل مبادله نمود.

تشدید محاسبات سایه‌ای ایران

عمیق‌ترین پیامد این توافق، تشدید فوری محاسبات «جنگ در سایه» ایران است؛ اشاره به اتکای تهران به نیرو‌های نیابتی و بی‌ثبات‌سازی پنهانی برای خنثی کردن برتری سنتی جدید عربستان. 

کاخ سفید توافقی را تثبیت کرد که با یک پیمان دفاعی و برتری نظامی سنتی پشتیبانی می‌شود و نشان‌دهنده عزم آمریکا برای تضمین امنیت عربستان و بازدارندگی در برابر تجاوز منطقه‌ای است. 

از این منظر، برنامه تحت حمایت آمریکا صرفاً غیرنظامی نیست؛ بلکه یک بازدارنده رسمی است که به‌عنوان ستون فناورانه پیمان دفاعی جدید عمل می‌کند—پیامی ملموس و مُهرخورده از سوی آمریکا به تهران مبنی بر اینکه نوسازی سنتی و فناورانه عربستان کاملاً مورد حمایت واشنگتن است.

واکنش‌های اولیه تهران نشان می‌دهد که اثر بازدارندگی ممکن است کوتاه‌مدت باشد. مقامات ایرانی این توافق را «تسلیم غرب» و تهدیدی مستقیم برای ثبات منطقه خوانده‌اند و اعلام می‌کنند حتی یک برنامه مهار‌شده سعودی نیز موجب تسریع تلاش‌های اشاعه‌ای تهران خواهد شد

اما از سوی دیگر، واکنش‌های اولیه تهران نشان می‌دهد که اثر بازدارندگی ممکن است کوتاه‌مدت باشد. مقامات ایرانی این توافق را «تسلیم غرب» و تهدیدی مستقیم برای ثبات منطقه خوانده‌اند و اعلام می‌کنند حتی یک برنامه مهار‌شده سعودی نیز موجب تسریع تلاش‌های اشاعه‌ای تهران خواهد شد. 

تحلیلگران منطقه‌ای تأکید می‌کنند که این توافق لزوماً از رقابت تسلیحاتی منطقه‌ای جلوگیری نکرده، بلکه قواعد آن را تغییر داده است. 

تهران با مشاهده عدول آمریکا از «استاندارد طلایی»، اکنون توجیه خطابی و فوریت ژئوپولیتیکی بیشتری برای سرعت بخشیدن به حرکت خود به‌سوی بمب هسته‌ای دارد. 

سخن محمد بن سلمان مبنی بر اینکه اگر ایران به بمب برسد، عربستان نیز خواهد رفت اکنون به تهدیدی بسیار نزدیک‌تر و قابل اعتناتر تبدیل شده و خطر یک واکنش زنجیره‌ای را برای دیگر قدرت‌های منطقه‌ای، از جمله مصر و ترکیه، برجسته‌تر می‌کند.

بهای نفوذ

این توافق همان مصالحه راهبردی بود که مدت‌ها انتظارش می‌رفت. ایالات متحده در برابر حفظ نفوذ خود، از سخت‌گیری مطلق در سیاست عدم اشاعه عقب‌نشینی کرد و جاه‌طلبی هسته‌ای مهار‌شده عربستان را به‌عنوان بهایی برای جلوگیری از یک مسیر «سرکش» – یا بدتر از آن، برنامه‌ای ساخت چین – پذیرفت. 

این برنامه تحت حمایت آمریکا در ظاهر «غیرنظامی» است، اما ارزش واقعی آن راهبردی است. نخست، به‌عنوان یک لنگر ژئوپولیتیکی عمل می‌کند: حضوری چند میلیارد دلاری و چند دهه‌ای از فناوری و امنیت آمریکا در خاک عربستان، که ریاض را برای نسل آینده در مدار فناورانه و امنیتی واشنگتن قفل می‌کند. 

این توافق پیروزی لازم را برای محمد بن سلمان به همراه آورد تا ادعای حاکمیت فناوری داشته باشد و سرمایه انسانی مورد نیاز را بسازد، در حالی که خطرناک‌ترین بخش اشاعه – چرخه سوخت – همچنان تحت کنترل سختگیرانه آمریکا باقی می‌ماند. 

این تحول، تحقق زیرساخت راهبردی است که در رایزنی‌های اخیر تسلیحاتی آمریکا و عربستان بنا شده بود و چرخش ریاض در مدار واشنگتن را مستحکم‌تر کرد. 

این توافق همچنین از نظر راهبردی با تمایل شدید دولت آمریکا به انرژی هسته‌ای هم‌راستاست؛ تمایلی که در دستور‌های اجرایی دونالد جی. ترامپ در ماه مه نمایان بود—چرخشی انرژی‌محور که بسیاری تحلیلگران معتقدند بیش از هر چیز به تأمین مالی گسترده و مسئولانه‌ای وابسته است که عربستان می‌تواند در افق صادرات فناوری هسته‌ای فراهم کند.

تصمیم دولت بازتاب واقعیت ژئوپولیتیکی امروز جهان است: واشنگتن دیگر نمی‌تواند به‌سادگی «استاندارد طلایی» را در منطقه‌ای تحمیل کند که میزان اعتماد در آن با کلاهک‌ها و شراکت‌های راهبردی سنجیده می‌شود، نه صرفاً توافق‌های رسمی. 

توافق آمریکا–عربستان اعترافی ناخواسته به این واقعیت جدید است؛ واقعیتی که بر اساس آن، آمریکا برای حفظ اتحاد راهبردی حیاتی و استمرار برتری فناوری خود در برابر رقابت رو به‌تشدید با مسکو و پکن، ناچار شد از دگم آرمانی عدم اشاعه—که نه در قوانین و نه در سیاست‌های رسمی آمریکا الزامی نبود—چشم‌پوشی کند.

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۶۳
در انتظار بررسی:
۲۹
غیرقابل انتشار:
۴۱
احمد

آمریکا.اول.حمایت.میکنه.برا.قربانی.کردن.به.امریکا.هیچ.اعتباری.نیست

عباس

با درایت می توان بدون هزینه...هسته ای شد...

شهرام

این کشور‌ها چقدر بدبخت هستن که هرچیزی رو آمریکا باید بهشون اجازه بده.. مخصوصا کشور‌های عربی منطقه.

ایثارگر

خدا آخر عاقبت ما رو بخیر کونه ایران می‌توانست باسربلندی حق غنی سازی که در حد غیر نظامی باشه را میتونس بگیر ولی یه عده خاض نذاشتن این یه چیزی که باید درست استفاده کرد کسی فکر نکنه که عربستان می‌خواهد اتم بسازد هرگز همان آمریکا اینقدر ناطر میذاره که توان نخوره

ناشناس

بخاطر تولید سلاح هسته‌ای ازسوی عربستان سعودی وجهت رويارويي باایران بعنوان یک کشور نیابتی برای آمریکا این اجازه رو به سعودی داده است پس ایران باید هرچه سریعتر بفکر بمب اتم باشد تا قدرت بازدارندگیش تامین شود واز قافلة بار نماند???????

ناشناس

مهم هسته ای نیست مهم این است که آمریکا گفت هر چی من می گویم و ایران گفت نخیر تو هیچ کاره جهان هستی
مهم هسته ای نیست مهم این است که ایران وقتی در مقابل ابرقدرت کم نیاورد یعنی خودش ابر قدرت است

آقا نصراله
در پاسخ به علی

ابرقدرت جهان

ناشناس

عربستان فقط توسط آمریکا گاو شیر ده تمام اعیار میشود تا خودش را حفظ کند
والا عربستان کجا غنی سازی کجا .

ناشناس

مگر غنی سازی را می توان سه ساله تعمیم داد و به کشوری داد، قراردادها بایستی به امضا مجلسین امریکا برسد بعد وارد فاز اجرایی شود . من بعید می دانم به عربستان اصلا اجازه بدهند ۵۰ سانترفیوژ نصب کند . از طرف دیگر میزان خسارت وارده و رادیو اکتیو ۶۰٪ ما معلوم نیست کجاست . از طرف دیگر اصل دعوا ما با امریکا و اسرائیل مانده همانطور که وایزر خورد تاسیسات دیگر هم قلق گیری شده اند . من بیشتر این را یک پیام سیاسی می دانم‌.

ناشناس

عربستان کشورهای غربی رو تهدید به حمله نکرده چرا نباید هسته ای بشه؟؟؟

کوچکی

بابا داره دون میپاشه واسه کفتر طوقیه ساده ای ها

ایران

بازدارندگی کجا بوده آخه.اگر بازدارندگی داشت ما به اسراییل که بمب اتم داره حمله کردیم اوکراین به روسیه حمله می‌کنه..‌‌فقطو فقط با سیاست پنبه سربریدن می‌تونستیم الان صدها هواپیما بروزو ناوگان دریایی بروزو هسته ای کامل و..‌‌داشته باشیم بعدش کسب جرأت نمی‌کرد بگه بالا چشموت آبرویت.‌‌

علی
در پاسخ به عزیزخانی

استقبال هم میکنی؟حالت خوشه؟

ناشناس

تا کور شود هر آنکه نتواند دید

ناشناس

موضوع این است که صنعت هسته ای عربستان، یک صنعت کاملا وابسته به غربی ها خواهد بود.

پیری

آمریکا با این امتیاز سالها از عربستان امتیاز میگیرد

سید
در پاسخ به مرتضی

در زمان احمدی نژاد ایران و امریکامذاکره کردند و فقط وفقط امضای قرارداده‌اند بود و نتیجه آن پایان دشمنی دو ط ف بود ولی آقای علی لاریجانی رئیس مجلس وقت اجازه ی این کار رو به رئیس جمهور نداد و برای همیشه ماند

ناشناس

ایران به اجازه کسی ندارد حتی آژانس.

احمد

عزیز امریکا چه کاره است که حقی به کسی بدهد یا ندهد

اسی
در پاسخ به م.ن

خوب تو که بلدی برو تو این همه صحرا کویر ایران نصب کن ا

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.