طهماسب مظاهری در گفتگو با تابناک؛
احمدینژاد میگفت دلار نباید به هزار تومان برسد/ بانک مرکزی تصور میکند میتواند نرخ دلار را تعیین کند/ فشار تورمی امروز متفاوت از دوران جنگ است
احمدینژاد میگفت دلار نباید به هزار تومان برسد
مظاهری رئیس کل اسبق بانک مرکزی با انتقاد از رویکرد دولتها در تعیین دستوری نرخ ارز، تأکید میکند ریشه بسیاری از بحرانهای ارزی چند دهه اخیر در یک خطای ذهنی مشترک نهفته است؛ اینکه رئیسجمهور خود را تعیینکننده قیمت ارز میداند.


در سالهای گذشته، سیاستهای ارزی دولتها همواره یکی از اصلیترین و در عین حال مناقشهبرانگیزترین محورهای اقتصادی کشور بوده است؛ سیاستهایی که آثار مستقیم آن نهتنها در بازار ارز، بلکه در قیمت کالاها، معیشت خانوارها و میزان تورم احساس شده است. تکرار بحرانهای ارزی در دولتهای مختلف و ناتوانی در دستیابی به یک الگوی پایدار، بار دیگر این پرسش را پیشِرو قرار میدهد که ریشه این آشفتگیها کجاست و چرا تجربههای پیشین مبنای اصلاح سیاستگذاری قرار نگرفتهاند.
یه گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ در همین چارچوب، طهماسب مظاهری، رئیس کل اسبق بانک مرکزی در دولت محمود احمدینژاد، در گفتوگویی با تابناک به بررسی سیاستهای ارزی دولتها در چند دهه اخیر پرداخته و با انتقاد از تصمیمات دستوری رؤسایجمهور در تعیین نرخ ارز، این رویکرد را یکی از خطاهای مزمن و تکرارشونده در اقتصاد ایران دانسته است.
مظاهری در این گفتوگو با اشاره به نگاه کارشناسانه به ماهیت ارز گفت: «در مورد سیاستهای ارزی، به نظر بسیاری از کارشناسان، ارز دو ویژگی اصلی دارد. اول اینکه ارز یک کالاست؛ درست مثل سایر کالاها. حتی از جمله کالاهایی است که در دورههای تورمی، بخشی از مردم برای حفظ ارزش داراییها و سپردههای خود به نگهداری آن روی میآورند. اما از آنجا که ارز هم یک کالاست، یک اصل روشن در اقتصاد وجود دارد و آن این است که قیمتگذاری دولتی برای هر کالایی، ذاتاً خطاست و قیمت باید توسط بازار تعیین شود.»
وی افزود: «در مواردی ممکن است دولت برای مدتی کوتاه، بهصورت ضربتی و استثنایی و با هدفی مشخص قیمتگذاری کند، اما این نمیتواند به یک سیاست دائمی تبدیل شود. یک خطای ذهنی و برداشتی وجود دارد که سالهاست دولتهای مختلف با آن درگیر هستند؛ از زمان دولت مرحوم هاشمی رفسنجانی تا امروز. رؤسایجمهور تصور میکنند میتوانند برای ارز یک قیمتی تعیین کنند و همان قیمت، نرخ واقعی ارز باشد. بعد هم سایر قیمتها باید خودشان را با این عدد تطبیق دهند.»
مظاهری در ادامه با مرور تجربه دولتها گفت: «در دولت آقای هاشمی رفسنجانی، ابتدا قیمت دلار ۸۰ تومان و بعد ۶۰ تومان اعلام شد و گفته شد این نرخ، ارز رقابتی است و هر کسی برای هر کاری ارز میخواهد، میتواند با همین نرخ تهیه کند. در حالی که در همان مقطع، نرخ ارز در بازار آزاد حدود ۱۴۰ تومان بود. طبیعی بود که این تصمیم باعث خروج بخشی از منابع ارزی کشور شود، چون فعالان اقتصادی میدیدند که دولت دلار ۱۴۰ تومانی را ۶۰ تومان میفروشد. در نهایت هم دولت مجبور شد نرخ ارز را تا ۱۷۵ تومان افزایش دهد و حتی در پایان کار، دلار ۴۵۰ تومانی به دولت آقای خاتمی تحویل داده شد.»
او ادامه داد: «در دولت آقای احمدینژاد هم همین اشتباه تکرار شد و گفته شد دلار باید ۹۹۹.۹ تومان باشد و نباید به هزار تومان برسد. اصرار بر یک عدد دستوری، در نهایت باعث شد دلار حدود ۳۷۰۰ تومان به دولت آقای روحانی تحویل داده شود. در دولت روحانی هم همان خطای ذهنی ادامه پیدا کرد و نتیجهاش شکلگیری ماجرای معروف ارز ۴۲۰۰ تومانی یا ارز جهانگیری بود. این تصور نادرست در دولت آقای رئیسی نیز به اشکال مختلف تکرار شد.»
رئیس کل اسبق بانک مرکزی با اشاره به دوره مدیریت محمدرضا فرزین گفت: «در دوره آقای فرزین هم، همان روزی که بهعنوان رئیس کل بانک مرکزی منصوب شد، بلافاصله در تلویزیون اعلام کرد که از امروز نرخ ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان است و هر کسی هر مقدار ارز برای هر کاری میخواهد، دریافت میکند. این همان جمله تکراری است که سالها شنیدهایم.»
مظاهری تأکید کرد: «اشتباه اصلی بانک مرکزی این است که تصور میکند قیمت ارز را خودش تعیین میکند، در حالی که قیمت هر کالایی، از جمله ارز، توسط بازار تعیین میشود.»
وی افزود: «از طرف دیگر، بانک مرکزی میگوید کالا بدون انتقال ارز وارد شود. این بدون انتقال ارز، همان ارز بازار آزاد است که بانک مرکزی آن را قبول ندارد. نتیجه این تناقض این است که تقاضای ارزی وارد بازار آزاد میشود. گاهی هم اسم سازوکار را عوض میکنند و بهجای بازار آزاد، از اصطلاحاتی مثل تالار دوم استفاده میکنند، اما ماهیت تغییری نمیکند.»
به گفته مظاهری، «وقتی بانک مرکزی بدون توجه به این محدودیتها عمل میکند، تقاضای ارز بالا میرود و نرخ افزایش پیدا میکند. در برخی مقاطع هم برای اینکه نشان دهد قیمت همان عدد مورد نظر بانک مرکزی است، به فروش و حراج سکه از محل ذخایر بانک مرکزی روی میآورد.»
او ادامه داد: «خطای فکری همچنان این است که بانک مرکزی فکر میکند میتواند نرخ ارز آزاد را خودش تعیین کند و با این کار تورم را مهار کرده است. در حالی که در نهایت نرخ ارز بالا میرود و بهطور طبیعی قیمت سایر کالاها نیز افزایش مییابد. حتی کالاهایی که ارزبری مستقیمی هم ندارند، تحت تأثیر افزایش نرخ ارز گران میشوند.»

مظاهری درباره منشأ تورم فعلی نیز گفت: «تورم کنونی بخشی ناشی از نرخ ارز و بخشی ناشی از رشد پایه پولی و نقدینگی است. ما در دوران هشت ساله جنگ تحمیلی تورمی در حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد داشتیم، اما هزینه معیشت مردم با تورمی نزدیک به صفر درصد روبهرو بود. مثلاً شکر در ابتدای جنگ کیلویی ۲ تومان بود و در پایان جنگ با کوپن حدود ۲۱ قران عرضه میشد. در مقابل، قیمت داراییهایی مثل زمین و ساختمان بهشدت افزایش پیدا کرده بود و میانگین این رشدها همان ۲۵ درصد را تشکیل میداد. به همین دلیل مردم فشار شدیدی احساس نمیکردند، چون هزینههای روزمره زندگی تقریباً ثابت بود.»
وی افزود: «امروز وضعیت تقریباً برعکس شده است. اکنون میبینیم که تورم در بخش مسکن و زمین کمتر یا حتی منفی است، اما هزینههای معیشتی مردم با تورم ۶۰، ۷۰ و حتی ۸۰ درصدی روبهرو شده است.»
رئیس کل اسبق بانک مرکزی در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: «بانک مرکزی باید بپذیرد که نرخ واقعی ارز همان نرخ بازار است و بهجای تعیین دستوری نرخ، وارد بازار شود و آن را مدیریت کند. حرکت به سمت تکنرخی شدن ارز ضروری است، اما در نظام چندنرخی، این کار باید بهتدریج و بدون شوک انجام شود. دولت باید از شوکدرمانی پرهیز کند و در زمان اعلام قیمتهای جدید، حتماً سیاستهای جبرانی را در نظر بگیرد؛ بهویژه باید روشن شود که افزایش قیمتها چه اثری بر کالاهای اساسی و معیشت مردم خواهد داشت.»
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
ارز کشورها کالا نیست
همه مشکلات اقتصادی به نرخ گذاری ارز برمیگرده ، طرف ارز میگیره برنج میاره ثبت هم میشه ولی سر از بازار عراق درمیاره، نهاده دامی ارز میگیرن چند برابر دست تولید کننده میرسه ولی گوشت تولیدی میره عربستان ، یارانه مواد اولیه روغن داده میشه کارخانه هم خروجی داره ولی قفسه فروشگاههای قطر و عمان پر میشه، یارانه دارو داده میشه ولی دارو قاچاق میشه افغانستان و پاکستان ، کلا دروازه این اختصاص ارز رو ببندین ، همون نرخ ارز بازار درست تره مابهالتفاوتش هم نمیخوایم ، حدااقل هر روز افزایش جنس نداریم
چرا نباید پول ما مثل کشورهای دیگر نرخ برابری با دلار داشته باشد وهمیشه ثابت باشه
جلوی فساد رانت دلالی را بگیرید
حالا تو بیا ببینیم تو چه کارمیکنی
احمدی نژاد خائن کی محاکمه میشه؟؟؟
چه قدر جلیلی گفت ریاست جمهوری شوخی نیست،برنامه میخواد،همش داشت با کنایه حرف می زد،حیف که انگار توی ایران اگه کسی می خواد رای بیاره باید محکم به طرف مقابل نقد کنه و بتوپه بهش و خردش کنه که جلیلی اینطور نبوذ
قوانین اقتصاد برای کشور تحت تحریم نوشته نشده.
باید اقدامات ضد تحریم اتخاذ شود.
وگرنه طبق قوانین اقتصاد، کشور تحت تحریم متلاشی می شود
در روند بی ارزش کردن ریال همه دولتها سهم داشتند
رانت ارزی باعث میشود درآمدی که باید به دولت برسد به دیگری برسید دولت بی پول هم برای پرداخت هزینه های خود بناچار خلق پول کند و ریال را هر روز بی ارزش تر از دیروز بکند
کی میخواید متوجه شوید اقتصاد قانون دارد هر کشوری که به این قوانین بی اعتنا باشد باید منتظر تاوان سنگین آن باشد با جرم انگاری خرید و فروش دلار هیچ مشکلی حل نمیشود و به مشکلات فعلی هم اضافه میشود
تا زمانی که دولت بیش از درآمدش هزینه میکنه خلق پول و بی ارزش شدن ریال هم ادامه دارد
خدایی دکتر احمدی نزاد رحمت زیاد کشید بدبخت وبیچاره ها خانه دارشدند سهام عدالت .همین یارانه.وخیلی کارهای دیگر ازقبیل رایگان بودن درموقع تصادفات درمان دربیمارستان واردات خودرو ازاد.فراوانی یادمه روزی نبود بیکار باشیم امروز برعکس .
شاید بازار آزاد بخواهد قیمت هر یک دلار را با همدستی و تبانی تلگرامی و تلفنی و برای سودجویی مشتی دلال تا 5میلیون تومان بالا ببرد.
در اقتصاد تحریم زده بازار آزاد ارز معنا ندارد.
در ایران باید خرید و فروش ارز در بازار آزاد را جرم انگاری و ممنوع و با شدیدترین شکل ممکن برخورد کنند.
احمدی نژاد خیانت هایی کرده که در تاریخ بی سابقه است
ببخشید حسین آقا فکر میکنید الان مثلا زنده ایم؟
احسنت
با ثبات ترین دوره دلار همون ۶ سال اول احمدی نژاد بود، ولی متأسفانه مجلس اختیارات بانک مرکزی رو از رئیس جمهور گرفت، و جالبه که در دولت روحانی اختیارات رو برگردوند
مردم خودشان فرق خادم باغیر خادم را میدانند...؟؟؟!!!!
ای کاش حکومت زودتر و بهتر از فرصتها استفاده میکرد و جنب جوش افتصادی و معیشتی میکرد.. تا اینقدر اوضاع بحرانی نشود که قیمتها و تورم مایه ننگ کشور با این عظمت باشد.
هدف شما هم از این حرفها مشخص شد
دیگه مردم بچه نیستند
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.