اینترنت پرو و غفلت از «عنصر مشتری»؛ تحلیل یک ایده پرهزینه
در شرایطی که اقتصاد دیجیتال ایران با چالشهای متعددی از جمله اختلالات اینترنتی، فیلترینگ گسترده و هزینههای بالای دور زدن محدودیتها روبهرو است، طرح اخیر تحت عنوان «اینترنت پرو» توسط برخی اپراتورها ارائه شده که ظاهراً با هدف حمایت از کسبوکارهای اینترنتی و تضمین پایداری شبکه طراحی شده است.

به گزارش تابناک، بر اساس برخی اخبار منتشرشده، این سرویس پس از احراز هویت و تأیید صلاحیت از طریق سامانههای اپراتورها، به دارندگان جواز کسب و فعالیتهای تجاری واگذار میشود. هزینه فعالسازی آن حدود ۲ میلیون و ۱۷۸ هزار تومان اعلام شده و شامل بسته اولیهای (مانند ۵۰ گیگابایت) است. ترافیک بدون فیلتر با نرخ هر گیگابایت حدود ۸ هزار تومان و ترافیک روی سایتهای فیلترشده (مانند اینستاگرام، تلگرام و پلتفرمهای جهانی) با نرخ بسیار بالاتر، یعنی هر گیگابایت ۴۰ هزار تومان محاسبه میشود. ظرفیت اولیه این سرویس نیز محدود گزارش شده و در برخی مراحل تنها برای حدود ۵۰۰ نفر اول در نظر گرفته شده است.
هدف اعلامشده، تخصیص پهنای باند پایدار به کسبوکارها، کاهش نوسانات شبکه و امکان دسترسی قانونی به منابع بینالمللی بدون نیاز به ابزارهای جانبی است. با این حال، این طرح در عمل سؤالات جدی و انتقادهای اساسی را برانگیخته است.
فرض کنیم تمام فعالان کسبوکارهای اینترنتی به این امکان دسترسی پیدا کنند. پرسش اساسی اینجاست: در بستر «اینترنت پرو»، این کسبوکارها قرار است فقط به یکدیگر خدمات ارائه دهند؟ مشتری، مصرفکننده و مخاطب اصلی این پلتفرمها کدامند؟ بیش از ۶۰ میلیون کاربر فعال اینترنت در ایران، که بخش عمده آنها اقشار عادی جامعه هستند، اگر دسترسی آزاد و اقتصادی به این بستر نداشته باشند، چگونه میتوانند از خدمات یا محصولات این کسبوکارها استفاده کنند؟
اکثر کسبوکارهای کوچک و متوسط دیجیتال در ایران — از فروشندگان اینستاگرامی و کانالهای تلگرامی گرفته تا فروشگاههای آنلاین — وابسته به مخاطب عمومی هستند. آمارها نشان میدهد که بیش از ۳۰۰ هزار فروشنده اینترنتی در کشور فعالند که بخش قابل توجهی از آنها (بیش از ۲۰۰ هزار نفر) از طریق شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام و تلگرام کالا و خدمات عرضه میکنند. گزارش دیجیکالا در سال ۱۴۰۳ نیز از رشد ۹۰ درصدی درآمد و افزایش ۶۲ درصدی سفارشها حکایت داشت که عمدتاً بر پایه دسترسی گسترده کاربران عادی بنا شده بود. حالا اگر این دسترسی برای عموم مردم محدود یا پرهزینه شود، بسیاری از این کسبوکارها عملاً به «سلمانیهای بیکار» تبدیل خواهند شد که در غیاب مشتری، فقط به صفا دادن سر یکدیگر مشغولند.
طراحان این ایده به نظر میرسد «عنصر مشتری» را در مدل اقتصادی اینترنت، زائد تشخیص دادهاند، در حالی که بدون مخاطب گسترده، هیچ اقتصادی دیجیتال پایدار نمیماند.
این طرح در شرایطی اجرا میشود که سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی (GDP) ایران از حدود ۴.۷۲ درصد به حدود ۴ درصد کاهش یافته است، در حالی که میانگین جهانی حدود ۱۵ درصد است. اختلالات و محدودیتهای اینترنتی نیز هزینههای سنگینی تحمیل کردهاند؛ گزارشها از زیان روزانه دهها میلیون دلاری به اقتصاد در زمان قطعیها سخن میگویند و انجمن تجارت الکترونیک تهران بارها بر لزوم دسترسی پایدار و فراگیر تأکید کرده است.
انتقاد اصلی به طرح اینترنت پرو این است که به جای حل ریشهای مشکلات زیرساختی و سیاستگذاری، به سمت ایجاد دسترسی طبقاتی حرکت کرده است. کسبوکارهای بزرگ و دارای مجوز ممکن است از آن بهره ببرند، اما میلیونها کاربر عادی و کسبوکارهای کوچک و متوسط که ستون فقرات اقتصاد دیجیتال هستند، در حاشیه قرار میگیرند. نتیجه محتمل: رکود بیشتر در تجارت الکترونیک، کاهش فروش، افزایش بیکاری در بخش دیجیتال و مهاجرت استعدادها به سمت بازارهای خارجی یا فعالیتهای غیررسمی.
در نهایت، اقتصاد مبتنی بر اینترنت بدون مشتری فراگیر، مانند ماشینی است که موتور دارد، اما بنزین ندارد. مسئولان و طراحان سیاست باید به جای ایجاد لایههای جدید دسترسی، بر گسترش اینترنت فراگیر، ارزان و پایدار برای همه اقشار تمرکز کنند تا اقتصاد دیجیتال ایران نه تنها حفظ شود، بلکه به سهم واقعی خود در تولید ناخالص ملی (حداقل ۱۰ درصد طبق اهداف برنامه) نزدیک گردد. در غیر این صورت، طرحهایی مانند اینترنت پرو بیش از آنکه راهحل باشند، به عامل تشدید شکاف دیجیتال و رکود اقتصادی تبدیل خواهند شد.
بدون توجه به واقعیت بازار و نیاز مصرفکننده، هیچ طرحی نمیتواند اقتصاد دیجیتال را نجات دهد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
نه خب اگه پول بیشتر بدی خطرات امنیتی و هک زیر ساختها کمتر میشه.
عادی زندگی کردن برایمان آرزو شده،
تورم سه رقمی،
قیمت چند برابری خودرو،
هر روز شنیدن واژه مذاکره،
اوضاع اینترنت،
و صدها مصیبت دیگر ...
احسنت
اینترنت آزاد، مایه پیشرفت کشوره
اینترنت هم فقط فیسبوک و اینستاگرام و تلگرام نیست
اینترنت پرسرعت حق مسلم هر شهروندی است
از کجا میشه خرید؟
باز تا یه خورده جو کشور به ثبات داره میره همه شدن علامه دهر برای اینترنت که دوباره در دام طراحی دشمن کشور بی افتد کدام کار الان همین امارات رابطه قطعه ۵۰۰میلیارد ناقابل از بخش خصوصی را بلوکه کرده
دسترسی به یوتیوپ حق همه متخصصان است نه فقط عده ای آن هم با قیمت بالا
چه خوب بالاخره یه خبرگزاری از این موضوع صحبت کرد
وقتی مشتری ها اینترنت ندارن فروشنده به چه دردش میخوره اینترنت داشته باشه؟!؟
هدف آن رفع مشگل مردم نیست بلکه درآمد زایی برای سهام داران خاص شرکتهای زیر ساخت است.
اگر از روز اول جنگ اینترنت رو قطع میکردن، اینقدر از فرماندهان و مقامات حکومت شهید نمیشدن.
پس وصل کنید این لامصبو
اینترنت را وصل کنید کسب و کارمان نابووود شد
یک بار برای همیشه دسترسی آزاد به اینترنت بین الملل را برای همه ایجاد کنید.
مدیریت و پایش و جلوگیری از سوء استفاده از فضای مجازی، بر عهده مسئولین این حوزه هست. قطع دسترسی ، نارضایتی عمومی، بیکاری و در سطح کلان اقتصاد کشور را نشانه می گیرد.
یه پلتفرمی که توی همه جای دنیا بازه ، شما بستین ، حالا میگید برای استفادش باید پول بیشتر بدید ؟؟؟ اگر بده چرا همچنان قابل استفادس ؟ اگر خوبه چرا فیلتر کردید ؟
بایدببینیم این طرحهای تبعیض آمیز از کجا آب میخورن و کدام مشاورین این سرنخها رو بدست تصمیم گیرنده ها میدن...همین طرح سیم کارت سفید در دولت حسن روحانی کلید خورد و توسط جهرمی وزیر ارتباطات اون دوره اجرا شد
یعنی قراره اینترنت رو وصل نکنن؟🤨
با عرض سلام خسته نباشید من برنامه نویس حدود ۱ ساله شروع کردم و کم کم از طریق فریلنسری داشته به درآمد در حد ۲۰ الی ۲۵ میلیون میرسیدم و کنارش عاشق یادگیری زبان ++C بودم برای ساخت بازی ولی متاسفانه با ۴۳ روز قطعی هم بیکار شدم هم اینکه امیدم رو اینجا بودن از دست دادم دارم بررسی میکنم که برای کارهای فریلنسری آموزشی برم در ارمنستان باشم
نوابیغ؟!
بابا این حرفا چیه، اینترنت پررو و اینترنت کم رو چیه دیگه، وصل کنید تورو قران تمام سابقه و کارم داره از بین میره، کارمند دور کار دولتیم
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.