استاد اقتصاد دانشگاه امامصادق در گفتوگو با تابناک؛
کالاها در خط مقدم گرانی/ عواملی که موتور تورم فروردین را روشن کرد
تورم فروردین رکورد زد
نرخ تورم دوازدهماهه منتهی به فروردین ۱۴۰۵ با رشد چشمگیر، به ۵۰.۶ درصد رسیده؛ رقمی که نسبت به تورم سالانه اسفندماه، یعنی ۴۸.۳ درصد، افزایش داشته است.


سال ۱۴۰۵ در حالی آغاز شده که تازهترین آمارهای رسمی بانک مرکزی، تصویری نهچندان امیدوارکننده از مسیر تورم در کشور ارائه میدهد. دادههای منتشرشده از سوی این نهاد نشان میدهد که اقتصاد ایران نخستین ماه سال جدید را با ثبت رکوردهای تازه تورمی پشت سر گذاشته و روندی افزایشی در اغلب شاخصها مشاهده شده است.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ بر اساس اعلام رسمی بانک مرکزی، نرخ تورم دوازدهماهه منتهی به فروردین ۱۴۰۵ با رشد چشمگیر، به ۵۰.۶ درصد رسیده؛ رقمی که نسبت به تورم سالانه اسفندماه، یعنی ۴۸.۳ درصد، افزایش قابلتوجهی داشته است. این بهروزرسانی آماری نشان میدهد که اگرچه سال گذشته با نشانههایی از کند شدن شتاب تورم به پایان رسید، اما ابتدای سال جاری روندی خلاف انتظار را رقم زده است.
در تصویر جزئیتری از تحولات تورمی، شاخص تورم ماهانه فروردین نسبت به اسفند ۷ درصد اعلام شده؛ عددی که بیش از دو برابر تورم ماهانه ۳ درصدی اسفندماه است. بررسی اجزای این شاخص نیز حکایت از شکافی بزرگ میان کالا و خدمات دارد: تورم ماهانه بخش کالا ۹.۵ درصد و در بخش خدمات ۳.۸ درصد ثبت شده است. این تفاوت در عمل نشان میدهد فشار تورمی اخیر، بیش از هر چیز از مسیر گرانی کالاهای مصرفی، کالاهای بادوام و کالاهای واسطهای به اقتصاد و معیشت مردم منتقل شده است.
اما شاید قابلتاملترین آمار منتشرشده، نرخ تورم نقطهبهنقطه فروردین باشد؛ شاخصی که افزایش قیمتها در فروردین امسال را نسبت به ماه مشابه سال قبل اندازهگیری میکند. طبق اعلام بانک مرکزی، این نرخ به ۶۷ درصد رسیده و در بخش کالاها از مرز ۹۵.۷ درصد گذشته است. چنین رقمی بهروشنی نشان میدهد که فشار تورمی بر سفره خانوار و هزینههای تولیدکنندگان طی یک سال گذشته بهشدت افزایش یافته است؛ آن هم در شرایطی که نرخ تورم نقطهبهنقطه خدمات ۳۹.۱ درصد ثبت شده و اختلافی آشکار میان دو بخش اصلی اقتصاد دیده میشود.
عواملی که موتور تورم فروردین را روشن کرد
برای تحلیل چرایی این جهش قابلتوجه در دو ماه اخیر، کامران ندری، استاد اقتصاد دانشگاه امامصادق، در گفتوگویی با تابناک از چند منظر به موضوع پرداخته و بر خلأ سیاستگذاری و آسیبهای ناشی از شرایط جنگی اخیر تأکید میکند. او پیش از هر چیز به سکوت سیاستی بانک مرکزی اشاره کرده و میگوید در دو ماهی که از آغاز جنگ گذشته، این نهاد نه تنها در حوزه نرخ بهره اقدام تازهای انجام نداده، بلکه هیچ برنامه مشخص و اعلامشدهای برای کنترل رشد نقدینگی نیز ارائه نکرده است.
به گفته او، نه نرخ سود سپرده و تسهیلات تغییراتی داشته و نه سیاست عملیاتی مشخصی برای مهار مبدأ اصلی تورم یعنی نقدینگی معرفی شده است. نتیجه این رویکرد، یا به تعبیری «عدم رویکرد» آن بوده که بازارها در یک دوره پرریسک بدون پیام مشخص از سیاستگذار پولی رها شدهاند. ندری تأکید میکند: «در این دو ماه، بانک مرکزی عملاً سکوت کرده و حداقل بهطور رسمی هیچ اقدامی را اعلام نکرده است.»
در عین حال، او فرض رایج نسبت دادن تورم اخیر به تغییرات نرخ ارز را نیز رد میکند. با اشاره به اینکه در همین بازه زمانی، نرخ ارز آزاد نه تنها افزایشی نبوده، بلکه کاهش نیز داشته، معتقد است: «تورم دو ماهه اخیر را نمیتوان به نرخ ارز نسبت داد؛ چون بازار ارز در مجموع در مسیر نزولی بوده است.»
فرض دیگر، یعنی رشد احتمالی نقدینگی، نیز از دید این اقتصاددان نمیتواند عامل تورم فروردین باشد؛ زیرا اثرگذاری نقدینگی بر قیمتها همواره با وقفه اتفاق میافتد. اگرچه ممکن است بهدلیل فشارهای مالی ناشی از جنگ، رشد نقدینگی در ماههای اخیر بالا رفته باشد، اما تأثیر آن نمیتواند به صورت «لحظهای» در فروردین نمایان شود.
بر همین اساس، ندری دلیل اصلی رشد تورم در دو ماه اخیر را «آثار و تبعات جنگ» میداند و معتقد است سه عامل در این میان بیش از دیگران نقشآفرینی کردهاند: آسیب به زیرساختهای تولیدی و صنعتی کشور توسط دشمنان در جنگ اخیر؛ ندری میگوید: «در بخش پتروشیمی، صنایع فولادی و حوزه انرژی دچار خسارت شدهایم؛ این آسیبها به معنای اختلال در تأمین انرژی و مواد اولیه پایه تولید است.» کاهش تولید، کاهش عرضه و حتی کاهش موجودی انبارها نتیجه طبیعی چنین اختلالی است. قطع ارتباط تجاری و مالی با امارات نیز تاثیرگذار بوده است. امارات یکی از گرههای اصلی در شبکه تجارت خارجی ایران طی این سال ها بوده و توقف این ارتباط باعث محدودیت هایی در حوزه واردات، اختلال در زنجیره تأمین و افزایش هزینه مبادلات شده است. ندری به محاصره دریایی آمریکا نیز اشاره داشت؛ هرچند معتقد است هنوز ارزیابی کاملی از میزان اثرگذاری آن وجود ندارد. با این حال، هر اختلالی در مسیرهای حملونقل و مبادلات دریایی همواره با افزایش هزینه و کاهش جریان کالا همراه است.
به گفته این استاد اقتصاد، عوامل مذکور در کنار تشدید تحریمهای پیشین، تصویری روشن از دلایل اوجگیری تورم اخیر ارائه میدهند. ترکیبی از کاهش عرضه، محدودیتهای تجاری، آسیب زیرساختی به صنایعی نظیر پتروشیمی و فولاد و نبود سیاستگذاری فعال از سوی بانک مرکزی، شرایط را به نقطهای رسانده که تورم فروردین روند افزایشی داشته باشد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
دولت نمی خواهد حداقل حقوق کارگر و کارمندان را با تورم بالا ببرد ..شرکت پتروشیمی و فولاد حقوق ۳۰۰میلیونی به کارگران خود می دهند و خودشان با فشار به دولت دلار را بالا می برند ..اگر به هر مدلی شده به ملت رحم کنید که له می شوند و صدایشان در می اید
ماست سنتی معمولی امروز خریدم 350 هفته قبل 250 بود
بستی عروسکی 50 هزار تومان
یک کیلو سیب زمینی 120 هزارتومان
یک شانه تخم مرغ 700 هزارتومان
روغن مایع 450 هزارتومان
حقوق؟ 10 میلیون تومان.
شهر لوازم خانگی با قیمت پارسال کالا میفروشد در تبلیغات صدا و سیما
سه تا دونه لیمو ترش ۱۵۰ هزار تومن یعنی مزد یک کارگر به اندازه یک و نیم کیلو لیموترش است
عرضه گرفتن گرانی راندارندبه چه دردمی خورندمگراینه خودشان صاحب شرکتهاباشند...
اینا روولش کن قیمت بنزین تو آمریکا چند؟ اون فیلم گریه کردن آمریکایی ها از قیمت بنزین کجاست؟ چقدر ما مردم عادی گفتیم سرتونو بکنید تو مشکلات کشور گوش ندادید
چرادولت باسواداول اجناس و..راگران نمی کندوبعدحقوق کارمندان راافزایش دهد؟ایا۲۰درصدافزایش حقوق باتورم۸۰درصدسازگاراست؟حرف غیرقانونی می زنیم؟
متاسفانه كنار تمام عواملي كه گفته شده عدم نظارته كه نقش اصلي رو داره
بازار هركي به هركي شده ،
با شروع جنگ شركت كاله كه قيمت محصولاتش رو قبلتر افزايش داده بود مجدد افزايش قيمت زد و هيچ نهادي نگفت چرا
قيمت اجناس از اين مغازه به اون مغازه متفاوته
مغازه دارها جنس رو نگهميدارن تا افزايش قيمت بخوره و بعد توزيع ميكنن
دستفروش لب خيابون كالاش رو به قيمت مغازه ميفروشه
و …
همه ي اينها تهش ميشه گروني بيشتر از پيش و گريبان همه رو ميگيره
فروشگاه هايي كه زماني مملو از جمعيت بودند و روزهاي تعطيل و آخر هفته جرات نميكردي سمتشون بري همه سوت و كور شدن و در حال جمع كردن هستن
توليد كننده محترم ، فروشنده ي عزيز
با گرون فروشي درآمدت بيشتر نميشه ، مشتريت رو از دست ميدي!
اینترنتو وصل کنید بسه دیگه!!!!!!
دشمن حمله کرد ضرر زد، خودمون چرا اینترنتو بستیم که روزی فلانقدر هم اضافه داریم ضرر میدیم؟؟؟؟ بس کنید تمومش کنید!! اینترنت فقط اینستا و تلگرام و استوری نیست!!! بفهمید اینو!!!
خواهش میکنم مردم ، انقد داشته هاتونو تو چشم بقیه نکنید واقعا الان وقتش نیست
کو مدال افتخارمون
نمیصرفه. رکورد بی رکورد
واقعا مداحان رو خوب اومدی
مداح ها رو خوب اومدی.واقعا اینها چه قشری از جامعهه هستن؟
این اعداد ۵۰ درصد و ۴۸ درصد از کجا میاد ؟؟؟
چیزی که ما می بینیم افزایش دو، سه یا چهار برابریه ، این دیگه اسمش تورم نیست
انفجار قیمته ، اسم راهزنیه
برای نمونه میگم : اردیبهشت ۴۰۴ یک بسته دستمال کاغذی برند تنو هشت عددی ( بسته اقتصادی !!!) قیمتش۲۴۰ هزار تومن بود اواخر اسفند ۴۰۴ قیمتش شد ۸۸۰ هزار تومن ، میشه یکی بگه این چه معنایی داره ؟؟؟؟؟
تورم حداقل ۲۰۰ درصده. ۵۰ درصد کجا بود.
هیچ توافقی در کار نیست ،آمریکا هیچ شکاری رو نیمه !جان رها نمیکنه بلکه زجر کشش میکنه
مسئولین حضور دارند تا مبادا خدای ناکرده خدمت و یا کالائی از قافلهی گرانی عقب نیفته بلافاصله مجوز گرانیش را صادر کند تا مبادا آب خوش از گلوی خلق پائین رود.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.