رفتن به محتوای اصلی 
آخرین خبرعکس: جاده چالوس
14بازدید
۵۸

گفتگوی تابناک دکتر به‌پژوه، استاد روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

خطر در کمین ازدواج های فامیلی/ دولت نظارت کند، انجمن اوتیسم مشکلات زیادی دارد +فیلم

شما به دنیای تازه ای پر از انسانهایی دردمند اما امیدوار و پرتلاش دعوتید که اطلاع از آن، کمک مناسبی برای امروز و فردای خود و خانواده هایمان می تواند باشد.

دنیای بیماران صعب العلاج را بشناسیم/ روایت  استاد دانشگاه تهران از

اگر فرزندتان احساس دردی دارد و پزشکان هیچ علامتی از بیماری خاص در او نمی یابند، فورا انگ روانی بودن و توهم داشتن به او نزنید. این مرحله بسیار مهم است؛ چه بسا فرزند شما به نوعی از بیماریهای نادر و صعب العلاج دچار است.
هجدهم اردیبهشت را روز جهانی تالاسمی و بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج نامیده‌اند. بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج به آن دسته از بیماری‌هایی گفته می‌شود که در جامعه عمومیت ندارند و درمان آنها به شرایط ویژه نیازمند است.
برای این مناسبت، همه مراحل پیشنهاد سوژه، دعوت میهمان و هماهنگی های دیگر را، بر و  بچه های درگیر بیماری چشمی آرپی انجام دادند و  تابناک با مباهات و افتخار به این مشارکت، میزبان دکتر احمد به‌پژوه، استاد روان‌شناسی دانشگاه تهران بود. وی در گفت‌وگو با سرویس اجتماعی تابناک به مناسبت روز بیماری‌های نادر و صعب‌العلاج، از ضرورت نظارت و توجه به عملکرد نهادها و انجمن های حامی این بیماران، از جمله انجمن اوتیسم  سخن گفت.
احمد به‌پژوه که خود از اعضای هیات امنای موسسه حمایت از بیماران چشمی آرپی است، تصویری از رنج پنهان افرادی با بیماریهای نادر و صعب العلاج ترسیم کرد: از بیماری‌های ژنتیکی پیش رونده‌ای که عمدتاً ریشه در ازدواج‌های فامیلی دارند، تا دردهایی که روزگاری به جن و پری نسبت داده می‌شدند و امروز با علم مدرن شناخته شده‌اند. او با تأکید بر بعد روان‌تنی بسیاری از بیماری‌ها، هشدار داد از برچسب‌زنی به بیماران پرهیز کنیم و به جای تمرکز بر ناتوانی‌ها، بر توانمندی‌ها و توانایی‌های شگفت‌انگیز آنان سرمایه‌گذاری کنیم.
دکتر به‌پژوه همچنین بر لزوم سرمایه‌گذاری سنگین در پژوهش‌های میان‌رشته‌ای، تقویت مراکز دانش‌بنیان، نظارت جدی بر انجمن‌های حمایتی بیماران و توجه به نقش خانواده در درمان بیماری‌های مزمن تأکید کرد و خطاب به پزشکان گفت: «رابطه پزشک و بیمار باید فراتر از نسخه‌نویسی باشد.»
صحبت های دکتر احمد به‌پژوه، استاد روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران و عضو مؤسسه حمایتی بیماران چشمی آرپی را با تابناک، ببینید و بخوانید.
در طول تاریخ، به دلیل محدودیت دانش بشر و پیشرفت ناکافی علوم پزشکی، بسیاری از بیماری‌ها به عوامل ناشناخته مانند جن و پری نسبت داده می‌شدند. اما به تدریج، به‌ویژه از دوران ابن سینا، علوم پزشکی گسترش یافت. باید درود بفرستیم به روح پاک پاستور که میکروب را کشف کرد. 
این بیماری‌ها در گذشته هم وجود داشتند، اما شناخته نشده بودند و به جن و پری نسبت داده می‌شدند. سرطان نیز در گذشته وجود داشته است؛ رشد بی‌رویه سلول‌ها که می‌تواند در هر بخشی از بدن رخ دهد.
 
 رابطه بیماری‌های ژنتیکی و آرپی با ازدواج فامیلی
 بیماری‌هایی مانند ام‌اس، اوتیسم، هموفیلی و غیره نیز شناخته شده‌اند، ولی هنوز درمان قطعی برای بسیاری از آنها پیدا نشده است. پژوهشگران در سراسر جهان در حال تلاش هستند تا درمان‌هایی برای آرپی، سرطان و سایر بیماری‌ها بیابند. در سرطان پیشرفت‌های خوبی حاصل شده است. هنوز بیماری‌هایی وجود دارند که به‌ویژه ناشی از اختلالات ژنتیکی هستند؛ برای مثال بیماری چشمی آرپی، یک بیماری ژنتیکی پیشرونده است که متأسفانه ۹۹ درصد موارد آن بر اثر ازدواج‌های فامیلی رخ می‌دهد. کودک این ژن معیوب را همراه خود دارد. حدود ۳۰ درصد کودکان از سنین شش تا هفت سالگی بینایی‌شان را به تدریج از دست می‌دهند، ۳۰ تا ۴۰ درصد از دوران نوجوانی و ۳۰ تا ۴۰ درصد نیز در سنین بالای ۲۰ سال.
 
 حواستان به بیماری‌های روان‌تنی باشد
سیاری از این افراد که در آغاز این مشکل، بیماری‌شان به دلیل نداشتن عارضه شناخته شده جسمی،توسط پزشکان تشخیص داده نمی‌شود، گاهی حتی به عنوان فرد «دیوانه یا متوهم» قلمداد می‌شوند و این خود آسیب‌های بیشتری ایجاد می‌کند. متأسفانه این اتفاق می‌افتد. متخصص باید با بیمار صادق باشد و بگوید «من هنوز نمی‌دانم» یا «این بیماری هنوز به طور کامل شناخته نشده است». اما متأسفانه در قرن بیست و یکم هنوز برخی بیماران به دعانویس و رمال مراجعه می‌کنند. این درد بزرگی است. عده‌ای شیاد با روش‌های مختلف مردم را فریب می‌دهند.
بسیاری از بیماری‌ها ریشه روان‌تنی دارند. مثلاً سرطان: هرچند همه ما زمینه ژنتیکی داریم، اما وقتی ناامیدی، درماندگی و بی‌هدفی رخ می‌دهد، زمینه برای بروز آن فراهم می‌شود. عوامل متعددی دخیل هستند: روان، سبک زندگی، خواب منظم، رژیم غذایی و غیره. 
رابطه تن و روان بسیار عمیق است. زخم معده، شب‌ادراری در کودکان، ریزش مو و بسیاری از مشکلات دیگر ریشه روان‌تنی دارند.
 خطر در کمین ازدواج های فامیلی/ دولت نظارت کند، انجمن اوتیسم مشکلات زیادی دارد
اشتباه برچسب‌زدن و تمرکز بر توانمندی‌ها
در روان‌شناسی و پزشکی باید از برچسب‌زنی اجتناب کنیم. به جای تعابیر منفی، از عباراتی مانند «افراد با نیازهای ویژه» یا «افراد با توانایی‌های گوناگون» استفاده شود. 
مکتب روان‌شناسی مثبت‌گرا بر توانمندی‌ها تأکید دارد. باید توانمندی‌های فرد را شناسایی و تقویت کنیم. یک فرد مبتلا به بیماری خاص ممکن است مکانیک، ساعت‌ساز، آشپز یا نقاش ماهری باشد. تمرکز بر داشته‌ها و نعمت‌ها اولین قدم درمان است (مانند حکایت سعدی درباره کسی کخه کفش نداشت و  با دیدن کسی که پا نداشت، قدر عافیت را خود را دانست).
 
 توصیه به جوانان و نظام آموزشی
امید ما به دانشمندان جوان و استادان است. نظام آموزشی باید دانش‌آموزان دبیرستان را با تنوع رشته‌ها آشنا کند. دنیای امروز، دنیای میان‌رشته‌ای است. باید مراکز دانش‌بنیان را تقویت کنیم. سرمایه‌گذاری در علم، بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری است. 
تلفیق علم و عمل بسیار مهم است. دانشجویان باید کارورزی و حضور بالینی داشته باشند.ما باید بر این بیماری‌ها غلبه کنیم. این وظیفه دانشمندان، متخصصان ژنتیک و بیولوژیست‌هاست. 
بزرگ‌ترین راه پیشرفت، آشنا کردن دانش‌آموزان و دانشجویان با رشته‌های گوناگون و تلفیق علم و پژوهش با عمل است. من خودم در تمام دوره‌های کارشناسی ارشد و دکتری، ۳۰ تا ۵۰ درصد نمرات را به کار عملی اختصاص می‌دهم. 
دانشجوی روان‌شناسی یا علوم تربیتی بدون کارورزی در مراکز مرتبط با کودکان اوتیسم یا افراد با آسیب بینایی، نمی‌تواند آن حوزه را به درستی بشناسد. در ترم گذشته، دانشجویان درس «روان‌شناسی و توانبخشی افراد با آسیب بینایی» را موظف کردم پنج جلسه در مراکز مرتبط حضور پیدا کنند، پرسشنامه نیازسنجی تکمیل کنند، آموزش خانواده برگزار کنند و مصاحبه انجام دهند. 
 
انجمن‌ها و نظارت دولتی
نیت اولیه راه‌اندازی انجمن‌ها خوب است، اما گاهی انحرافاتی رخ می‌دهد. نقش دولت نظارت، ارشاد و هدایت است. سازمان‌های مردم‌نهاد بسیار کمک‌کننده هستند کار دولت بدون آنها زار است، اما باید تحت نظارت قرار گیرند. مثلا ما می دانیم همین انجمن ملی اتیسم مشکلات فراوانی دارد. پس ینجا باید دولت ورود پیدا کند. دولت از طریق سازمان بهزیستی، آموزش و پرورش استثنایی و وزارت کشور و ... باید بر آنها نظارت کند و از کجروی جلوگیری نماید. مردم نیز باید گزارش دهند و بی‌تفاوت نباشند. در واقع، هر موسسه و انجمنی از هر جایی مجوز گرفته باید توسط همان نهاد هم نظارت شود. نهادهای مرتبط باید بدانند دادن مجوز تازه شروع کار آنهاست نه پایان کار. یک تیم بفرستند و ببینند که چه خبر است در آن انجمن. خود مردم هم مسئول هستند و باید موارد را گزارش کنند و نباید بی تفاوت باشند. مردم ما در یک جاهایی بلد نیستند چگونه از حقوق خود دفاع کنند.
 
 نقش خانواده و رابطه پزشک و بیمار
خانواده نقش بسیار مهمی دارد. متأسفانه بسیاری از پزشکان فقط با بیمار ارتباط برقرار می‌کنند، در حالی که باید خانواده‌محور باشیم. رابطه پزشک و بیمار باید عمیق‌تر، جامع‌تر و فراگیرتر باشد و به جنبه‌های روان‌شناختی، خانوادگی و محیطی توجه کند. 
در دنیا بیش از ۴۰-۵۰ سال است که بحث «رابطه پزشک و بیمار» (Doctor-Patient Relationship) مطرح است. پزشک نباید بلافاصله بپرسد «دردت چیست؟» و نسخه بنویسد. ابتدا باید رابطه انسانی برقرار کند: حال بیمار را بپرسد، ریشه خانوادگی، شرایط زندگی و روحیات او را بشناسد و سپس به جنبه‌های روان‌شناختی، خانوادگی و عاطفی بپردازد. پزشک باید مانند طبیب و حکیم عمل کند.
خدمات پس از ترخیص نیز بسیار مهم است. توصیه من به تمام متخصصان، توجه به خانواده فرد بیمار است. به دلیل نبود همین نوع رابطه، مثلا بعد از ترک مواد توسط افراد، دیگر کسی سراغ آن فرد نمی گیرد. در حالیکه او قرار است به همان خانواده خود که قبلا دارای مشکلاتی بوده، بازخواهد گشت و اتفاقات تکرار می شود.
 
نه فقط هجدهم اردیبهشت
بیماران خاص فقط یک روز خاص ندارند؛ آنها ۳۶۵ روز در سال با درد زندگی می‌کنند. باید به نیازهای همه‌جانبه آنها توجه کنیم: بیمه، دارو، حقوق، اشتغال و ازدواج. بسیاری از این عزیزان (به‌ویژه در گروه بیماران چشمی آرپی) افراد باهوش و باانگیزه‌ای هستند و توانمندی‌های بالایی دارند. یک خانم دکترای ژنتیک را می‌شناسم که از ۲۰ سالگی بینایی‌اش را از دست داده است.نباید بیماران را فقط از بعد بیماری ببینیم. باید به توانمندی‌ها، اشتغال متناسب و احساس مفید بودن آنها توجه کنیم. اگر کسی احساس عدم مفید بودن کند، گویی روز مرگ او فرا رسیده است. تا شقایق هست، زندگی باید کرد. باید تا آخرین نفس و آخرین توان در جهت درمان و رفع مشکلات تلاش کنیم.
مهدی محمدی کلاسر
 
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۵۸
در انتظار بررسی:
۸
غیرقابل انتشار:
۸
ناشناس

خواهر زاده من اوتیسمه اصلا هیچ ارتباط فامیلی پدر و مادرش ندارند. زمانی که یک بیماری ارثی داریم در فامیل ازدواج نباید صورت بگیره

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

به هر چرندیاتی که شنیدی، برچسب تحقیقات علمی نزن

ناشناس

بچه‌ای که دچار بیماری ژنتیکی بشود و یا با نقص و معلولیت مادرزادی به دنیا بیاید، هم خودش رنج خواهد کشید و هم پدر و مادر را تا آخر عمر دچار عذاب وجدان خواهد کرد.

ناشناس

علت اصلی بی حجابی هست همانطور که امام جماعت رشت عرض کردند

اذرکجایی
در پاسخ به اذرخش

دقیقآ

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

چقدر چندش آور هست فکرتون. تو فرانسه خم اگه هستی که دیگه بدتر، اونجا خیلی زشت و ناپسند و غیرقانونی تلقی میشه این طرز فکر

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

تو کل دنیا ازدواج فامیلی امری ناپسند و غیرقابل قبوله اینجا هنوز داریم راجع بهش بحث میکنیم

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

ناشناس 1333 اتفاقا به همه ربط داره وقتی بچه های بی گناه با شرایطی که زندگیشونو سخت میکنه بخاطر سنت های غلط بدنیا میان. و در خصوص انار طلاق، آره معلومه چون طلاق براشون مثل ننگه. به این خاطر نیست که زندگی خوبی دارن

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

لطفا و خواهشا در خصوص موردی که سواد ندارید اظهار نظر نکنید

ناشناس

بنده داخل فامیل دیدم طرف بچه اش سر بیماری ژنتیکی فوت شد نکنید اول خودتون صدمه می‌بینید

ناشناس
در پاسخ به آرش

خبرنگار هستن مدیرعامل که نیستن

ناشناس

غربالگری را برگردانید

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

ناشناس اول بی ربط تو داری میگی. دو قلوی همسان اگر اوتیسم شده نمی تونه بخطر زدن واکسن یکسان توسط والدین باشه؟ یکم فکر کن قبل حرف زدن

وحید
در پاسخ به ناشناس

درود بر توی عزیز و مهربا
ناراحت نباش همه در خفای خود دردمندند منتها درد تو ملموس است خداوند یارت باد

وحید
در پاسخ به ناشناس

ما توی فامیلمان پسر اوتیسم داریم که از ازدواج فامیلی بدنیا آمده . و مادرش در سن 26 سالگی ایشون را زاییده

ناشناس

ازدواج فامیلی باید غیر قانونی بشه

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

دقیقا درسته

ناشناس

سیاست خائنانه عدم غربالگری را حذف کنید، افزایش جمعیت بیماران افتخاری برای کشور نیست

بانو
در پاسخ به ناشناس

والا ما لر هستیم و دقیقا داخل لرستان اصلا چنین موصوعی که فرمودین رو ندیدیم ممکنه در مناطق حاشیه که شما رفت و امد داشتین چنین مسایلی دیده بشه که البته همجا ممکنه باشه چه ترک چه کرد چه بلوچ و از طرفی هم قوم لر با عیرت هست و مثل شما به هیچ قوم دیگه ای آشغال نمیگه

علی

واکسنها همشون مثل واکسن کرونا دارای عوارض شدید هستند
یعنی خدا اینقدر انسان را مریض احوال آفریده که با انواع واکسن جبران کنیم
مردم فریب این وارد کنندگان دارو‌ و‌ واکسن را نخورید

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.