رفتن به محتوای اصلی 
آخرین خبرعکس: طبیعت خوانسار در قاب پاییز
70بازدید
۴۰

هر متر عقب‌نشینی خزر، چند میلیارد تومان ارزش دارد؟

یک استان جدید از دل خزر بیرون اومد/ بزرگ‌ترین انتقال خاموش زمین در شمال ایران

روزی که آب خزر عقب نشست، فقط ساحل جابه‌جا نشد؛ مرز میان ثروت عمومی و وسوسه تصرف نیز جابه‌جا شد. میلیون‌ها متر مربع زمین از دل دریا بیرون آمده‌اند؛ زمین‌هایی که تا همین چند سال پیش زیر آب بودند و امروز به یکی از بزرگ‌ترین دارایی‌های تازه‌متولدشده کشور تبدیل شده‌اند

یک استان جدید از دل خزر بیرون اومد/ بزرگ‌ترین انتقال خاموش زمین در شمال ایران
یک استان جدید از دل خزر بیرون اومد/ بزرگ‌ترین انتقال خاموش زمین در شمال ایران


بالاخره امروز تکلیف مالکیت زمین‌های بیرون‌زده از دریای‌خزر معلوم شد به گزارش تابناک، طبق مصوبه جدید شورای‌عالی‌حفاظت محیط زیست، همه زمین‌هایی که در نتیجۀ پایین‌رفتن سطح آب دریای خزر در نوار ساحلی ایجاد شده‌اند، متعلق به دولت هستند.
 
اما در پس این خبر ساده چیست؟ مقیاس واقعی خبر را میدانیم؟

افت سطح آب دریای خزر فقط یک رویداد محیط‌زیستی نیست؛ این پدیده در سکوت، یکی از بزرگ‌ترین جابه‌جایی‌های مالکیت زمین در تاریخ معاصر ایران را رقم زده است.
 
در سال‌های اخیر آب خزر به‌تدریج عقب نشسته و در برخی مناطق صد‌ها متر از خط ساحلی فاصله گرفته است. نتیجه این اتفاق، ظهور زمین‌هایی است که تا دیروز زیر آب قرار داشتند، اما امروز به خشکی تبدیل شده‌اند. طبق مصوبه جدید شورای‌عالی حفاظت محیط زیست، تمامی این اراضی تازه‌پدید در مالکیت دولت قرار می‌گیرند.
 
بررسی تصاویر ماهواره‌ای و روند تغییرات خط ساحلی نشان می‌دهد که در سواحل ایران احتمالاً بین ۹۰ تا ۲۷۰ میلیون متر مربع زمین جدید از دل دریا بیرون آمده است. برای درک بهتر این عدد کافی است بدانیم این مساحت معادل چندین برابر وسعت جزیره کیش یا ده‌ها برابر مساحت بسیاری از شهر‌های متوسط کشور است.
 
اما ارزش این زمین‌ها چقدر است؟ اگر تنها ارزش حداقلی زمین‌های ساحلی شمال کشور را مبنا قرار دهیم، ارزش این اراضی از حدود ۹۰ هزار میلیارد تومان آغاز می‌شود و در سناریو‌های میانی و خوش‌بینانه می‌تواند به بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار میلیارد تومان برسد.
بررسی تصاویر ماهواره‌ای و روند تغییرات خط ساحلی نشان می‌دهد که در سواحل ایران احتمالاً بین ۹۰ تا ۲۷۰ میلیون متر مربع زمین جدید از دل دریا بیرون آمده است.
این ارقام برای بسیاری از مردم قابل تصور نیست. به زبان ساده، ارزش این زمین‌ها در برآورد‌های میانی می‌تواند معادل چند سال بودجه عمرانی کشور، چندین برابر ارزش ساخت یک خط راه‌آهن سراسری یا هزینه احداث ده‌ها بیمارستان بزرگ و صد‌ها مدرسه مدرن باشد. حتی در برخی برآوردها، ارزش این اراضی با ارزش روز برخی از بزرگ‌ترین شرکت‌های بورسی کشور قابل مقایسه است.


 
آیا دولت حق دارد این زمین‌ها را مالک شود؟
 
از منظر حقوقی، پاسخ کوتاه این است: احتمالاً بله، اما نه بدون ابهام.
 
در حقوق ایران، بستر دریاها، رودخانه‌ها و منابع طبیعی جزو انفال و اموال عمومی محسوب می‌شوند و مالکیت خصوصی بر آنها به رسمیت شناخته نمی‌شود. اصل ۴۵ قانون اساسی نیز انفال را در اختیار حکومت اسلامی قرار داده تا بر اساس مصالح عمومی اداره شوند.
 
استدلال اصلی موافقان این است که وقتی بخشی از بستر دریا در اثر عقب‌نشینی آب آشکار می‌شود، ماهیت حقوقی آن تغییر نمی‌کند و همچنان بخشی از انفال و اموال عمومی باقی می‌ماند؛ بنابراین دولت صرفاً متولی و مدیر این اراضی است، نه اینکه مالکیتی تازه برای خود ایجاد کرده باشد.
 
اما برخی حقوقدانان معتقدند در مواردی که عقب‌نشینی آب موجب ایجاد تعارض با حقوق اشخاص، محدوده‌های ثبتی قدیمی یا سوابق مالکیت مجاوران ساحلی شود، امکان طرح دعاوی حقوقی و اختلافات ثبتی وجود خواهد داشت. به‌ویژه در مناطقی که مرز میان اراضی ساحلی و بستر دریا در گذشته به‌صورت دقیق تعیین نشده باشد.
 
در نتیجه، اصل دولتی بودن این اراضی از منظر قوانین منابع طبیعی و اصل ۴۵ قانون اساسی قابل دفاع است، اما نحوه تعیین حدود، ثبت رسمی و جلوگیری از زمین‌خواری در این مناطق احتمالاً در سال‌های آینده به یکی از مهم‌ترین چالش‌های حقوقی سواحل خزر تبدیل خواهد شد.
 
 برخی حقوقدانان معتقدند در مواردی که عقب‌نشینی آب موجب ایجاد تعارض با حقوق اشخاص، محدوده‌های ثبتی قدیمی یا سوابق مالکیت مجاوران ساحلی شود، امکان طرح دعاوی حقوقی و اختلافات ثبتی وجود خواهد داشت.
 
ثروت یا زنگ خطر؟
 
در نگاه نخست، بیرون آمدن میلیون‌ها متر مربع زمین از دل خزر می‌تواند شبیه یک فرصت اقتصادی بزرگ به نظر برسد؛ اما واقعیت این است که هر متر زمینی که از آب بیرون می‌آید، نشانه کوچک‌تر شدن بزرگ‌ترین دریاچه جهان است.
 
کارشناسان هشدار می‌دهند که خشک شدن تدریجی سواحل، کاهش زیستگاه‌های آبزیان، تهدید تالاب‌های شمال کشور، آسیب به صنعت گردشگری و احتمال شکل‌گیری کانون‌های گردوغبار نمکی از پیامد‌های این روند است؛ بنابراین اگرچه دولت روی کاغذ صاحب زمین‌های بیشتری شده است، اما این دارایی جدید در واقع روی دیگر یک بحران زیست‌محیطی بزرگ است؛ بحرانی که ممکن است هزینه‌های آن در آینده بسیار بیشتر از ارزش اقتصادی زمین‌های تازه‌پدید باشد.



چشم انداز خزری که دیگر نیست

امروز این زمین‌ها بی‌نام‌اند؛ پهنه‌هایی خاموش که تا چند سال پیش زیر آب بودند. اما اگر تاریخ معاصر ایران چیزی به ما آموخته باشد، این است که زمین‌های بی‌صاحب، معمولاً زیاد بی‌صاحب نمی‌مانند. ابتدا چند حصار فلزی ظاهر می‌شود. بعد یک جاده خاکی کشیده می‌شود. چند تابلو نصب می‌شود با نام‌هایی پرطمطراق؛ «منطقه ویژه توسعه»، «شهرک گردشگری»، «مجتمع سرمایه‌گذاری ساحلی» و واژه‌هایی که اغلب پیش از آنکه توسعه‌ای خلق کنند، مالکیتی خلق می‌کنند.
 
اندک‌اندک زمینی که متعلق به همه مردم بود، وارد هزارتوی شرکت‌ها، صندوق‌ها، هلدینگ‌ها و نهادهایی می‌شود که نه کاملاً دولتی‌اند و نه کاملاً خصوصی؛ موجودات خاکستری اقتصاد ایران که همیشه راهی برای نشستن بر سر سفره‌های بزرگ پیدا می‌کنند. سندها جابه‌جا می‌شوند، کاربری‌ها تغییر می‌کنند و قیمت‌ها جهش می‌یابند. آنچه روزی بستر دریا بود، ناگهان به ویلا، اسکله اختصاصی، مجتمع تجاری یا شهرک لوکس تبدیل می‌شود. یک اتفاق آشنا!
 
 
شاید چند دهه بعد، کودکی در کنار حصاری بلند بایستد و از پدربزرگش بپرسد: «واقعاً اینجا روزی دریا بوده؟» و پیرمرد و پیرزنی که شاید من و شما باشیم  با لبخندی تلخ پاسخ دهبم: «بله، هم دریا بود، هم مال مردم.»
 
تلخی ماجرا اینجاست که در چنین روایتی، خزر دوبار از دست می‌رود؛ یک بار وقتی آبش عقب می‌نشیند و بار دیگر وقتی زمین‌هایش پشت دیوارها پنهان می‌شوند.
 
 
نظر شما چیست؟ با این زمین‌های و ثروت‌های تازه باید کرد؟
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۴۰
در انتظار بررسی:
۳
غیرقابل انتشار:
۷
حسین زاده

آقا همین سواحل را همین دریای خزر در چهار کشور دیگر هم دارد. بروید ببینید در آن چهار کشور چه خبر است؟ آیا با حرص و ولع رفته اند سواحل دریا را تصرف و مصادره و خوش گذرانی کنند و به قیمت متری خدا تومن به خلق الله بفروشند؟

جلال

چقدر خوب .طبق روال گذشته با هماهنگی شورها و دهیاری ها و دلالان محترم که درتغییر کاربری استاد هستن .شروع به ویلا سازی کنید .بسم الله

ایرانی
در پاسخ به ناشناس

ناشناس ۱۴:۳۰ دریاچه سرریز نمیکنه.سد سرریز میکنه.دریاچه اورمیه هم در زمان معمولی ۴ برابر الان آب داشت.انشاللا این قحطی و خشکسالی تموم بشه تا آب دریاچه هامون برگرده به جای اولش.تا طبیعت زیبای کشورمان زیبا بمونه.

ناشناس

هر چه زودتر به فکر باشید
و دریای خزر رو احیا کنین

ناشناس

طبیعت داره نابود میشه دنبال تقسیم وقیمت گذاری میراث دریا هستند چندین سال هم بیشتر طول نمیکشه اثری از درختان کاج بزرگراه بابایی بوستان یاس فاطمی با این روندی که پیش میره باقی نخواهد ماند ظاهرا افت افتاده بجان کاجها.

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

تو ایران چیزی به اسم قرعه وجود نداره

ناشناس

سعی کنیم کمی خوشبین باشیم.

BBL

ای هم وطن زادگاهم گیلان است
بهشتی گم شده در ایران است
گر به چشمت بیشه زار می‌آید
بیشه زارش خانه‌ی شیران است

ناشناس

متاسفانه در تبدیل این گونه زمین ها دولتمردان خود موجب زمین خواری و باعث از بین رفتن منابع طبیعی شدند و عده ای هم از این سهل انگاری ها سو استفاده کردند. نگاهی به اطراف استانها بخصوص تهران بیندازید تا اشک از چشم ها جاری شود. برای این مصیبت عظیم....

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

واگذار کردند شد

ناشناس

حالا که دریا رفته عقب
چیکار به کوه وجنگل داری
یعنی بیا ساحل. دولت پلاک بندی کند بفروشد
250 متر هر پلاک و شهرک بشود
یا دور آنرا سیم خاردار بکشد

بهرام

شهرداری ها.و محیط ،یست دارند کوه ها ساحل دریا را می فروشند شما. در لاهیجان نگاهی به کوه کنید همه جا مجوز خرابی جنگل را صادر کرده و ویلا و اپارتمان ساخته شده است هیچ مسولی هم جوابگو نیست چون میلیاردی حق وحساب اش را گرفته است تمام کوه های گیلان و مازندران را ببینید معلوم است با محیط ،یست و جنگل چه کردند

ناشناس

مرحوم رئیسی در اوایل دوره ریاست جمهوری دستور مؤکد بر آزاد سازی اراضی ساحلی صادر کرد و در چند بخش خبری سیما هم تخریب دیوار ها و فنس هایی که زمینهای سواحل را جدا و اختصاصی کرده بودند پخش شد اما در عمل ایشان هم حریف زمین خواران محترم صاحب زر و زور نشد و کماکان ساحل در تصرف غیر مجاز آنهایی که بوده هست، حالا که با این وضع مورد تصرفشان وسعت هم یافته! علی برکت ا.... .

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

یادمان هست که در دهه ۶۰ و ۷۰ شمسی سطح آب همین دریای کاسپین بشدت بالا آمده بود
و ساکنان کنار دریا را مجبور کرد تا با ریختن سنگ
و ساخت موج شکن از به زیر آب رفتن خانه ها و ویلاها و مزارع شان جلوگیری کردند

ناشناس

من برادرم یک زمین در ساحل دریا خزر داشت و رفت زیر آب!
حالا مگر نمی تواند صاحب همان زمین بشود؟

ناشناس

فعلا بخاطر گرم شدن زمین در تابستان و کاهش آب ولگا در تابستان دریا عقب میره اماامکان پیش روی در زمستان هست

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

به قیمت عادلانه اگر باشد، بهترین کار است

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

دریاچه ارومیه سر ریز کرد

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

نه تا دوباره تبدیل به دریا بشود باید یک فکری برایش کرد

ناشناس

اگر ساخت و ساز نشه
تبدیل به کانون جدیدگرد و غبار می شود🤣🤣🤣🤣

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.