آرش نجفی در گفتگو با تابناک:
افزایش قیمت سوخت جامعه را ملتهب میکند/گرانی کالاها ستم و اجحاف در حق جامعه است
گرانی کالاها ستم و اجحاف در حق جامعه است
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران معتقد است در حوزه سوخت باید تلاش کنیم تنشزدایی صورت گیرد و اجازه ندهیم جامعه بر اساس افزایش قیمت سوخت دچار التهاب شود.


تابناک - بازار جهانی فرآوردههای نفتی در شرایطی قرار گرفته که همزمانی محدودیتهای تأمین نفت خام، اختلال در فعالیت برخی پالایشگاهها و افزایش تقاضای فصلی برای سوخت، معادلات بازار گازوئیل را بیش از گذشته تحت تأثیر قرار داده؛ شرایطی که در صورت تداوم میتواند آثار خود را فراتر از بازار انرژی و در هزینههای حملونقل و قیمت کالاها نشان دهد.
در ایران نیز با نزدیک شدن به فصل سرد سال و احتمال افزایش مصرف سوخت مایع در نیروگاهها و برخی واحدهای تولیدی، موضوع تأمین گازوئیل اهمیت بیشتری پیدا میکند. از سوی دیگر، فاصله قیمت گازوئیل در ایران با کشورهای منطقه، نگرانیهایی درباره نحوه توزیع، قاچاق و نحوه مدیریت این فرآورده ایجاد کرده است.
در چنین شرایطی، این پرسش مطرح است که افزایش قیمت گازوئیل تا چه اندازه میتواند به اقتصاد ایران و هزینههای حملونقل و تولید منتقل شود و آیا بازار فرآوردههای نفتی با بحرانی جدیتر از بازار نفت خام مواجه است؟
در همین راستا، خبرنگار انرژی تابناک با آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران درباره وضعیت بازار جهانی گازوئیل، چشمانداز قیمت فرآوردههای نفتی، آثار افزایش هزینه حملونقل بر قیمت کالاها و ضرورت مدیریت بازار این فرآورده گفتوگو کرده که در ادامه میخوانید.

بحران گازوئیل از کمبود نفت خام جدیتر شده؟
با توجه به محدودیتهای موجود در بازار نفت خام بروز اختلال در تحویل نفت و همچنین عدم ثبات در تأمین نوع مشخصی از نفت مورد نیاز پالایشگاهها شاهد چنین اتفاقی هستیم. البته باید توجه داشت که پالایشگاهها عمدتاً بر اساس کالیبراسیون انجامشده بر روی نفت خام یک کشور خاص برنامهریزی میشوند.
اختلال در تنگه هرمز و دریای سرخ چه اثری بر بازار جهانی گازوئیل گذاشته؟
در حال حاضر محدودیتهای تأمین بهویژه درخصوص مخازن نفتی موجود در منطقه خلیج فارس و نفتی که از تنگه هرمز یا دریای سرخ عبور کرده و به بازارهای جهانی بهخصوص پالایشگاهها منتقل میشود از یکسو و همچنین آسیبهایی که به پالایشگاههای مختلف در منطقه از روسیه و اوکراین گرفته تا مناطق جنوبی ایران وارد شده، موجب ایجاد تزلزل در بازار و افزایش قیمت گازوئیل شده است.
زمستان پیشرو میتواند فشار تقاضا برای گازوئیل را در ایران بیشتر کند؟
با نزدیک شدن به فصل سرما، میزان مصرف گازوئیل در کشور ما نیز به میزان قابل توجهی افزایش خواهد یافت. این افزایش مصرف از یکسو به دلیل کمبود گاز و نیاز نیروگاهها به سوخت مایع از جمله گازوئیل و از سوی دیگر به دلیل نیاز واحدهای تولیدی به تأمین حرارت مورد نیاز خود در صورت نبود گاز خواهد بود که در این شرایط احتمالاً ناچار به استفاده از گازوئیل خواهند شد.
وقتی عرضه گازوئیل کاهش مییابد و همزمان تقاضا بالا میرود، آیا جهش قیمت اجتنابناپذیر است؟
مجموع این مسائل باعث شده که میزان عرضه و تقاضای گازوئیل چه در کشور و چه در منطقه دچار نوسان و روندی فزاینده باشد. از این رو بر اساس قاعده عرضه و تقاضا زمانی که تقاضا از عرضه بیشتر باشد و عرضه نیز روند کاهشی داشته باشد، طبیعتاً قیمتها افزایش پیدا میکنند. بنابراین این مسئله یک امر بدیهی در حوزه تجارت است.
اگر نفت خام ارزان شود، آیا گازوئیل هم بلافاصله ارزان میشود؟
آنچه مشخص است کسری نفت خام بر قیمت گازوئیل مؤثر است و اینکه ما با کسری تأمین نفت خام در منطقه و جهان مواجه شدهایم، میتواند بر پالایشگاهها اثر مشخصی داشته باشد. مواد اولیه یک کالا از زمانی که وارد پالایشگاه میشود، برای مثال نفت خام تا زمانی که در چرخه تولید حرکت خود را طی کند و در فرآیند حسابداری صنعتی قرار گیرد به زمان نیاز دارد.
حتی کاهش چند دلاری قیمت نفت خام لزوماً کاهش فوری قیمت گازوئیل و بنزین را به دنبال ندارد؟
بله. کاهش قیمت نفت خام که در رصد روزانه بازار مشاهده میکنیم و ممکن است در حد چند دلار در هر بشکه نوسان داشته باشد، نمیتواند با همان سرعت بر قیمت محصول نهایی، مانند گازوئیل، بنزین و سایر فرآوردهها، تأثیر بگذارد.
چرا قیمت فرآوردههای نفتی معمولاً با تأخیر نسبت به نفت خام کاهش پیدا میکند؟
در واقع شرکتهای عرضهکننده این تأثیر را بهصورت فوری در فرآیندهای خود بهویژه در زمان کاهش قیمت نفت خام اعمال نمیکنند و ترجیح میدهند در صورت ایجاد ثبات قیمت و استمرار روند کاهشی، کاهش قیمت محصولات فرآوریشده خود، مانند گازوئیل یا بنزین را اعمال کنند.
تفاوت بازار ایران با اروپا و آمریکا در انتقال نوسان قیمت نفت به قیمت سوخت چیست؟
در پمپبنزینهای اروپا و آمریکا، نوسانات قیمت را در لحظه مشاهده میکنید اما در منطقه ما معمولاً این اتفاق به این شکل رخ نمیدهد و اعمال تغییرات قیمتی با مقداری تأخیر صورت میگیرد.
در دنیا سیستمهای حسابداری در لحظه قیمت را بر اساس نوسانات قیمت نفت خام محاسبه و در تابلوها اعلام میکنند و از یک فضای رقابتی برخوردارند که همین فضای رقابتی باعث میشود چالشهای کمتری داشته باشند و بتوانند شرایط را راحتتر مدیریت کنند.

با توجه به اختلاف قیمت گازوئیل وارداتی و قیمت عرضه داخلی، آیا خطر قاچاق در شرایط فعلی بیشتر شده؟
در حال حاضر شرایط واردات گازوئیل در کشور بسیار قابل تأمل و قابل رصد است زیرا تفاوت میان قیمت گازوئیل وارداتی که اکنون وارد کشور میکنیم با قیمتی که این فرآورده را عرضه و در کشور توزیع میکنیم شرایطی را ایجاد کرده که حتماً باید نظارتها را افزایش دهیم، نحوه توزیع را بهتر مدیریت کنیم و اجازه ندهیم از مابهالتفاوت قیمت گازوئیل وارداتی یا قیمت گازوئیل در کشورهای اطراف سوءاستفادهای صورت گیرد. این حقی که برای مردم ایجاد شده و این فضای اقتصادی که برای ملت ایران توسط دولت فراهم شده نباید توسط سوءاستفادهگران و در نهایت قاچاقچیان از بین برود.
اگر گازوئیل برای چند ماه گران بماند، آیا موج گرانی به کالاهای روزمره هم منتقل میشود؟
در فرآیند قیمتگذاری کالاها همواره پارامتری تحت عنوان حملونقل وجود داشته و در سالهای گذشته نیز هر زمان که در ترکیب قیمتی حاملهای سوختی تغییراتی ایجاد میشد، مستمراً و مستقیماً شاهد واکنش صنعت حملونقل بودیم. بهسرعت، علیرغم اینکه میزان تأثیر افزایش قیمت حامل سوخت به اندازه افزایش قیمت حملونقل نبود، به هر حال افزایش قیمت حملونقل در پی افزایش قیمت حاملهای انرژی، بهویژه گازوئیل، رخ میداد.
این افزایش هزینه حملونقل دقیقاً از چه مسیری وارد قیمت کالاها میشود؟
چه در مورد حاملهای سوختی که در داخل کشور تحویل میشود و چه در مورد آنچه وارد میشود، هرگونه افزایش قیمتی که مشاهده کنیم، اثر خود را بر همه کالاها خواهد گذاشت؛ از جمله جابهجایی مواد اولیه، مواد معدنی، مواد غذایی درجه یک و درجه دو و سایر کالاها.
آیا افزایش اولیه در قیمت گازوئیل میتواند به یک چرخه فزاینده افزایش قیمتها تبدیل شود؟
نباید اجازه بدهیم پدیدهای موسوم به «اثر پروانهای» رخ دهد؛ یعنی در پی افزایش هزینه حملونقل در مرحله نخست، اجازه بدهیم این پدیده بهصورت تشدید شونده و مستمر در یک رفتار رفتوبرگشتی به شکل متناوب بر قیمت کالاها اثر بگذارد که در این صورت با افزایش قیمت فزاینده مواجه خواهیم شد.
در این زمینه باید یک نهاد نظارتی و یک نهاد کنترلی وجود داشته باشد تا اجازه ندهد اثر افزایش قیمت سوخت بر صنعت حملونقل بار و حتی حملونقل مسافر بیش از همان ۵ تا ۶ درصد باشد.
در سالهای گذشته در همه حوزههای کشور با افزایش قیمت مواجه بودهایم اما این افزایش قیمت لزوماً به شکلگیری پدیده رشد فزاینده منجر نشده است. برای مثال با وجود اینکه قیمت گوشت ممکن است بیش از ۳۰ برابر افزایش یافته باشد بهیکباره با پدیده پروانهای مواجه نشدهایم. در حوزه سوخت نیز باید تلاش کنیم تنشزدایی صورت گیرد و اجازه ندهیم جامعه بر اساس افزایش قیمت سوخت دچار التهاب شود.

کدام بخشهای اقتصاد ایران در برابر گرانی گازوئیل و حملونقل آسیبپذیرترند؟
تفاوت خاصی میان بخشهای مختلف وجود ندارد. آنچه مشخص است، افزایش هزینه حملونقل هم در جابهجایی مواد اولیه، معادن، فلزات، کارخانهها و پتروشیمیها مؤثر خواهد بود و هم در مرحلهای که این افزایش هزینه به مواد غذایی و کالاهای اساسی منتقل میشود.
چرا مردم معمولاً گرانی کالاهای اساسی را زودتر از افزایش قیمت مواد اولیه احساس میکنند؟
از آنجا که کالاهای مصرفی برای جامعه ملموستر هستند، برداشت جامعه این است که کالاهای اساسی زودتر تحت تأثیر قرار گرفتهاند. در غیر این صورت، افزایش قیمت در همه کالاها رخ خواهد داد. تنها تفاوت این است که افزایش قیمت مواد اولیه، مواد معدنی یا غیرمعدنی، به دلیل اینکه این مواد وارد محصول تولیدی میشوند و در فرآیند تولید عملیاتی میشوند، ممکن است تأثیر آن در حسابداری صنعتی با فاصله زمانی، برای مثال ۲۰ روز، یک ماه یا یک ماه و نیم، در تولید آتی مشاهده شود و جامعه آن را دیرتر احساس کند.
چرا برخی کالاها سریعتر از سایر کالاها افزایش هزینه حملونقل را در قیمت نهایی نشان دهند؟
مواد اولیهای مانند میوه و سبزیجات و سایر کالاهایی که بهصورت روزانه جابهجا و حمل میشوند به دلیل اینکه نظارت کافی وجود ندارد و امکان جلوگیری از این روند و برنامهریزی برای تعیین قیمت فراهم نیست، سریعتر اثر افزایش هزینه حملونقل را نشان میدهند. همچنین در این زمینه نتوانستهایم فضای رقابتی مناسبی ایجاد کنیم. متأسفانه با افزایش قیمتهایی مواجه میشویم که به نظر من، ستم و اجحاف در حق جامعه است.
گفتگو: مهتاب بهرامی آسترکی
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
آقای رییس همه مثل شماها پول خوب نمی گیرند.یک کیلو سیب زمینی شده 115 هزار تومان
حرف زدن بدرد چی خوره
حقوق سی میلیونی دیگه چه برنامه ای میتونه برای آینده اش داشته باشه آقای رییس کمیسیون
اضافه کردن قیمت بنزین و گازوئیل در شرایط فعلی اصلا کار عاقلانه ای نیست و به وحدت جامعه لطمه می زند. ایران احتیاج به آرامش درونی دارد تا بتواند با دشمنان خارجی که تعدادشان هم کم نیست مبارزه کند
الان فکر کردید بنزین ۱۰ هزار تومانی خیلی جلو اصراف را گرفته هیچ فرقی نکرد تا وقتی که بنزین یارانه ای به هر کارت ملی به میزان ۵۰ لیتر ندهید الباقی قیمت ازاد هیچ فرقی نمیکند
انشالله
ول کن بابا افزایش نرخ ارز بدستور همین فعالان اتاق بازرگانی هست
دیروز چند بسته نمک معمولی یک کیلویی را از بازار روز به قیمت ۶۵هزار تومان 6بسته خریدم شد ۳۹۰ هزار تومان. حیرون موندم.
یک عده در دولت پزشکیان دوست دارند مملکت همش آشوب و بلوا باشد
تا ماهی خود را صید کنند
الان یک عده خیلی خوب دارند میخورن
تنها چیزی که مسئولان از مدیریت می فهمند افزایش قیمت و تشویق آنست!
من که شهرستانی هستم تابحال هم رنگ شمال هم ندیده ام ولی آقای محترم نگاهت به مسائل همیشه نگاه کلی وملی باشد اینکه یکعده درطول هفته یاماه وسال باوسیله خود مسافرت می روند چون اتلاف منابع است نباید باعث تصمیمات غلط و اشتباه برای کل جامعه شود مصرف کم وزیاد بنزین وقیمت آنهم راهکار علمی دارد درکشورما متاسفانه فاصله قدرت خرید ودرآمد نسبت هزینه ها تناسب ندارد و تنها بخش کوچکی از جامعه ازدرآمدهای بالا برخوردار هستند وقدرت خرید بالا را دارند دولت هم متاسفانه براساس میزان درآمد این افراد این مشکلات را ایجاد کرده است وحاضر به اصلاح هم نیست براساس الگوهای درآمدی خانوارها
بیکاری را دریابید ازهمه چیز مهمتره
متاسفانه اززانی گازوئیل باعث شده همه تولیذات کشاورزی و معدنی و مواد خام کشور صادر میشه و مردم مجبور میشن اینا رو به قیمت صادراتی خرید کنن. در واقع صادرات این محصولات، صادرات گازوئیل هست. اگه قیمت گازوئیل واقعی بشه دیگه صرف نمیکنه کاهو و گوجه و خیار بار بزنن به تریلی صادر کننن به روسیه و عراق و افغانستان. خود گازوئیل رو صادر کنن به کشورهتی همسایه سود بیشتری نصیب دولت میشه. الان گازوئیل در ترکیه لیتری بالای 400 هزار تومان هست شما میدی به راننده زیر 1000 تومان. اونم میبره نصف باکشو با قیمت ازاد مبفروشه تو ترکیه. اینهمه الان تقاضا هست برای کامیون قیمت یولوو افهاش 20 تا 30 میلیارد تومان بخاطر همین کارا هست. محصولات کشاورزی هم مردم حودشون مصرف میکنن همه اون معادن هم میمونه سر جاش
این حرفها چیه اونی کههر هفته ولگرد جاده هاست باید هزینه اش را نیز بپردازد دوستانی دارم کههر چهارشنبه می رن شمال شنبه صبح بر میگردن حسابی هم حرج میکنندباید پول بنزین صد هزار تومانی را هم بپردازند تا صد لیتر ده هزار تومان بیش از آن صد هزار تومان باید بشود ما داریم آینده را نسوزانیم
با این تورم چرا یارانه بازنشسته رو قطع کردید
تولید ماشین و کامیون با سوخت بالا کشور را نابود می کند
موشک نقطه زن درست کردیم
کشتی دنیا دور زن درست کردیم
کشتی نظامی مدرن و قایق نظامی مدرن درست کردیم
هواپیما جنگنده درست کردیم
هواپیما مسافری درست کردیم
هواپیما ترابری درست کردیم
هلیکوپتر نظامی و ترابری درست کردیم
پهپاد نامبر وان نظامی درست کردیم
البته توسط تلاش و همت مدیران به معنای واقعی نخبه و ایران دوست که دست نشانده بیگانه نیستند
اما خودرو سازی نشد که نشد که نشد ؟!
چون که ....
برو عمو شکمت سیره . آتیش افزایش قیمت بنزین دامن همه قشر های جامعه را میگیره
خیلی میفهمی!؟
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.