خطای بزرگ در معرفی خشنترین استانهای ایران/ وقتی نتایج وارونه میشود
توجه کنید که برداشت عمده رسانهها و تحلیلگران از خبر معرفی خشنترین و عصبیترین استان ایران یک برداشت بوده است.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، از چند سال پیش خبر یا اخباری با عنوان عصبانیترین استانهای ایران در رسانهها منتشر یا بازنشر میشود که اساساً برداشت از این خبر اشتباه و نادرست است.
نگاهی دقیق به اعداد رسمی نشان میدهد که آنچه رسانهها «خشونت» مینامند، در واقع نرخ «رسمیشدن اختلاف» است؛ نه لزوماً شدت خشونت.
سازمان پزشکی قانونی کشور آمار مراجعات ناشی از نزاع در ششماهه نخست سال ۱۴۰۳ را منتشر کرده است: ۳۲۳ هزار و ۴۳۲ مورد در سراسر ایران. وقتی این ارقام بر اساس جمعیت تنظیم میشود، استان اردبیل با نرخ ۶ مورد در هر هزار نفر در صدر جدول قرار میگیرد. آذربایجان شرقی، زنجان و همدان در رتبههای بعدی مینشینند و سیستان و بلوچستان با ۰.۹ در انتهای فهرست جای میگیرد.
اردبیلیها خشنترین نیستند
این اعداد، بلافاصله به تیترهای پرجنبوجوش تبدیل شدند: «اردبیلیها خشنترین مردم ایران». اما واقعیت دادهها پیچیدهتر از این تیترهاست.
آنچه پزشکی قانونی ثبت میکند، نه کل خشونت رخداده در جامعه، بلکه تنها مواردی است که فرد پس از نزاع برای دریافت گواهی پزشکی به این نهاد مراجعه کرده باشد. به بیان دیگر، این آمار نرخ «پیگیری قانونی» است، نه نرخ وقوع خشونت. استانهایی که مردمشان تمایل بیشتری به حل اختلاف از مسیر رسمی دارند، دسترسی آسانتری به مراکز پزشکی قانونی دارند یا اعتماد نسبی بیشتری به نظام قضایی نشان میدهند، طبیعی است که آمار بالاتری ثبت کنند.
در مقابل، استانهایی که در انتهای جدول قرار دارند، لزوماً آرامتر نیستند. ممکن است سازوکارهای سنتی حل اختلاف، فاصله جغرافیایی، کماعتمادی به نهادهای رسمی یا حتی ترس از عواقب، مانع از تبدیل نزاع به پرونده پزشکی قانونی شود. دادستان مرکز استان اردبیل پیشتر صراحتاً اعلام کرده بود که تفسیر این آمار بهعنوان «خشنترین استان» غیرعلمی است و اردبیل در جرایم خشن رتبه پانزدهم کشور را دارد.
تمایز ظریف
این تمایز ظریف، تفاوت میان «خشونت واقعی» و «خشونت گزارششده» را آشکار میکند. نزاعهای جزئی خانوادگی یا همسایگی که در برخی مناطق با مراجعه به پزشکی قانونی رسمیت مییابند، در مناطق دیگر ممکن است هرگز به آمار رسمی راه پیدا نکنند. در نتیجه، جدول رتبهبندی بیشتر نقشه فرهنگ گزارشدهی و دسترسی به خدمات رسمی را ترسیم میکند تا نقشه شدت خشونت اجتماعی.

آمار پزشکی قانونی ابزاری ارزشمند برای سیاستگذاری و پیشگیری است. اما وقتی بدون در نظر گرفتن بافت فرهنگی، سطح اعتماد نهادی و تفاوتهای محلی تفسیر شود، به ابزاری برای برچسبزنی تبدیل میشود. واقعیت اجتماعی همیشه لایههای بیشتری از یک نمودار رنگی دارد.
نرخ کلی جرم
برخلاف آمار شفاف و رسمی مراجعات نزاع به پزشکی قانونی، هیچ جدول واحد و بهروز رسمی از «نرخ کلی جرم» به تفکیک استانها در دسترس عموم قرار ندارد. دادههای موجود پراکنده، گاه مطلق (تعداد) و گاه نسبی (سرانه) هستند و بسته به نوع جرم، تصویر کاملاً متفاوتی ارائه میدهند. این پراکندگی خود بخشی از واقعیت است: جرم یک پدیده یکدست نیست.
بر اساس دادههای مرکز آمار ایران برای سال ۱۴۰۲، نزدیک به نیمی از قتلهای کشور در پنج استان تهران، خوزستان، سیستان و بلوچستان، فارس و کرمان رخ داده است. وقتی نرخ را نسبت به جمعیت محاسبه کنیم، تصویر تغییر میکند و نشان میدهد که استانهایی که در آمار نزاع پزشکی قانونی در پایین جدول بودند، در قتلهای عمدی اغلب جایگاههای بالایی دارند؛ تأییدی بر اینکه نرخ پایین مراجعه به پزشکی قانونی لزوماً به معنای آرامش بیشتر نیست.
علی قهرمانی
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
دعوا حکم کارت زرد داره، مهم کارت قرمزه که قتل و جرم های خشنه. کدوم استانها توی این قضیه بالای آمارند؟ شما با یک آدم دعوایی راحتی یا با قاتل و زورگیر خشن؟
ناشناس 12:56
از کی تا بحال سیستان و کرمان و خراسان منتقل شدند به جنوب غرب
براساس ذهنیات خودت آمار ارائه نده . اتفاقا استانهای جنوب غرب کشور مردمانی دیر جوش هستند
دسترسی به سلاح گرم در کردستان و ارومیه و کرمانشاه شاید برابر با سیستان بلوچستان و کرمان و خراسان باشد
آمار خوزستان در جرم و جنایت بسیار بالاست
یه زمانی میگفتن زنجان شادترین شهر ایرانه در حالی که ما به نبود امکانات و بدبختی هامون میخندیدیم. شهر پر از دلاله کار نبست خونه از تهران گرونتر شده
قطعا نوع آب و هوا در رفتار انسانها تاثیر داره
آّب و هوای سرد .....رفتارخشن را میطلبد
در میانه جنگ کسی که این بررسی را انجام داده و منتشر کرده هدفی جز ایجاد آشوب در جامعه نداشته است و باید به مراجع قانونی برای پاسخگویی معرفی شود.اردبیلی ها جزو وطن دوست ترین و مهمان نواز ترین مردم ایرانند.
دقیقا در لرستان و کردستان و ایلام
بالاترین رأی پزشکیان تو همین سه تا استان خشن بود ! خودشون رای دادن . اینم وضع اقتصاد
اگر اردبیل خشونت زیاده پس این همه مسافر تو اردبیل و سرعین و آستارا و حیران چکار میکنه. همه هم برای بار هزارم هست که به این استان سفر میکنند .
من در ارومیه و زنجان خیلی بودم ( شرکت نفت ) خیلی خوش اخلاق هستند . سنندج هم خیلی میروم اونجا هم خیلی با اخلاق و خوش برخورد هستند و به نظر من اصلا عصبی نیستند. این آمار اصلا درست نیست.
امضا یک اردبیلی متعصب
کلا شرایط کشور عصبی کننده است
این آمار از نظر خشونت در رانندگی و فوتبال هم درست است
به دور از نگاههای تعصبی، شرایط خشونت و ناامنی، قتل، دعواهای مذهبی و طایفهای و ... کاملا مشخصه که در کدوم مناطق کشور ملموسه
قطعا همینطوره
از بدیهیات است
خشونت و بی قانونی در رانندگی زنجانی ها هم موج میزنه
خشونت هر شخص در کنار فرهنگ تربیت و خانواده جامعه وونصفش ژنتیکی اکتسابی است
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.