ساده لوحی فرهنگی: وضع مالی مردم خوب است؛ این «سولدآوت» ها هم نشانهاش!
فروش سریع بلیت و سالنهای مملو از تماشاگر با قیمتهای چند میلیونی بلیت برخی کنسرتهای خوانندگان شناخته شده و تئاترهای لاکچری در ایران، در نگاه تقلیل گرایانه میتواند تصویری متفاوت از وضعیت اقتصادی جامعه ارائه کند و برخی این تصور را دارند که نشانه قدرت بالای خرید جامعه است اما تعمیم این وضعیت به کل جامعه، بدون توجه به توزیع درآمد و اندازه بازار، میتواند گمراهکننده باشد.

به گزارش خبرنگار فرهنگی «تابناک»، همزمان با تورم بیسابقه در بخشهای مختلف طی ماههای اخیر، قیمت بلیت برخی تئاترها و کنسرتها به محدودهای رسیده که بیش از پیش از دسترس عمومی خارج شده و در توان گروه محدودی از جامعه قرار میگیرد. برای نمونه، بلیت کنسرت علیرضا قربانی در تبریز در خرداد امسال بین پانصد هزار تا دو میلیون تومان قیمتگذاری شد. در اجرای تهران این خواننده نیز قیمت بلیتها از سیصد هزار تومان تا 1.6 میلیون تومان اعلام شد و میانگین قیمت حدود یک میلیون تومان بود. تور «ایرانم» قربانی حتی به حدود دویست و دو هزار تماشاگر رسید؛ عددی قابل توجه که نشاندهنده وجود تقاضای گسترده برای موسیقی زنده است. اما همین رقم نیز باید در مقیاس کل جمعیت کشور دیده شود.
در حوزه تئاتر نیز قیمتها به سطوح مشابهی رسیدهاند. برای نمونه، بلیت نمایش «پسران فریدون» در تالار وحدت بین پانصد و پنجاه هزار تا یک میلیون و چهارصد هزار تومان عرضه شد و برخی بلیتها در بازار سیاه تا چند میلیون تومان آگهی شدند. هم اکنون نیز بلیت تئاتر «سیاوش» بین پانصد هزار تا دو میلیون و هفتصد هزار عرضه شده که رقم بسیار بالایی برای بخش وسیعی از مردمی است که با استرس به رشد قیمت کالاهای خوراکی مینگرند. در تئاترهای کمدی نیز قیمت بلیت بعضی نمایشها تا یک میلیون و پانصد هزار تومان رسیده است. طبق گزارشی درباره هفته نخست شهریور هزار و چهارصد و پنج، تئاترهای کمدی تهران در این یک هفته بیش پنجاه و چهار هزار و سیصد و هفتاد تماشاگر داشتند و حدود 43 میلیارد تومان فروش بلیت ثبت کردند؛ در همان بازه سینمای ایران با دویست و یازده هزار تماشاگر، حدود سی میلیارد تومان فروش داشت اما آیا این ارقام به معنای خوب بودن قدرت خرید ایرانیان است؟ پاسخ لزوماً مثبت نیست.
تورم سنگین یقه اهالی فرهنگ را هم گرفته
آخرین گزارشهای موجود از وضعیت فقر تصویر کاملاً متفاوتی ارائه میکنند. بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، نرخ فقر که در ابتدای دهه 1390 حدود 20 درصد گزارش شده بود، در سال 1402 به بیش از 30 درصد رسید؛ یعنی حدود یکسوم جمعیت کشور در تأمین نیازهای اساسی با مشکل مواجه بودهاند. در واقع، دو تصویر ظاهراً متناقض میتواند همزمان وجود داشته باشد: بازار سرگرمی برای بخشی از جامعه پررونق باشد و در عین حال بخش بزرگی از جامعه با کاهش قدرت خرید مواجه باشد. دادههای جدیدتر هزینه و درآمد خانوار نیز چنین فشاری را نشان میدهد. بر اساس نتایج طرح هزینه و درآمد خانوار در سال 1404، متوسط هزینه سالانه خانوار شهری حدود 45.5 درصد افزایش یافت، در حالی که متوسط درآمد اظهارشده خانوار شهری 41.2 درصد رشد کرد.
به بیان سادهتر، هزینهها سریعتر از درآمدها افزایش یافتهاند. در همین سال، تورم نقطهبهنقطه گروه «تفریح و فرهنگ» نیز در مهرماه به 44.5 درصد رسید؛ یعنی حتی دسترسی به کالاها و خدمات فرهنگی نیز از موج افزایش قیمتها مصون نمانده است. بنابراین واضح است که یک گروه خریدار چند صد هزار نفر، نماینده هشتاد و هفت میلیون نفر نیستند. مسئله اصلی همینجاست. فرض کنیم یک کنسرت در تهران دویست هزار نفر تماشاگر داشته باشد. این رقم برای یک خواننده بسیار بزرگ و برای صنعت موسیقی ایران یک موفقیت قابل توجه است؛ اما نمیتوان از آن نتیجه گرفت که مردم ایران توان پرداخت بلیتهای میلیونی را دارند. در جمعیت 87 میلیونی حتی دویست هزار تماشاگر کمتر از 0.25 درصد جمعیت کشور را تشکیل میدهند. البته این محاسبه به معنای آن نیست که کمتر از درصد ایرانیان توانایی خرید چنین بلیتهایی دارند؛ یک نفر ممکن است چندین بار به کنسرت برود و یک کنسرت نیز فقط بخشی از بازار کشور را پوشش میدهد. اما همین مقایسه نشان میدهد که نباید اندازه یک بازار فرهنگی خاص را با وضعیت اقتصادی کل جامعه یکی گرفت.
«سولدآوت» چه چیزی را ثابت میکند؟
سولدآوت شدن یک کنسرت اساساً یک چیز را با اطمینان نشان میدهد: در آن قیمت، برای آن رویداد، تقاضای کافی وجود داشته است. اما این با گزارههایی مانند «قدرت خرید مردم ایران بالاست» یا «وضعیت اقتصادی جامعه خوب است» تفاوت دارد. حتی بازارهای بسیار کوچک نیز میتوانند محصولات گرانقیمت خود را بهطور کامل بفروشند. برای مثال، اگر یک کالای لوکس را فقط به بخش کوچکی از جمعیت عرضه کنید و همان بخش قدرت خرید بالایی داشته باشد، فروش کامل محصول لزوماً به معنای برخورداری کل جامعه از قدرت خرید بالا نیست. همین مسئله درباره کنسرت، تئاتر، رستورانهای گرانقیمت، خودروهای لوکس یا حتی سفرهای خارجی نیز صدق میکند. بنابراین، مشاهده صف خرید یا سالن پر، تنها یک طرف ماجراست؛ کسانی که به دلیل قیمت از بازار خارج شدهاند، در تصویر دیده نمیشوند.
مسئله، «دو ایران اقتصادی» نیست؛ مسئله توزیع قدرت خرید است و در ایران امروز میتوان همزمان شاهد رستورانهای گران و پر، کنسرتهای چندمیلیونی و فروش کامل بلیتها بود و در طرف دیگر، خانوارهایی را دید که بخش عمده درآمدشان صرف مسکن، خوراک و سایر نیازهای ضروری میشود. بنابراین برای سنجش وضعیت اقتصادی جامعه، تعداد صندلیهای پرشده در یک کنسرت یا میزان فروش یک تئاتر، شاخص مناسبی بهتنهایی نیست. شاخصهای مهمتر عبارتند از درآمد واقعی خانوار، تورم، فقر، هزینه مسکن و خوراک، قدرت خرید دستمزد، نرخ پسانداز و سهم هزینههای ضروری از درآمد خانوار.
کنسرتهای شلوغ همایون شجریان و علیرضا قربانی میتواند نشاندهنده یک بازار فرهنگی قابل توجه باشد؛ همانطور که پر شدن ظرفیت تئاترهای گرانقیمت و حتی تئاترهای بازاری کمدی نشاندهنده وجود تقاضا برای سرگرمی است. اما از این دادهها نمیتوان نتیجه گرفت که وضعیت اقتصادی اکثریت جامعه مناسب است. پر بودن یک سالن، بیشتر درباره کسانی که توانستهاند وارد آن سالن شوند به ما اطلاعات میدهد؛ نه درباره میلیونها نفری که به دلیل قیمت، اساساً در بازار حضور ندارند. و شاید مهمترین خطای آماری همین باشد: دیدن مصرف یک اقلیت و تصور کردن آن بهعنوان تصویر مصرف کل جامعه. این یک سوگیری خطرناک در ارزیابی وضعیت جامعه است و نباید نهادهای مسئول به ویژه نهادهای اطلاعاتی و امنیتی مبنای ارزیابیشان را این استقبالهای فصلی از رویدادهای فرهنگی قرار دهند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
برخی از شرکت کنندگان هم کسانی هستند که با دعوای در خانه راهی کنسرت میشن و با دعوی و درگیری وهزاران خرف میرن بدل شادی در حالیکه سرپرست خانه در حال حرص خوردن و شاید تا برگشت سکته هم زده باشه اگه خدا بخاد و اگر هم باشد اینده خوبی در این خانه ها نخاهد بود
بنده یک معلم بازنشسته هستم خدا شاهده ، ۵ ماهه بچه های من رنگ گوشت را ندیده اند، وقتی غذایی می پزیم که نیاز به گوشت دارد، از سویا استفاده می کنیم یا سعی می کنیم اصلا از گوشت استفاده نکنیم، بله دوستان، شاید ایران کشور ثروتمندی باشد اما برای اقشار کمی که با راند و پارتی فساد به ثروت هنگفت رسیده اند و یا کاسبان تحریم هستند که از تحریم ها نهایت استفاده را می برند و حسابی ثروتمند شده اند.
سالهاست که مسئله اصلی و مهم در کشور به فضا رفتن است! ولی این کار در هرگوشه و نسبت به افراد تفاوت دارد. در بالای شهر لاکچری ها یه جور به فضا می روند و در مناطق کم برخوردار! و حاشیه شهرها کارتن خواب ها با یک روش دیگری به فضا میروند!!!!!!
تفریح در هر جای جهان غیر از ایران(و شاید چند کشور دیگر) جزء بخشی از زندگی آن ملت است. پس حرف نزنید و دفعه بعد اگر خواستید آمار درآمد ملت ایران را داشته باشید، به وزارت بهداشت، وزارت کار، قصابی ها، سوپرمارکت ها و... مراجعه کنید چون سینما را فقط عده خاصی می روند
این کنسرت ها و این تئاتر ها اگر مجانی هم بود نمیرفتیم چون خوانندگان که چنگی به دل نمیزنند و صدای به درد بخوری هم ندارند تئاتر هم بیشتر کپی برداری از آثار غربی هاست در ضمن بیشتر اینهایی که به ایجور جاها میروند برای پزدادن و فخر فروشی است از ظاهر و سر وضع آنها معلوم است که نوکیسه آند.
رفتن به کنسرت درسته که نشانه پولداری هست ولی اگه کسی نداشته باشه و از چیزهای ضروری بزنه و بره کنسرت نشانه بی عقلی محض است این از طرف مردم. از طرف دولت هم باید این اختلاف طبقاتی را با گرفتن درصد بیشتری از مالیات از کسانی که مثلا به کنسرت می روند جبران کند مطمئن باشید اینجور افراد که پول زحمت نکشیده در می آورند هر چه قدر بلیط گران شود باز می خرند.
یکی از دوستان نزدیک من معلم هست و توی یکی از مناطق متوسط شهر تدریس میکنه.قسم میخورد میگفت حداقل نصف شاگردام توان خرید دفتر و خودکار ندارن.من نمیدونم شما توی کدوم ایران زندگی میکنید اما توی ایرانی که ما زندگی میکنیم اوضاع اقتصادی خوبی نداریم
اولا سعی کنید در اقتصاد دخالت نکنید و اجازه دهید عرضه و تقاضا قیمت ها را تعیین کند
ثانیا، آدم گرسنه اینقدر پول کنسرت نمیده، پس بیاییم خودمان را گول نزنیم
ببينيد كافيه امار بگيريد چقدر خانواده ست و چقدر مجرد
براي يك مجرد يك تومن اكي هست
اما يك خانواده ميشود سه تا چهار ميليون حداقل
پس يك چيز ثابت ميكند بنياد خانواده ها از كنسرت ها جمع كرديد
اختلاف طبقاتی در درآمد و فرهنگ موج می زند
هرگز نمیتوان خرید بلیط اجرای زنده هنری را دلیلی بر وضع خوب مردم تلقی کرد ... حتما شنیده اید که عده ای در کشور هندوستان از فرط علاقه به سینما و دیدن فیلم های هندی در عین فقر خون خود را میفروشند تا بتوانند بوسیله آن بلیط سینما تهیه کنند و به سینما بروند ...
اختلاف طبقاتی شدید جامعه به تباهی می کشاند و نشان از بی عدالتی است
قیمت یک کیلو گوشت هم نمیشه، بعضی ها ترجیح میدن گوشت نخورند برن کنسرت، البته پنج الی ده درصد جامعه این طوری هستن. من با دویست درآمد تو عمرم کنسرت و تئاتر نرفتم.
چه شغل دولتی من بازنشسته ناجا هستم ازاول خدمت روزانه پول یک کیلو گوشت حقوق میگرفتم اول خدمت گوشت کیلویی ۳۰ تومان بود بعداز ۴۵ سال روزی حقوق ۴۰۰ گرم گوشت حقوق دریافت میکنم تاعید میشه ۲۰۰ گرم این روزگارماست
به این میگن دلخوشیهای کوچک. اینو در همه لایه های جامعه میتونی ببینی نه فقط جوانها. سالها است که خانواده ام را سفر نمیتونم ببرم . چیزی که جایگزین شده سالی یکبار میریم یه رستوران خوب. حالا شما افراد داخل رستوران رو میبینی نتیجه میگیری اوضاع خوبه؟ جوان از تشکیل زندگی و خونه و ماشین و... ناامید شده . میره مهمونی . این نشونه خوشی جوان نیست.
عزیز دل که میگی مردم پول دارن که شمال ترافیک هست رستوران ها شلوغه سینما پر میشه نخیر اینقدر حال مردم خرابه از تورم وقتی کاری نمی تونن بکنم همه چی رو رها میکنن و با رفتن به شمال و رستوران و سینما خودشون رو میزنن به بی خیالی که این روزها بگذره
همین با حرفهای مفت حال مردم رو خراب تر از این نکنید
ممنونم از شما
ایشان به کل روستاهای استان زنجان سر بزنند و آمار بگیرند و ببینند طی ۵ سال گذشته چند درصد آن مردم سفر سیاحتی به شمال رفته اند ؟ آن ها حزو مردم نیستند ؟
در یک اقتصاد سالم شما برای پیشرفت برنامه ریزی میکنی .مثلا پی انداز میکنی تا خونه بخری وقتی در وضعیت فعلی حاکم بر کشور خودمون یه خانواده متوسط وقتی میبینه با پس انداز نه میتونه خونه بخره نه ماشین عوض کنه پس تصمیم میگیره در لحظه زندگی کنه . درآمدش رو اگر در بانک پس لناز کنه هر روز بی ارزش تر میشه پس بهتره سفر بره کنسرت بره و ماهی یکی دو بار رستوران . این از سر ناچاری نه دل سیر . کاش مسئولان اینو میفهمیدن
برادر میدونی این شمال رفتن و سالن غذاخوری رفتن هفته ای چند ملیون درمیاد این بی خیالی نیست از سرمایه داری ۵ درصد جامعه است به شمال میرن من در اردبیل هستم سالی یکبارهم به شورابیل تفریحی اردبیل نرفتم چرا چون هزینه داره نمیتوانم
بابا تازه شغل هم اگه پیدا بکنی چه فایده درآمد بخور و
نمیر
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.