مسیر قانونی برای افزایش شانس قبولی در دانشگاههای برتر
در نظام کنکور ایران، سهمیهها بیش از یک امتیاز اداریاند؛ آنها معادله شانس را برای داوطلبان برخوردار از سهمیه، از نو مینویسند.

به گزارش خبرنگار سروبس اجتماعی تابناک، سهمیهها نه صرفاً یک امتیاز نمادین، بلکه سازوکاری تعیینکننده در شیوه توزیع فرصتهای آموزشیاند. اما به راستی با سهمیهها، چه اتفاقی برای داوطلبان رخ میدهد و تاثیر آنها در میزان احتمال پذیرفته شدن در دانشگاهها چقدر و چگونه است؟
این گزارش با تکیه بر آمارهای منتشره کنکور ۱۴۰۳ و کارنامههای واقعی، نسبت شانس قبولی در دو رشتهمحل متفاوت را مقایسه میکند: پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران بهعنوان قله رقابت و حقوق دانشگاه محقق اردبیلی بهعنوان نمونهای استانی. هدف، تبیین دقیق تأثیر سهمیه ۲۵ درصدی ایثارگران در برابر سهمیههای مناطق است.
سهمیه ۲۵درصدی چه میکند؟
دادههای سال ۱۴۰۳ نشان میدهد چگونه تخصیص ۲۵ درصدی ایثارگران در برابر سهمیههای مناطق، نسبت قبولی را در رشتههایی چون پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و حقوق دانشگاه محقق اردبیلی دگرگون میکند. این گزارش با تکیه بر آمار رسمی و کارنامههای واقعی، دقیقاً میپرسد: سهمیهها چه میکنند؟
بررسی دقیق دادههای کنکور ۱۴۰۳ نشان میدهد این سهمیهها چگونه معادله شانس قبولی را برای داوطلبان تغییر میدهند؛ از پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران گرفته تا حقوق دانشگاه محقق اردبیلی.
ساختار سهمیهها در عمل
طبق قوانین جاری، ۲۵ درصد ظرفیت هر کدرشتهمحل به مشمولان سهمیه ایثارگران ۲۵ درصدی (همسر و فرزندان شهدا، آزادگان و جانبازان ۲۵ درصد و بالاتر و خانوادههای آنان) اختصاص مییابد. این ظرفیت بهصورت مجزا و با رقابت داخلی میان خود مشمولان اعمال میشود، مشروط بر کسب حداقل ۷۰ درصد نمره آخرین فرد پذیرفتهشده در گزینش آزاد. البته برای رشته های پزشکی این عدد، به هشتاد درصد می رسد. سهمیه ۵ درصدی نیز برای سایر ایثارگران وجود دارد. سهمیههای مناطق (۱، ۲ و ۳) بر اساس محل تحصیل سه سال آخر متوسطه تعیین میشوند و رقابت اصلی میان داوطلبان همان منطقه است.
آمار گروه تجربی ۱۴۰۳ تصویر روشنی ارائه میدهد: از حدود ۵۶۸ هزار متقاضی، مشمولان سهمیه ۲۵ درصدی تنها حدود ۱۴ هزار نفر (۲٫۵ درصد) بودند، در حالی که ۲۵ درصد ظرفیت به آنان تعلق گرفت. در نتیجه، نسبت قبولی کلی آنان در علوم پزشکی حدود ۱۵ درصد ثبت شد؛ تقریباً دو برابر سهمیههای مناطق که بین ۶ تا ۸ درصد بود. در گروه انسانی نیز الگوی مشابهی حاکم است، هرچند با شدت کمتر.
پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران: شدت رقابت در قله
دانشگاه علوم پزشکی تهران پرمتقاضیترین مقصد پزشکی کشور است. ظرفیت نهایی پزشکی این دانشگاه در گزارشهای رسمی حدود ۳۱۱ نفر اعلام شد، هرچند با افزایشهای مصوب و پذیرش نیمسالهای مختلف، مجموع ورودیها به محدوده ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر رسید.

رقابت در سهمیه مناطق بسیار سنگین است. آخرین رتبههای قبولی معمولاً زیر ۲۰۰–۳۰۰ در منطقه ۱ و کمی بالاتر در مناطق ۲ و ۳ قرار داشته است. در سهمیه ۲۵ درصدی نیز رتبههای زیر ۲۰۰ و حتی زیر ۱۵۰ در سهمیه برای قبولی در این دانشگاه لازم بوده و ترازهای بالای ۹۸۰۰ مورد نیاز بوده است. با این حال، بهدلیل جامعه آماری کوچک مشمولان و ظرفیت اختصاصی، شانس فردی یک داوطلب واجد شرایط سهمیه ۲۵ درصدی بهمراتب بالاتر از یک داوطلب متوسط مناطق بوده است. حدنصاب ۷۰ درصدی در کل و هشتادردرصدی در پزشکی مانع ورود افراد بسیار ضعیف میشود و ظرفیت خالیمانده در نهایت به سایر سهمیهها یا گزینش آزاد منتقل میگردد. اما در نهایت با تاثیر بسیار بالای سهمیه ها موجه هستیم.
حقوق دانشگاه محقق اردبیلی: رقابت میانی و دسترسی نسبی
در نقطه مقابل، رشته حقوق دانشگاه محقق اردبیلی نمونهای از گزینههای استانی با ظرفیت محدودتر است. ظرفیت دوره روزانه این رشته حدود ۳۰ نفر اعلام شده است.

کارنامههای واقعی ۱۴۰۳ نشان میدهد در سهمیه منطقه ۲ رتبههایی در محدوده حدود ۱۱۷۰ و در منطقه ۳ از حدود ۳۹۱ تا بازههای بالاتر (تا حدود ۲۸۰۰–۳۸۰۰) به قبولی منجر شده است.
در این سطح از رقابت، تأثیر سهمیه ۲۵ درصدی واضحتر خود را نشان میدهد. تعداد مشمولان این سهمیه بسیار کمتر از داوطلبان مناطق است و ۲۵ درصد ظرفیت به آنان اختصاص مییابد. در نتیجه، شانس فردی یک داوطلب واجد شرایط برای قبولی در این رشتهمحل بهطور محسوسی افزایش مییابد. رتبههای لازم در سهمیه ۲۵ درصدی معمولاً بازتر است و امکان قبولی با عملکرد علمی متوسطتر (مشروط به حدنصاب) فراهم میشود. حدود ۷–۸ صندلی بالقوه در اختیار این سهمیه قرار میگیرد و نسبت ظرفیت به تعداد داوطلب، برتری آشکاری ایجاد میکند.
نسبت واقعی شانسها
دادههای کلی نشان میدهد ۳۰ درصد ظرفیت کدرشتهمحلها در عمل به حدود ۱۱ درصد متقاضیان (عمدتاً ایثارگران) تخصیص یافته است. در پزشکی تهران این نسبت به نفع سهمیهداران ۲۵ درصدی چند برابر میشود، هرچند رقابت داخلی همچنان سخت باقی میماند. در حقوق محقق اردبیلی نیز همین الگو با شدت کمتر تکرار میشود: شانس فردی در سهمیه ۲۵ درصدی بهطور قابلتوجهی بالاتر از سهمیههای مناطق است.

این سازوکار دو وجه دارد. از یک سو، با اختصاص ظرفیت مجزا، فرصت بیشتری برای مشمولان فراهم میکند. از سوی دیگر، با محدود کردن رقابت به درون هر گروه، رتبه کشوری را به رتبه در سهمیه تبدیل میکند و معادله قبولی را از رقابت آزاد ملی به رقابتهای جداگانه تغییر میدهد. حدنصاب ۷۰ درصدی و انتقال ظرفیت خالیمانده، تا حدی تعادل را حفظ میکند، اما آمار نشان میدهد تأثیر سهمیه بر شانس فردی انکارناپذیر است.این سازوکار تفاوتهایی در نحوه رقابت و تخصیص فرصتهای پذیرش ایجاد میکند؛ ارزیابی عدالت آن نیازمند بررسی معیارهای علمی و حقوقی است.
این گزارش بر پایه ظرفیتهای رسمی، کارنامههای واقعی و آمار منتشرشده سال ۱۴۰۳ تنظیم شده است. دادههای منتشرشده و تفاوت نرخ قبولی گروهها را نشان میدهند. تغییرات جزئی سالانه در ظرفیت، تأثیر معدل و انتخاب رشته میتواند ارقام را اندکی جابهجا کند، اما الگوی کلی همچنان پابرجاست.
تایناک ضمن بررسی این موضوع به صورت مستمر، امیدوار است این گزارشها نهایتا منجر به ایجاد شرایط مناسبتری در آزمونهای ورود به دانشگاه برای همه اقشار باشد و نیز موضوعاتی همچون برقراری عدالت آموزشی و حمایتها و پاسداشتها از حماسه آفرینان عرصه های متعدد را به مسیری ویژهتر،مطلوبتر و علمیتر هدایت کند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
زندگی اجباری به خاطرشغل درمنطقه یک مثل تهران که قبول شدنش درکنکور جزمحالات هست اگرپول نداشته باشی درمدارس دولتی معلمایی به بچه هات درس میدن که پایین ترین سوادو دارن وهیچی یادنمیدن ومتعاقبا بچه ات هیچ جا قبول نخواهدشد درحالی که با همان رتبه درمناطق دیگرقبول میشه
سهمیه مناطق بردارید
با سلام این اسمش عدالته است چه گناهی کردن اونا که شهید ندادن یا جانباز خانواده هست هشت نفرند هر هشت نفر با سهمیه بهترین رشته قبول میشن در حالی که لای کتاب باز نمی کنند در اینده جز بیسوادی چه چیزی به ارمݝان میاره ما هم هشت سال اواره جنگ بودیم ما پدران و مادران بدون سهمیه به هیچ جای نرسیدیم ترا به خدا رحمی به حال فرزندانمان کنید ه
وقتی رتبه در سهمیه ۲۵ درصد ۱۰۰ ودر بین شرکت کنندگان کنکور ۲۰۰۰۰ است چگونه از این سهمیه ها دفاع میکنید با رنبه ۲۰۰۰۰ حتی پرستاری دانسگاههای تیپ ۲ هم نمیتوان قبول شد
ناخرسندان کار به اینجا ختم نمی شود؛، سهمیه ها پس از فارزغ التحصیل شدن هم برای اشتغال سهمیه دارند و الی آخر.
نگاه که میکنم، کمتر فرزند خانواده ای را همسو با افکار پدر و مادر می بینم. .دانشگاه اربیت مدرسی را مشاهده کنید، آیا فارغ التحصیلان این دانشگاه کلی به سر ارزشهای نظام به سر جامعه دانشجویی زدند و الخ
برای ارتقا علمی جامعه باید افراد نخبه درصحنه باشند با سهمیه بندی عرصه برای ورود افراد کم سواد فراهم میشود و توانمندهای علمی به حاشیه، ناچار جذب دانشگاه آزاد یا مهاجرت ، بگذارید آینده در دست آینده سازان بیافتد نه آینده بازان.😪
سهمیه دادن در کنکور وسهمیه دادن در استخدام ظللم به جوانان با استعداد است ظللم به امید جوانان است از نظر مالی هرچقدر دوست دارید کمک کنید خانه وماشین بهشون بدین ولی در آموزش سهمیه بندی نکنید به جوانان ظلم نکنید جوان با استعداد را جوانی واستبداد آن را در بی عدالتی آموزشی نسوزانید با این کار مدیر خوب .پزشک خوب ومعلم خوب وکارمند خوب پرورش نمیدهید واوضاع جامعه این میشود که هست
کاش به جای اختصاص سهمیه های دانشگاه به خانواده های معظم ، انها را بصورت مناسب تکریم کنند و مزایای دیگر و در زمینه های دیگر به آنها بدهند.، این سهمیه ه دانشگاها کاری جز ایجاد تفرقه و انزجار در بین جامعه علمی و جوانان پشت کنکور نداره و اصل و اصالت شجاعت و ایثار عزیزان را زیر سوال میبره.
تابی نگفتی سهمیه که روی چهارتا فرزند شهید فقط زوم کردی اضافه بر ظرفیت پذیرش میشن یا از همون ظرفیت تعیین شده قبلی
سهمیه اقازاده ها هیأت علمی و .... هم یاداوری میکردی بد نبود
سهمیه بدهید اما مالی بدهید، زمین بدهید، وام بدهید، خودرو بدهید و... . استعداد و سواد دیگران را با سهمیه ها پایمال نکنید.این افرادبا سهمیه ها قبول می شوند و فارغ التحصیل می شوند و باز با همان سهمیه ها استخدام می شوند و باز با همان سهمیه ها ارتقا پیدا می کنند در حالی که لیاقت و توانایی ندارند.وخودشان تبدیل به گره و معضل اداری می شوند. اگر رشته های پزشکی و مهندسی هم قبول شوند که فاجعه می آفرینند.
یکی بگه تو سایر جاهای دنیا هم چنین سهمیه هایی تو ورودی دانشگاه دارن؟ اصلا کنکور دارن که بعدا به یه عده کوپنشم بدن؟
با سلام دانش آموزی که علاقه زیاد به کامل درس خواندن ندارد پزشک خوب هم در آینده نخواهد شد. لیکن در مدرک تحصیلی این موضوع قید نمی گردد.لذا باعث صدمات بسیار جبران ناپذیری در درمان و بهبود بیماران و هزینه ها ی اضافی بر دوش دولت ها خواهد داشت .پدین خاطر یشنهاد می شود در رشته های پر اهمیت سهمیه ها حذف گردد.
بگذارید باسواد ها بیایند بالا. والسلام
باسوادها یا با امکانات و دسترسی به سؤالها
این سهمیه ها ضمن اینکه یک ظلم آشکار، باعث ناامیدی بخش بزرگی از جوانان ازدرس خواندن و موجب نارضایتی گسترده در جامعه است باعث افت کیفی دانشگاهها و فارغ التحصیلان میگردد با وجود اینترنت و امکان دسترسی آنلاین به منابع درسی دولت میتواند به راحتی اختلاف دسترسی مناطق مختلف به امکانات تحصیلی را هم بردارد بنابراین دولت باید بدون اتلاف وقت نسبت به اصلاح این رویه ناصحیح اقدام نماید
نه به سهمبه بندی ، به فکر حال وآینده مملکت باشیم.
دیگه هیییچ عدالتی در کنکور نیست با این اوضاع سهمیه ها
مسئولین آیا فکر میکنند که با این کارشون چه نیروهای پرتوانی رو از دست میدیم؟!
بچه های بااستعدادی که با آرزوی ادامه تحصیل وقتی نمیتونن در ایران موفق بشن میذارن میرن
این ظلمه
به بچه ها
به خانواده ها
به مملکت
به آیندگان
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.