آرش روی صحنه، وطن در میدان؛ آزمون ملیگرایی در روزهای جنگ
هو کردن اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه در سالن نمایش «آرش»، آن هم وقتی فقط میخواست از عوامل نمایش تشکر کند، به یک پرسش بزرگ تبدیل شده است: فاصله میان شعارهای ملیگرایانه و رفتار واقعی برخی مدعیان وطندوستی چقدر است؟

به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک؛ ماجرای هو شدن اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در جریان اجرای نمایش «آرش» را نمیتوان صرفاً حاشیهای در یک رویداد هنری دانست. ماجرا زمانی تأملبرانگیزتر میشود که بدانیم این اتفاق در سالن نمایشی رخ داده که نام یکی از نمادهای فداکاری برای ایران را بر خود دارد؛ اسطورهای که جانش را در راه سرزمینش به میدان گذاشت.
بر اساس ویدیوی منتشرشده از این اتفاق، بقایی پس از تماشای نمایش درخواست میکروفون کرد تا از عوامل اثر قدردانی کند، اما با آغاز سخنانش، گروهی از تماشاگران او را هو کردند. این صحنه، فارغ از اختلافنظرها درباره عملکرد دستگاه دیپلماسی، پرسشی جدی درباره فرهنگ گفتوگو و معنای وطندوستی پیش میکشد.
وقتی مخاطب هنر، تحمل شنیدن ندارد
از مخاطب تئاتر انتظار میرود اهل تأمل، گفتوگو و مواجهه با دیدگاههای متفاوت باشد. هنر قرار است نگاه انسان را عمیقتر کند و قدرت فهم دیگری را افزایش دهد؛ نه اینکه اختلاف سلیقه را به تقابل و هیاهو تبدیل کند.
البته حضور در سالن تئاتر یا پرداخت بهای چندمیلیونی برای یک بلیت، بهخودیخود نشانه فرهیختگی نیست. فرهنگ را نمیتوان فقط با انتخابهای هنری سنجید؛ شیوه رفتار با کسی که با او اختلاف داریم نیز بخشی از همین فرهنگ است.
هیچکس ملزم نیست با بقایی یا سیاستهای وزارت امور خارجه موافق باشد. مسئولان باید پاسخگوی عملکرد خود باشند و نقد آنها حق جامعه است. اما میان نقد مستدل و هو کردن تفاوت وجود دارد. بقایی میخواست از عوامل نمایش تشکر کند؛ هو کردن او در آن لحظه، نه نقد بود و نه اعتراض — فقط بیادبی بود.
بیشتر بخوانید:
آرش را میستاییم، اما از معنای فداکاری چه میفهمیم؟
آرش فقط قهرمان یک روایت کهن نیست؛ نماد پذیرفتن مسئولیت در برابر سرنوشت ایران است. بااینحال، گاهی میان ستایش این اسطورهها و رفتار امروز ما فاصلهای شکل میگیرد که نمیتوان بهسادگی از کنار آن گذشت.
نمایش ملی، کنسرت، شعر حماسی و نمادهای ایرانی میتوانند جلوههایی ارزشمند از علاقه به فرهنگ کشور باشند؛ اما هیچکدام بهتنهایی سند وطندوستی نیستند. وطندوستی را نمیتوان با خرید بلیت یک نمایش اثبات کرد؛ همانطور که فرهیختگی با ورود به سالن تئاتر به دست نمیآید.
ماجرا وقتی اهمیت بیشتری پیدا میکند که پای مسئولیتهای واقعی به میان میآید. بقایی در جایگاه سخنگوی وزارت امور خارجه، وظیفه بیان و دفاع از مواضع رسمی ایران را بر عهده دارد. این مسئولیت او را از نقد مصون نمیکند، اما در ارزیابی منصفانه موقعیتش نیز نباید نادیده گرفته شود.
در روزهای جنگ، همدلی یک ضرورت است
وقتی جنگ و تقابل خارجی هنوز پایان نیافته، جامعه بیش از هر زمان دیگری به همدلی و همراهی نیاز دارد. کسانی که در عرصههای مختلف، از دفاع نظامی تا دیپلماسی، برای حفاظت از منافع کشور مسئولیت میپذیرند، نباید صرفاً به دلیل اختلافهای سیاسی به سوژه تحقیر تبدیل شوند.
حمایت از ایران به معنای تأیید بیچونوچرای همه مسئولان نیست. میتوان از عملکرد یک مقام انتقاد کرد، درباره تصمیمهایش پرسید و خواستار پاسخگویی شد؛ اما در عین حال، ضرورت دفاع از منافع ملی و همراهی در روزهای دشوار را نیز درک کرد.
در میانه جنگ، اختلافنظر نباید اصل همبستگی برای دفاع از کشور را به حاشیه براند. این انتظار نه به معنای تعطیل کردن نقد، بلکه دعوت به مسئولیتپذیری در شیوه بیان آن است؛ بهویژه از کسانی که خود را مدافع هویت و فرهنگ ایرانی میدانند.
ملیگرایی فراتر از شعار
ماجرای «آرش» بهتنهایی برای قضاوت درباره تمام تماشاگران یا همه مدعیان ملیگرایی کافی نیست؛ اما فرصتی برای طرح یک پرسش اساسی است: آیا ایران برای ما فقط در اسطورهها، اشعار و نمادهای فرهنگی خلاصه میشود یا در روزهای دشوار نیز میتوانیم معنای مسئولیت در برابر آن را درک کنیم؟
اسطورهها زمانی زنده میمانند که ارزشهایشان از صحنه نمایش فراتر برود و در رفتار امروز جامعه نمود پیدا کند. اگر آرش نماد فداکاری برای وطن است، باید بتوانیم میان ستایش او و مسئولیتپذیری در برابر ایران امروز ارتباط برقرار کنیم.
شاید مهمترین پرسش پس از اجرای «آرش» همین باشد: وقتی از سالن بیرون میآییم، چیزی از معنای وطن و مسئولیت در برابر آن با خود میبریم یا همهچیز با خاموش شدن چراغهای صحنه تمام میشود؟
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
بقایی چه بدی در حق مردم کرده بود؟؟؟ یکیش رو بگید
بله آقای بقایی نبایست در جمع افراد غیر متمدن صحبت میکرد
ناشناس ۱۵:۵۹ کارمند وزارت خارجه نیز میتواند مانند یک شخص عادی تئاتر تماشا کند و برود نه اینکه به وی میکروفون تحویل دهند در کشور هلند شخص اول مملکت با دوچرخه سر کار میرود ولی در اینجا یک کارمند وزارتخانه را خیلی گنده میکنند
من به پزشکیان رای ندادم ولی این رفتار تماشاچیان با سخنگوی وزارت خارجه فوق العاده دور از تمدن بود
کدوم مردم؟؟ افراد شکم سیر؟؟؟؟؟
آقای بقایی در مصاحبهها بسیار حکیمانه پاسخ میدهد. مثلا وقتی خبرنگاری گفت آمریکا ابرقدرت است، آقای بقایی گفت: ما هم ابرقدرتیم. آیا هو کردن چنین شخصیتی صحیح بود!!؟؟ شما وطن دوست نیستید.
واقعا از این رفتار تماشاگران که با بلیط گران قیمت به دیدن نمایش آمده بودند فهمیدم پول شعور نمیآورد.
بقایی اتفاقا جز افراد باسواد و تاریخ خونه. از صحبتهاش میشه فهمید. و قشری که تاتر میرن احتمالا فرهنگ و هنردوستن. هو کردن ادم رو یاد چاله میدون میندازه. ادم شجاعبه که رفته تاتر ببینه درحالیکه میدونه اون طیف چه دیدگاهی دارن
چقدر بین مردم ارج و قرب دارن
بقایی خیلی با ادب و جنتلمن و حاضر جواب و دوست داشتنیه
تقصیر بقایی چیه اونوقت ؟؟
اینایی که بلیت های میلیونی برای دیدن تاتر میگیرن حتما سطح درآمدشون انقدر هست که زیاد اختلاف بین مردم رو با مسئولین احساس نکنند واز روی شکم سیری وبرای تفاخر به این مکانها میرن وگرنه از فرهنگ چیزی سردر نمیارن .
عجب فرهیختگانی یه اسفند براشون دود کن این فرهیختگان چشم نخورن
وطن فقط در زمان جنگ نیست !!!
هر را ازبر تشخیص نمی دهنددرسته
احسنت بر شما
اون فردی یا فرادی که جناب بقایی رو هو کردند نه ملی گرا هستند و نه علاقه مند هنر. هر کسی که رفته این نمایش رو دیده لزوما ملی گرا نیست و هر ملی گرایی هم وطن پرست نیست. ملی گرایی که میلیاردها خرج ددری رفتن برای این خواننده و اون خواننده و پرکردن جیب خارجیها میکنه و برای سرود ای ایران قلب میذاره و به ارزش و مقام والای مقدسات مذهبی اسلام و تشیع توهین و حتی بی توجهی میکنه نه ملی گراست و نه وطن پرست. ملی گرا و وطن پرست شهدا هستند از شروع حیات ایران تا کنون .مزار هر شهید روی و رخ و بازوی ستبر آرش دلیر است که دل در گرو مهر ایران عزیز و عشق علی ع و اولادش دارد .مدتها اظهار عشق به وطن و هویت ملی میهنی رو ممنوع کردید الان یک هو ملی گرا و میهن پرست شدید.صدها مرد وطن پرست از باستان گرفته تا مصدق و بازرگان و... رو مورد هجمه و فحش و توهین و تخریب قرار می دهید بعد به دلیل تنگدستی در همراهی مردم یک باره یاد ایران و ملی گرایی میکنید
اوکی ولی الان راهش اینه جلوی کسایی که از ملی گرایی دفاع میکنن رو بگیریم؟ بریم پشت افرادی مثل پهلوی چی ها که آویزون یهود و اسرائیل هستن و حمله به خاک کشور؟
رفقایی که تئاتر براشون معادل مردمه لطفا قیمت بلیط رو بنویسن ببینیم چند چندیم این دولت با سه طرف درگیری داره امریک و نوکراش اقایان تندرو در داخل و گروهی که فقط به فکر خودشون هستن
تماشاگرانی که بلیط چند میلیونی برای یک نمایشی که بازگیر آن را به دلیل طرفداری از فلسطین از آن اخراج کردند، نماینده مردم ایران برای سنجش محبوبیت نیستند. مردم ایران آنهایی هستند که بالای دویست روز است که در گرما و زیر موشک،شبها خیابان را رها نکردند تا کسی نگاه چپ به کشورش نکند. قطعا هو کنندگان آقای بقایی از منتقدین سیاست خارجی نیستند بلکه همانهایی هستند که از عموهایشان دعوت کردند.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.