رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرپیامدهای پدیده «ال‌نینوی فوق‌العاده» برای جهان
27بازدید
۳۷

اخراجی های 3 چه می گوید؟

محمد قادری

اخراجی های 3 چه می گوید؟
شب گذشته به همراه خانواده و جمعی از دوستان در جمع صمیمی گروهی از معلولین جسمی و همچنین گروهی از جانبازان جنگ تحمیلی در سینما آفریقا به دیدن اخراجی های 3 نشستم.

پیش از رفتن به سینما، مطالبی در مورد فیلم از چند تن از دوستان موافق و مخالف شنیده بودم، به ویژه آنکه بیشترین بحث روی مصادیق بیرونی شخصیت های اصلی فیلم بود؛ بنابراین، با علاقه بیشتری به سینما رفتم، ولی بر خلاف بیشتر حضار که در طول پخش فیلم به واسطه بیان طنزگونه آن می خندیدند، چند بار بی اختیار بغض کردم!

در همان آغاز، وقتی ده نمکی آمد و مرا دید، نمی دانم به جدی یا شوخی به یکی از دوستان حاضر گفته بود، فلانی آمده تا فیلم را ببیند و فردا پنبه فیلم را در «تابناک» بزند، ولی به هر حال با هم خوش و بشی کردیم و البته از او و سید جواد هاشمی دعوت کردم که برای مصاحبه پیشمان بیایند یا خدمتشان برسیم.

بگذریم؛ چون خیلی از لحاظ فنی و تکنیکی سر رشته ای از سینما ندارم، به آن نمی پردازم ولی به نظرم اخراجی های 3، پر است از حرف دل ها که برخی رک و راست بیان می شوند و برخی هم با کنایه و نمادسازی، حرف هایی که با وجود صراحت، قطعا باز هم بسیاری نمی فهمند و البته برخی هم اساسا نمی خواهند بفهمند!

در اخراجی های 3، ده نمکی دو قطبی بودن فضای سیاسی ساختگی در جامعه ایرانی را به تصویر کشیده که یک طرف آن را مدعیان دینداری و حماسه آفرینی و فخر فروشان دروغین تشکیل داده اند و نماد آن، حاجی گرینوف با بازی محمدرضا شریفی نیاست که در دوران جنگ با سخت گیری بر مردم و گزینش های افراطی، زندگی را بر آنان تلخ می کردند، بدون اینکه به گفته ها و یا رفتار خود، اعتقادی داشته باشند.

حاجی گرینوف، نماد کسانی است که در زمان جنگ، عامل اخراج مردم از حلقه انقلاب و نظام بودند و خود البته تلاش می کردند، کنج عافیت گزیده و در پناه بیت المال بیاسایند؛ افرادی که بلافاصله پس از جنگ، عکس های یادگاری «پشت» جبهه خود را به سند حقانیت و مقبولیت و طلبکاری خود از مردم تبدیل کرده و خود را در پشت چفیه ای پنهان کردند تا برایشان نام و نان و آبرو بیاورد؛ کسانی که امروز به یکباره مدعی همه چیز شده و با انواع شعارهای فریبنده، خود را مصلح کل دانسته و با نیرنگ و دو رویی، با اعتقادات و احساسات مردم بازی می کنند.

اینان از فردای جنگ، همچون طلبکارانی دو رو به جان سیاست افتاده و به فریب مردم پرداختند، ولی در پشت ترافیک میتینگ های انتخاباتیشان، این مجروحان شیمیایی بودند که در آمبولانس ها جان می باختند!

در مقابل، عده ای دیگر که همواره پز روشنفکری داشته و پشت نقاب آزادی خواهی، دمکراسی و... پنهان شده ـ بدون آنکه ذره ای به آن باور داشته باشند ـ و با ارایه تصویری جذاب و البته خیالی از جامعه ای که از آن دم می زنند، از همه ترفندهای سیاسی برای جلب نظر نسل جدید بهره می برند.

در فیلم ده نمکی، مهندس دباغ با بازی رضا رویگری، نماد کسانی است که مدعی اند آنان اگر بودند، جنگ را یک ساله تمام می کردند، اما هیچ گاه نمی گویند، ابتدا که بودند، چه کردند؟ و زمانی که نبودند، چرا نبودند؟ و در روزهای جنگ کجا بودند که اکنون پس از سال ها خود را در نقش قهرمانان پوشالی برای فریب مردم این گونه جلوه می دهند؟ افرادی که جوانان مردم را با هزاران شور و شوق برای جمع کردن رأی به خیابان ها می آورند، اما سر بزنگاه ها، آنان را و آینده شان را رها می کنند.

حال این دو لبه قیچی ـ مقدس نماها و تکنوکرات های لیبرال مسلک ـ در نزاعی انتخاباتی رودر روی هم قرار گرفته، شدیدترین جملات غیر اخلاقی را بین همدیگر رد و بدل کرده و از انواع و اقسام حیله های تبلیغاتی برای تخریب همدیگر و البته تخریب اخلاق در جامعه استفاده می کنند، با احساسات مردم و به ویژه جوانان بازی کرده و با ابزار تبلیغات و رسانه، فضای عقلانی و آرام جامعه را متشنج کرده و جامعه را از رسیدن به یک تصمیم منطقی برای آینده مطلوب خود بازمی دارند، تا بلکه چند صباحی بیشتر بر اریکه قدرت و ثروت تکیه زنند.

در بین این دو قطبی احساسی، غیر اخلاقی و غیر عقلانی، کاندیدای دیگری به نام سید مرتضی با بازی سید جواد هاشمی قرار می گیرد؛ کسی که نماد رزمنده واقعی است، دلش برای آنچه برایش زحمت کشیده می سوزد، نگران نسل سوخته، حال و آینده کشورش است، می خواهد با منطق، عقلانیت و برنامه مند به جامعه و کشورش خدمت کند؛ بنابراین، اخلاق را قربانی سیاست و قدرت نمی کند و بر این باور است، حجب و حیا و دوری از ریاکاری باعث شده که او و امثال وی، بسیاری از واقعیات و قهرمانی ها را برای مردم نگویند.

سید مرتضی در فیلم ده نمکی، قربانی فضای دو قطبی سیاسی در کشور است؛ کسی که تلویزیون را صحنه نمایش نفسانیات خود نمی داند و حتی انصراف داده و ترجیح می دهد در این وانفسای اخلاقی بر سر بالین هم رزم سابقش که در حال احتضار ـ نمادی از به مسلخ رفتن اخلاق و صداقت در جامعه ـ است، بنشیند، تا بلکه در دعوای ساختگی این و آن، از حیثیت فرزندی دفاع کند که این دو نامادری ذره ای به آینده اش نمی اندیشند.

حکایت قهرمانان واقعی این مرز پرگهر در تراژدی ده نمکی، باز هم یا شهادت است یا کناره گیری و انزوا که البته شاید به فحش خوردن و مسخره شدن از سوی ظاهربینان می انجامد؛ اما به راستی، آنان را که بذل جان در راه خدا منتهای آرزویشان بوده، قربانی کردن آبرو که دیگر جای خود دارد.

ده نمکی هرچند در فیلمش کوشیده خطر این دو لبه قیچی را همزمان با هم نشان دهد، به نظر می رسد، خطر گروه نخست، یعنی ظاهرسازها را بسیار بیشتر و پر رنگ تر از گروه دوم نشان داده و البته شاید هم حق داشته باشد، چون علی(ع) را هم نه معاویه بلکه مقدس نماهای نهروانی به شهادت رساندند.

او در اخراجی های 3 افزون بر این که تلنگری هم به صدا و سیما می زند و شیوه مدیریت مناظرات انتخاباتی را به نقد می کشد، به دنبال دغدغه همیشگی اش، باز هم به جدال فقیر و غنی می پردازد و دوباره ضربه ای به آقازاده ها می زند؛ کسانی که با وجود انجام هر خلافی از عقوبت و مجازات معاف هستند و این مردم عامی و حاشیه نشین هستند که به دلیل حمایت نشدن، قربانی می شوند.

به هر حال، باید مصداق یابی این آدم ها را به عهده بیننده گذاشت؛ چه، شاید هر مخاطبی از زاویه نگاه خود، مصادیق متفاوتی برای هر یک از این شخصیت ها و نمادها در فضای حقیقی جامعه بیاید، ولی باید امیدوار بود که پیام اصلی این فیلم توسط مخاطبین دریافته شود که قطعا در نوع نگاه به آینده موثر خواهد بود.
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۳۷
در انتظار بررسی:
۱
غیرقابل انتشار:
۰
بهنام

این کشور طرحی نو می خواهد
از همتون خسته ایم
از ظاهرسازها و باطن سازها

سعیدجون

دمت گرم نقدجالبی بود

سید

خاک بر سر شما

مجتبی

به نظر من حرف اصلی فیلم رو حاج آقا آخر فیلم وقتی چفیه را از گردن گرینف می کشه میزنه و میگه که "شما پشت این قایم نشید هر کاری می خواهید بکنید."

مجتبی
در پاسخ به abu

این فیلم خوب پرداخت نشده، به نظر من ویژگی تمام سه نامزد مطرح انتخابات گذشته در دو نفر جنجالی این فیلم خلاصه شده بود و سید مرتضی یک نامزد آرمانی به حساب می آید که به همان دلیلی که در فیلم گفته شد معمولا در انتخابات ها شرکت نمی کنند.

ناشناس
در پاسخ به چند؟

من با اینکه ضد نقدهای تابناکم. ولی اینو خوب گفته. شفاف گفته. برو فیلمو ببین بعد اعتراض کن

ناشناس

"چون خیلی از لحاظ فنی و تکنیکی سر رشته ای از سینما ندارم"
شما که سر رشته نداری برای چی مینویسی؟ اگه درد و دل برو تو سایت شخصیت بنویس برادر. چرا به عنوان یه تحلیل شخصی یا خاطره ات رو میاری تو سایت خبری و تحلیلی.
البته سایت خبری و تحلیلی تابناک کلا خبر و تحلیلاش در همین حد برادر

سامان
در پاسخ به ناشناس

به نظر من سری اخراجیها هر چه پیش تر می ره بی کیفیت تر میشه.اخراجیها 1 نسبتا خوب بود و 2 کمتر.اخراجیها 3که دیگه از آشفتگی شدیدی رنج می بره. جاهایی انگار اصلا رشته فیلمنامه از دست نویسنده هم در رفته

محمد

به نظر من بعضي واقعيت ها را نبايد عريان كرد. عوارضش بيش از منافعش مي باشد. در هر صورت جانبازان در انزوا خواهند بود و خواهند رفت. آنچه مي ماند اين است كه با نشان دادن اينگونه فيلم ها ، عدم اعتماد مردم به مسئولين تشديد مي شود.
من نه براي نظام كاري كرده ام ونه ادعايي دارم . به عنوان يك شهروند معمولي عمري را در اين مملكت گذرانيده ام ، و به عنوان يك بي طرف فيلم را ديدم و نظر شخصي ام اين است.ممكن است درست باشد و ممكن است غلط قضاوت با شماست.

کیوان

بابا ده نمکی جان مگه مجبوری بری فیلم به این پر مغزی و پر محتوایی بسازی که این بنده خدا مجبور شه زنو بچرو یه شب ببره سینما (حالا مجانینوش جونش)، کلی بغض کنه، فرداشم بیاد تو تابناک مغز فیلمنامتو بشکافه!

ناشناس

زیبا بود مثل همیشه
قلم نافذ سردبیر محترم تابناک ستودنی است

احمد

غير از يه فيلم سفارشي هيچي نداشت

واقع بین

به هیچ عنوان اسم متن نوشته شده را نقد نمیشه گذاشت، نقد خیلی با این موارد فاصله داره. همه تلاش آقای نویسنده این بوده که بگن نقش سید جواد هاشمی مصداق آقای رضایی هستش.

علي

عزيز دل ما آقاي قادري
فهم اين مسائل نيازي به گفتن آقاي ده نمكي در فيلم اخراجي ها ندارد
ما دانشجويان سالها پيش اين مسائل را گفتيم
اما گفتند شما جوانيد نميفهميد داريد نظام را تضعيف مي كنيد
حال كه يكي از دوربين و بازيگر و طنز و سينما خوشش آمده و در خلأ وجود فيلمسازان قهار حرفه اي ميدان دار فيلم حزب اللهي شده، مي گوييد مطلب را خوب بيان كرده
ما همان زمان كه روحانيت مبارز و روحانيون مبارز و كارگزاران و ... تبليغات مي كردند اين حرفها را گفتيم
ولي چون جدي بود كسي آن را بر نتابيد
حالا چون به زمان شوخي و خنده گفته مي شود آن هم پس از طوفان سال گذشته شماها قبول مي كنيد
نمي دانم چه بايد گفت
حالا كه مردم همه چيز را مي فهمند اين فيلمها بيشتر مايه تمسخر و خنده است تا تنبه و بصيرت

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

چرا از اصفهانی ها مایه گذاشتی؟ چون ناشناسی و اصل و نسبت معلوم نیست

ياسر

واقعاً نقد زيبايي بود بسيار لذت بردم

ناشناس

آقاي تابناک

زبان فيلم براي تمام افراد مشترک است، اين چه فيلمي است که تاکنون خود شما چندين بار تفسير و نقدش کردين هيچ کس هم سر در نمي آورد! ضعيف است آقا جان. نکش خودتو، اصلا چرا از فيلمهاي ديگه چيزي نمينويسي؟؟؟

ارشین

بارک الله

ناشناس

حالا این حاجی گرینوف نماد کیه ؟؟احمدی نژاد؟

اميد

عبارت "در همان آغاز، وقتی ده نمکی آمد و مرا دید، نمی دانم به جدی یا شوخی به یکی از دوستان حاضر گفته بود، فلانی آمده تا فیلم را ببیند و فردا پنبه فیلم را در «تابناک» بزند، ولی به هر حال با هم خوش و بشی کردیم" غيبت نيست؟ از كجا معلوم درست باشد ؟

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.