بوعلی سینا، تار و هماکنون نظامی...
سردر دانشگاه تهران ربودنی نیست، دستی به اسکناسها بکشید!
ظاهراً در این زمینه نمیتوان رویکرد مؤثرتر از این را در پیش گرفت و تا دستی به اسکناسهای ایرانی ـ که در نقاط جهان در گردش هستند ـ نکشید، نمیتوان امید داشت که دیگران دستی به طرح اسکناسهایشان نکشند و آن چهرههایی را که به آنها فخر میفروشیم، به نام خود سند نزنند.
به گزارش «تابناک»، نخست «ابوعلی سینا» و «شیخ علی همدونی» بودند که تاجیکها چهرههایشان را در حکم مفاخر ملیشان روی اسکناسهای ۱۰ و ۲۰ سومونیشان درج و به جهان صادر کردند.
سپس نوبت به آذربایجانیها رسید که همان کمترین نزدیک فرهنگی تاجیکها را به لحاظ زبانی نداشتند، ولی به سادگی «تار» را به نام خود ثبت کرده و روی پولهایش نقشش کردند و چون تحرک جدی از سوی ایران ندیدند، جسارت کرده و این بار «نظامی» را به واسطه آن که در آذربایجان دفن است، روی اسکانسهایشان به عنوان نماد ملی درج کردند؛ هرچند درباره اصالت تصویر سوم، تشکیک شده و به ظاهر بانک مرکزی آذربایجان در این باره اطلاعیه صادر کرده است.
جالب این که نظامی گنجوی، سرودههای ترکی بسیار بسیار اندکی دارد و ظاهراً پس از اقدام اخیر آذربایجانیها، کتیبههای مشتمل بر اشعار پارسی این شاعر بزرگ از پیرامون مقبرهاش جمعآوری شده تا اشخاص بدون اطلاع از اقدام آذربایجان، متوجه کلاهبرداری و سرقت مفاخر ایرانی نشوند و احتمالاً با جایگزینی همان چند شعر ترکی که در اصالتشان نیز محل تشکیک است، لابد قرار است چندی دیگر نظامی نیز در حکم مفاخر فرهنگی آذربایجان ثبت ملی و جهانی آن کشور در یونسکو شود! حتی اگر این گونه نیز نشود، این سلسله رویدادها، تلنگر سنگینی است که باید جدیاش گرفت.

نظامی، بوعلی سینا و تار روی اسکناسهای آذربایجان و تاجیکستان
در این میان، طبیعتاً ضرورتی ندارد درباره بدیهیاتی نظیر این که نظامی یک شاعر ایرانی است، سخن به میان آورد، ولی درباره رویکرد مقابلهای برابر آنچه رخ داده و قطعاً سراغ دیگر مفاخر ایرانی، به ویژه آنهایی که در ایران بزرگ (ایران در قلمرو تاریخیاش) مدفون هستند نیز خواهند رفت، میبایست در پی تدبیر بود. در واقع به جای آن که درباره بدیهیات سخن به میان آورد و در پایان افسوس خورد که چه بر سر فرهنگ مملکت میآید، ضرورت ایجاب میکند راهکار عملی تغییر این وضعیت را پیش آورد.
هرچند میتوان در این زمینه بزرگداشتهای مفاخر و هفتههای فرهنگی را در کشور خودمان و دیگر کشورها گرفت و همچنین در پی ثبت حجم انبوه این شخصیتها در حافظه تاریخی یونسکو بود، مهمترین رویکردهای عملی در این زمینه، همان رویکردی است که این کشورها در پیش گرفتهاند و باید روی آثاری از ایران که مستمر در گرداگرد جهان گردش دارند و نماینده ایران هستند، نام یا تصویر این مفاخر را درج کرد که طبیعتاً اسکناسها و مسکوکات است که واقعاً تغییر پشت برخی از آنها هیچ آسیبی نیز به کشور نمیرساند.
برای نمونه، سردر دانشگاه تهران ربودنی نیست و هیچ کشوری نیز در پی تصاحبش برنمیآید و یا جهاد سازندگی، چیزی نیست که قابل دزدیدن باشد و در این زمینه تنها سعدی است که مورد لطف واقع شده و پشت اسکناس ده هزار تومانی، تصویرش درج شده است، حال آن که برخی طرحهای اسکناس نیز قابلیت افزایش محتوا را دارند و مثلا پشت اسکناس پنج هزار تومانی و در قلب نقشه ایران، زمینه به تصویر کشیدن چهره چند تن از مفاخر ایران فراهم است، بدون آنکه حتی طرح کنونی دستخوش تغییر شود.
ظاهراً در این زمینه نمیتوان رویکرد کارسازتر از این را در پیش گرفت و تا دستی به اسکناسهای ایرانی ـ که در نقاط جهان در گردش هستند ـ نکشید، نمیتوان امید داشت که دیگران دستی به طرح اسکناسهایشان نکشند و آن چهرههایی را که به آنها فخر میفروشیم، به نام خود سند نزنند. فراموش نکنیم، ملتی که پیشینهاش به تاراج رفته و مفاخری ندارد، هویتش به سادگی قابل تغییر است و چنین نشود که خیلی دیر یادمان بیفتد چه از دست دادهایم و شبیه ماجرای پرچم رخ ندهد که پس از دهههای متمادی، دریابیم این نماد ملی میبایست در نقاط گوناگون کشور برافراشته باشد و سپس در پی نصب میله پرچم در نقاط جهان برآییم.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
سلام به آقایی که تحصیلات موسیقی دارند, زمانی که تار در ایران ساخته شد اصلا آذربایجان به عنوان یک کشور وجود داشت ؟! که بخواهد از آذربایجان به ایران آمده باشد ! اگر هم حرکتی بوده باشد درون مرزهای ایران بوده است.
این ها همه ایرانی هستند ومایه ی افتخار ما
یعنی چی استخوان هاش مال شماو...!
این چه ادبیاتیه ناشناس جان!!!!
به نظر اینجانب مفاخر ادب، هنر و علم مفاخر جهانی هستند و اگر کشوری ارزششان را درک نکرد یا آنرا مغفول قرار داد دیگران نیز به معرفی آنها نپردازند. صرف نظر از مصادره به مطلوب برخی کشورها از این مفاخر، ما میتوانیم این تهدید را به فرصت تبدیل کنیم که با هزینه دیگر کشورها انجام میگیرد. بدین صورت که آنها زحمت معرفی این دوستان را به جهانیان بکشند و ما در برهه ای مناسب با انتشار اشعار یا نوشته ها یا زندگی نامه های آنها باعث تنویر افکار عمومی شویم. انشتین یک دانشمند آمریکایی بود که به سبب کارهایش در آمریکا معروف شد ولی وقتی میشنویم این شخص آلمانی الاصل است به هوش سرشار آلمانی ها اعتراف میکنیم. نه آمریکاییها. ما در کشوری هستیم که غرق در مفاخر ادب، هنر و علم هستم و به همین خاطر ارزششان را درک نیمکنیم.
با سلام
1- نظامی گنجوی همچنان که از پسوند فامیلیش مشخص است اصالتاً آذری زبان است ولی چون در زمان حیاتش گنجه جزو قلمرو ایران بود ، ایرانی محسوب میشود . ولی ایرادی هم به کشور آذربایجان نمیشود گرفت.
2- درمورد تا شکل موجود در اسکناس شبیه تار آذربایجانی است که به همراه کمانچه جزو آلات موسیقی اصیل آذربایجانی است.
در ضمن از هموطنان انتظار میرود با سعه ی صدر به موضوع نگاه کنند. ما هم میتوانیم از مفاخر همه ی کشورها به هر نحو تقدیر کنیم . مثلا با قدیر انشتین و چاپ عکس او روی اسکناسهایمان ، انشتین ایرانی نمیشود . کمی تعمل و تدبر لازم است دوستان.
نظامی گنجوی:
پدر بر پدر، مر مرا ترک بود / به فرزانگی هر یکی گرگ بود
اصلا لغت اذربایجان ریشه فارسی داره که از آذرآبادگان گرفته شده نام آذربایجان معرب «آتورپاتکان» (مکان آتورپات) است. ریشهٔ این نام به سردار ایرانی هخامنشیان «آتورپات» برمیگردد. آتورپات ساتراپ (والی) ایرانی بود که بخشهای شمال ایران را در زمان حملهٔ اسکندر از اشغال حفظ کرد
شما حتما فارسی ات عالیه که میتونی انگلیسی بنویسی. اگه فارسی بلد نیستی میشی مفاخر بریتانیا یا آمریکا. تو شعر این قضیه جدی تر هم میشه. یعنی زبان مادری معمولا میشه زبان شعر اما ممکنه تو بقیه زبانها هم طبع آزمایی بشه. مثل سعدی که شعر عربی هم داره.
ضمنا به نظر من زادگاه با ملیت کاملا یکی نیست.در زمان نظامی کشوری به نام آذربایجان وجود نداشته اما منطقه آذربایجان با افتخار بخشی از ایران بوده. مثلا اگه اونموقع به ایشون میگفتن کجایی هستی حتما میگفت ایرانی. نمیگفت آذربایجانی ام. یا مثلا در شرایط 30 سال پیش نمیگفت روس هستم.
دوست عزیز، تفاوت تار ایرانی و تار آذری حتا از ظاهر هم مشخص هستش. بنده تحصیلات کارشناسی و کارشناسی ارشد موسیقی دارم. باید عرض کنم که تحقیقات تاریخی در باره ریشه ساز تار هنوز نمی تونه دقیقا توضیح بده که این ساز از ایران به آذربایجان رفته یا برعکس. درباره دستگاه ها هم شما درست میگید، اشتراکات بسیار زیاد هست بین موسیقی ایران و آذربایجان و حتا نام ها هم مشترک هستند ولی باید دقت کنید که اشل یصوتی این دو موسیقی با هم متفاوت هستن. در حالی که موسیقی ایرانی برای توسعه از سیستم دانگی استفاده میکنه، به نظر می رسه که موسیقی آذری از سیستمی استفاده می کنه که در قرن نهم توسط نظریه پردازانی مثل صفی الدین ارموی پیشنهاد شده. اما نکته بسیار جالب اینه که در کل منطقه خاورمیانه و کشورهای ترک زبان اینه که فقط ایران و آذربایجان از این سیستم استفاده می کنند و بقیه حوزه، کشورهای عرب و ترکیه سیستم مشابه هم دارند.
ولي اون زمان همه اين قسمتا ايران بوده وايران گستره جغرافيايي بزرگي داشته واين دليل نميشه كه بگيم مفاخره مارا براي خودشون ثبت كنن ماهم هيچي نگيم لااقل باد بدونن كه اون زمان همه اينجاهايي كه نامبرديد ايران بوده آره آذربايجاني وجود نداشته
در مقاله آمده که نظامی"سرودههای ترکی بسیار بسیار اندکی دارد" ولی تا جایی که ما می دانیم هیچ روایت یا سندی دال یر اینکه نظامی حتی یک شعر ترکی دارد، وجود ندارد.
اصلاح بفرمائید
خوبه پشت تار فرش رو هم ببينيم !!!
شعر رو شهید نکن دوست خوبم:
گیرم پدرتوبود فاضل از فضل پدر تورا چه حاصل
در گذشته چیزی به اسم آذربایجان وجود نداشته.
پس لطف کن کمی خردمندانه بنویس.
نظامی تمامی آثارش به فارسی است و در تمام طول تاریخ هر شاعری لااقل به زبان مادریش چند بیت شعر سروده است. شکی نیست که نظامی یک پارسی است
اول شهريور زاد روز حكيم بوعلي سينا بود ولي بازتاب زيادي در رسانه ها نداشت أنوقت انتظار داريد مفاخر ايران را مصادره نكنند
کمانچه و تار ایرانی نه ترکی !!! .
آقا بهزاد ... نظامی در ابیات خود ... خود را متولد تفرش می داند نه اذربایجان !!! .
و در اشعار خود سخنی از اذربایجان نمی اورد اما از ایران می اورد !!! .
آقا رضا لطفا اطلاعات غلط ندهید !!! .
تار برای ایران است و ما چیزی به نام تار اذربایجان نداریم !!! .
تبدیل شدن تار ایرانی به تار ترکی یا اذربایجان یک جعل تاریخی است. این ساز از ایران به جمهوری آذربایجان رفت و با برداشتن ربع پردهها و کمی تغییر شکل، عنوان ساز ترکی را بر تار گذاشتند. حال سئوال من این است اگر این ساز ترکی است چرا از مقامهای موسیقی ایران و دستگاههای این موسیقی استفاده میکنند ... آقا رضا ؟! .
به نظر من مقصر ما هستیم چون فقط از مشاهیر اسماشون رو یاد گرفتیم از صد نفر یه نفر شاید پیدا بشه که بدونه ابن سینا چیزی بدونه
مقصر ما هستیم که نمیدونیم اینها که بودند
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.