به مناسبت روز ملی یوز؛
در رثای یک ثروت تجدیدناپذیر و ملی با نرخ پایه ۱.۷ میلیارد تومان!
تلاش برای مراقبت از یوزهای باقی مانده در فلات ایران، دچار تناقض شده و نوعی بیاهمیتی و تشتت در آن آشکار میشود که نگران کننده است، زیرا این گونه به نظر میرسد که بنیانگذاران این روز ملی، به رغم ثبت شدن این مناسبت در تقویم، شکست خورده و یا دستکم موفقیت درخوری به دست نیاوردهاند، مگر این که در خلال گذر زمان، اتفاقی بر خلاف آنچه جریان دارد، روی دهد.

به گزارش «تابناک»، نهم شهریور سال ۷۳، درست نوزده سال پیش در چنین روزی، هنگامی که گرمای شدید در کوران خشکسالی آن روزها، یوز مادر را مجبور کرد که بر ترس مواجهه با دیگر موجودات و به ویژه انسان فائق آمده و به همراه سه تولهاش به آبشخوری در نزدیکی شهر بافق نزدیک شود، شاید کسی گمان نمیکرد که قرار است این خانواده به دقیقه نکشیده، به ضرب سنگ و چوب چند نادان نابود شده و سرنوشتی چنان تلخ رقم بخورد که از باب تقبیح، مثال زدنی است.

خواهران مارتیا: شهریور 73
(تصاویر: پایگاه خبری دیدبان محیط زیست و حیات وحش ایران)
اما این همه ماجرا نبود، چراکه داستان دردناک کشته شدن بازماندگان گونه منقرض شده در بسیاری از کشورهای همسایه کشورمان، با ابتکار شماری از هموطنانمان روز ملی یوز را خلق کرد؛ روزی که سالها غیر رسمی ماند تا سرانجام از سال ۸۶ به تقویم رسمی کشور راه یافت تا شاید در سایه یادآوری خاطره تلخ رقم خورده در این روز، بازماندگان یوز ایرانی از عرصه گیتی محو نشوند.
بدین ترتیب از درون یک اتفاق شوم و دردناک، به یازی دوستداران محیط زیست در کشورمان، یک رویداد ملی با نگرش محافظت از آخرین بازماندگان یوز آسیایی، همان جانور بینظیری که تنها در فلات ایران باقی مانده و بحق ایرانی است، رقم خورد تا مسائل مرتبط با پاسداشت این گونه جدیتر از پیش پیگیری شود.
مارتیا در پارک پردیسان تهران
ماحصل این رخداد در سالهای بعد، کنترل شدیدتر مناطق زیست این گونه نادر بود تا به مرور شش میلیون هکتار از سطح کشور، شامل ۳۹ درصد از مناطق تحت حفاظت، به واسطه مراقبت از بازماندگان یوز، تحت حفاظت ویژه قرار بگیرد تا در سایه این کار، تنوع زیستی این مناطق هم از موهبت پاسداشت بهرهمند شوند.
این در حالی است که حفاظت از گونه در خطر انقراض یوز چندان جدی انگاشته نشد تا حتی آمار دقیقی از یوز ایرانی در دست نباشد و سرانجام سال گذشته برای نخستین بار طرح پایشی آغاز و با استفاده از دوربینهای تلهای، شمار بازماندگان این پستاندار خوش نقش و چابک در مناطق مختلف شمارش و در پایان برآورد شود که یوزهای باقی مانده بسیار کمتر از آنچه تصور میشد، نزدیک هفتاد قلاده است؛ شماری بسیار اندک که درصد پایینی از آنها را مادگان تشکیل دادهاند تا قدرت زاد و ولد و تکثیر آن خیلی کم ارزیابی شود.
اما همه این آمار ناامید کننده در کنار خطرات بسیاری که نسل این گونه را تهدید میکنند (مانند خطر دریده شدن توسط سگهای گله به ویژه در نزدیکی آبشخورها، خطر تصادف با خودروهایی که از جادههای واقع شده در مناطق حفاظت شده میگذرند و...)، دست به دست هم دادهاند تا دورنمای خوبی از سرنوشت این ثروت باقی مانده ترسیم نشود.

اینجاست که تلاش برای مراقبت از یوزهای باقی مانده در فلات ایران، دچار نوعی تناقض شده و نوعی بیاهمیتی و تشتت در آن آشکار میشود که نگران کننده است؛ نگران کننده است، چون این گونه به نظر میرسد که بنیانگذاران روز ملی یوز، به رغم ثبت شدن این مناسبت در تقویم، شکست خورده و یا دستکم موفقیت درخوری به دست نیاوردهاند مگر این که در خلال گذر زمان، اتفاقی بر خلاف آنچه جریان دارد روی دهد..
نگران کننده است چون وقتی بدانیم سرنوشت یوز، تنها غیرانسانی که در سرزمینمان روزی در تقویم به آن اختصاص یافته، روز خوشی نیافته، نمیتوانیم امیدوار باشیم که امثال گور، جبیر، گوزن زرد، خرس سیاه و قهوهای و ... از انقراض در امان بمانند.
نگران کننده است، چون ثروتی در پس آن نهفته است که به تنهایی میتواند معرف کشورمان در سراسر جهان باشد اما روز به روز تحلیل رفته و به نابودی نزدیک میشود، ولی برای مراقبت از آن هنوز نتوانستهایم به ساکنان اطراف مناطق زیست آن آموزش دهیم که چگونه این گوهر را پاس داشته و در حفظ آن سهم ایفا کنند.
نگران کننده است چون روز ملی یوز هر ساله میآید و میرود اما هنوز حتی نتوانستهایم مستندی در خور از مناسبت این روز تقویممان تهیه کرده و به مردم نشان دهیم تا بدانند تنها بیبیسی برای نشان دادن زیباییهای خدا روی زمین هزینه نکرده و دوربینش را نشانه نمیرود.

شاید بد نیست به بهانه روز ملی یوز، طرحهای تعریف شده برای حفاظت از این میراث ملی را بازنگری کنیم تا سیر نزولی جمعیت یوز ایرانی را که سالها پیش کلید خورده و با شدت و ضعف تداوم یافته است، متوقف کنیم؛ برای شروع چه بسا بد نباشد ارزش واقعی هر یوز را محاسبه کرده و اعلام کنیم تا معلوم شود که قصدمان حفاظت از میراثی تجدید ناپذیر و به غایت گرانبهاست.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
خداااااا چقدر جیگرنننننننننن
من كه روز قيامت هر كسى كه اونارو مىكشه جلوشونو مي كيرم
ناصر جان تو که اسمت عربیه و خودت فارسی چرا انگلیسی (فینگلیشی ) تایپ میکنی؟ اینقدر سختته؟
مجلس قانون تصویب می کند وبه هزاران سلاح قاچاق وبی قانون جواز حمل قانونی می دهند!!!با این وضعیت کنچشگ درطبیعت نخواهدماندچه برسدبه حیوانات بزرگ.
وقتي تو رسانه ملي پلنگ رو نشون ميدن بعد ميگن يوز پلنگ همينه ديگه.!!!
درود بر شما دوست عزیز
پیشنهاد بسیار خوبی دادید.
چشم
HAMEYE HASTI GHASHANGE ANKE ZIBA MIANDISHAD ZESHT NABINAD SHEKS
با سلام وتشکر از تابناک که به این موضوع پرداخته است. تاکنون در کوهستانهای منطقه کلاته سهراب در خراسان شمالی دفعات زیادی یوز پلنگ و پلنگ همراه با توله هایشان توسط روستائیان مشاهده شده است. متاسفانه طی دو مرحله یکبار دو توله و یکبار یک یوز مادر توسط برخی افراد نادان و بیسواد منطقه به هلاکت رسیده اند. تاسفناک تر اینکه گزارش این موضوع به اداره محیط زیست بجنورد چندین بار داده شده است و ازآنها برای توجیه کردن اهالی منطقه برای ازبین نبردن این حیوانات درخواست کمک شده است که هیچ اقدامی دراین خصوص صورت نگرفته است. به نظر می رسد نمایندگان محیط زیست باید قبل از هر چیز در اینگونه مناطق کار فرهنگی بکنند. خلاصه سه عامل کار فرهنگی، جریمه پولی و تامین مالی خسارت دیدگان می تواند موثر باشد. مثلا طبق اظهار کسی که یوز را کشته است چون به گمان وی یوز گوسفند او را خورده بود او نیز اقدام به کشتن یوز نموده است. ادارات محیط زیست می توانند اعلام کنند در صورتی که دام روستائیان خوراک یوز شود آماده است هزینه آن را به روستائیان بپردازد. خلاصه " گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله ی من آنچه البته به جایی نرسد فریاد است"
با سپاس از تابناک به گفته دوستمون ماهمه چيزمون به همه چيزمون مياد اقا جان ما کسانى که با اراذل و اوباش درگير شدن قصاص کرديم ما شکاربانى رو که با عشق به کارش عمل کرد قصاص کرديم حرفاى زيادى که نميشه گفت چون گوش شنواى دلسوزى درميان مسولين نميبينم
یعنی قاتل اینا آدمها هستن؟!!
سلام حیات وحش منطقه بافق را دریابید
متاسفانه همه چیز در حد شعار است
به گوش مسئولین ارشد محیط زیست برسانید
این یوزها در حال انقراضند
به دادشان برسید
ما ديگر داريم عادت مي كنيم حيات وحش را از تلويزيون ببينيم .آفريقا هر كشورش و هر منطقه حفاظت شده اش كلي براي آن كشور درآمد زايي ميكنه اما ما اينجا حيوانات كمياب و نادر خود را مي كشيم
پس عمه من اون یوزها را کشته ؟ خب معلومه مردم همون منطقه این حیوانات بی گناه را کشته اند من 2 تا گربه دارم بخدا اگر دلم بیاد از برگ گل نازکتر بهشون بگم اینها دیگه چه موجوداتی هستند وقتی حیوون میره دم روستا یعنی یه نیازی داره یه آبی غذایی چیزی بهش بدن می خوره می ره چرا بی شرفها می کشنش
شکارچیان از خدا بی خبر!!!در قیامت حتما جواب خواهند داد.
به نظر من اگر بخواهیم نسل این حیوانات را از خطر انقراض نجات دهیم دولت باید سرمایه گذاری و هزینه کند مخصوصا در آموزش وسیع روستاییان و عشایر و سکنه شهرهایی که در مجاورت زیستگاه این گونه های جانوری قرار دارند.آموزش و اطلاع رسانی آگاهی دادن از ارزش این گونه ها خیلی مهم است که متاسفانه تا کنون کاری در این زمینه نشده و امیدی هم نیست که کاری انجام شود.همینطور در بحث جرایم مبالغ باید حد اقل 100 برابر شود.تا اثر بازدارندگی قابل قبول داشته باشد.
با سلام
درست است مطالب احسان، متاسفانه طي در خواست تعداد از روستائيان منطقه سبزدشت بافق از بخشدار وقت شهرستان و نماينده قبلي شهرستان در مجلس شوراي اسلامي و پيگيريهاي بعمل آمد مسئولين موافق نابودي منطقه محيط زيست بافق ( گزوئيه ) متاسفانه پروژه تخريب اين محيط بكر و طبيعي كه زيست گاه يوز پلنگ آسيايي و ديگر گربستانان نائب است كليد خورد و هم اكنون با بيل هاي مكانيكي و بلدوزر به جان اين طبيعت زيبا افتادند و مسئولين فعلي شهر ستان نيز حمايت هاي كافي را بعمل مي آورند با شروع بكار اين ماشين آلات تعدادي از اهالي روستاي منطقه مشاهده كردند يوزها از ترس در منطقه پراكنده شده اند از دوستداران طبيعت تقاضا مي شود با بازديد از اين منطقه زيبا و پيگيري لازم جلوي اين كار غير كارشناسي را بگيرند تا بيشتر از اين باعث نابودي محيط زيست و انقراض اين گونه نادر نشويم .
با سلام
اینجانب آماده مشارکت و همکاری در راه حفظ گونه های نادر ایران هستم.
واقعا عالیه ها !!!! همه روستایی هایی که نزدیک به محل زندگی این حیوان هستند فوتبال رو از دست نمیدن. از همدیگه می پرسن که اون عکس برای چیه ؟ بعد سریع فردوسی پور میگه: بله ! همونطور از تصویر روی پیراهن تیم ملی معلومه، این کار برای شناسایی یوز آسیایی هست که در اطراف کشور به دست برخی افراد کشته شده ..... خلاصه خوبه واااا
با سلام و تشكر
خبر تكان دهندي ديشب از شبكه دوم سيما پخش كرديد كه از زبان معاونت محيط زيست يزد در مورد ابنكه كوههاي بافق كه قلب يوز پلنگ آسيايي و ديگر گربستان وحشي ديگر است در حال احداث جاده مي باشد كه در صورت آسفالت آن بايد با حيات وحش اين شهرستان خداحافظي كرد با جستجو در مورد اين اتفاق در اينترنت به مطالب زيادي بر خوردم از جمله اينكه اين جاده فقط براي تردد اهالي چند روستا مي باشد كه جاده فعلي بافق كوهبنان جوابگوي اين مسئله است به گفت بعضي از مسئولين محلي استان مي شود با كمترين هزينه نقاط حادثه ساز را بر طرف نمود تا جان اين گونه نادر آسيايي را با كار هاي غير كارشناسي به خطر نياندازند از طرفي احداث جاده مذكور چند كيلومتر راه روستا هاي منطقه را كوتاه مي نمايد .
كوههاي بافق يزد زيستگاه حيوانات وجانواران نائب در كشور از جمله يوز آسيايي - پلنگ -بز كوهي - كبك و پرندگان و حيوانات ديگر مي باشد
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.