معدل روی نتیجه کنکور اثر خواهد گذاشت یا خیر؟

در شرایطی که زمان زیادی تا کنکور سراسری سال ۹۳ ‌مانده، ‌اجرای یک گام دیگر از طرح حذف کنکور و تشریح ماجرا از زبان مسئولان، ‌موجبات سردرگمی برخی داوطلبان را فراهم آورده است.

به گزارش «تابناک»، پس از آنکه در روزهای گذشته، رئیس سازمان در گفت‌وگو با یک خبرگزاری از تأثیر منفی معدل در نتایج کنکور سال آینده سخن گفت، بازتاب سخنان وی به گونه‌ای بود که موجی از نگرانی به همراه داشت تا جایی که برخی کاربران، تغییر ناگهانی در شرایط کنکور را دستمایه گلایه دانسته و خواستار پیگیری ماجرا از سوی «تابناک» شدند.

پس از آنکه دکتر خدایی، رئیس سازمان سنجش در گفت‌و‌گو با ایرنا در تشریح روند آزمون سراسری سال آتی، به مصوبه مجلس اشاره کرد که تأثیر مثبت سوابق تحصیلی ـ که پیشتر در کنکور ۹۲ اعمال شده بود ـ را به تأثیری مطلق، فارغ از مثبت یا منفی بودن آن در کنکور سال ۹۳ تبدیل خواهد کرد، این سخنان فنی و مبتنی بر قانون به گونه‌ای بازتاب یافت که گویی سازمان سنجش خواب جدیدی برای داوطلبان دیده است؛ حال آنکه این گونه نیست.

پیگیری‌ها نشان می‌دهد، آنچه سوءتفاهات را پدیدار ساخته، قانون حذف تدریجی کنکور است که هرچند با دیرکرد فراوان در حال پیگیری است، ‌گام نخست آن در کنکور امسال به اجرا در‌آمده و گام دوم آنکه از قضا جدی‌تر و کارآمدتر است، قرار است در سال آتی برداشته شود و البته این مهم پیشتر به تأیید مجلس رسیده و چند ماه پیش اعلام شده ‌و این گونه نبوده که ناگهان اعلام شده و دست داوطلبان حضور در دانشگاه‌ها را در پوست گردو گذاشته باشد.


برای درک ماجرا بد نیست ‌نقبی به گذشته بزنیم؛ اردیبهشت ماه سال جاری بود که رئیس کمیته آموزش عالی مجلس از نهایی شدن تأثیر ۲۵ درصدی سوابق تحصیلی در کنکور ۹۳ خبر داد و درباره آخرین تصمیمات شورای سنجش و پذیرش دانشجو گفت: پس از بررسی بخش دیگری از لایحه سنجش و پذیرش دانشجو، یکی از ضوابطی که تعیین شد، تأثیر ۲۵ درصدی سابقه تحصیلی در کنکور سال ۹۳ بود که این میزان تأثیر مستقیم در پذیرش خواهد داشت؛ سوابق تحصیلی در سال‌های گذشته، تنها تأثیر مثبت داشت اما به دنبال اعمال تأثیر مستقیم سوابق تحصیلی هستیم که تفاوت اساسی با تأثیر مثبت در قبولی متقاضیان ۹۳ دارد.

اکنون اگر بدانیم ‌در کنکور اخیر، ترتیبی داده شده بود که معدل تنها قدرت افزاینده در رتبه کسب شده توسط داوطلبان را داشته باشد، درک تأثیر منفی این معدل در کنکورهای بعد قابل درک‌تر خواهد بود؛ یعنی فاصله اندکی تصویب این طرح تا زمان برگزاری کنکور ۹۲ موجب شد تا قانون گذار از تأثیرگذاری کاهنده معدل در نتیجه آزمون، موقتا صرف‌نظر ‌و در ادامه از سال‌های بعد این روند تغییر کرده و به مرور تأثیر معدل بر نتیجه افزایش یافته و طی پنج سال کنکور حذف شده و گزینش دانشجو صرفا بر مبنای معدل باشد.

بدین ترتیب قرار است در سال بعد، تأثیر معدل بر نتیجه داوطلبان ۲۵ درصد بوده و ۷۵ درصد مابقی به رتبه آزمون سراسری برگردد و این روند با افزایش سهم معدل و کاهش سهم کنکور در سالهای بعد پیگیری شده و در این خلال دیگر مشکلات هم مرتفع شود تا نهایتا پس از پنج سال، نسخه کنکور ورود به دانشگاه برای همیشه پیچیده شود.

تا اینجای کار آشکار می‌شود که سخنان اخیر رئیس سازمان سنجش نکته جدیدی نداشته و تنها بازخوانی قانون مصوب شده در اردیبهشت ماه گذشته، یعنی پیش از برگزاری کنکور تیرماه بوده و بس.

معدل کدام مقطع تحصیلی ملاک عمل است و چه معدلی خوب است؟

از این بعد ماجرا که بگذریم، پرداخته نشدن (شاید هم پرداخته شده باشد اما کافی و شفاف نبوده است) به جزئیات تأثیر‌گذاری معدل در پذیرش دانشگاه، ابهامات دیگری را سبب ساز شده است؛ از جمله اینکه معدل کدام مقطع تحصیلی قرار است ملاک عمل قرار گرفته و یا کلی‌تر؛ چه معدلی خوب محسوب شده و می‌توان توقع داشت تأثیر مثبتی بر نتیجه نهایی بگذارد و چه معدلی بد طبقه بندی شده و باید انتظار داشت که تأثیر منفی ‌داشته باشد؟

بهترین پاسخ به این پرسش‌ها را می‌توان در نظریات دکتر حسین توکلی، مشاور عالی سازمان سنجش یافت. وی در گفت‌وگو با یک روزنامه، منظور از سوابق تحصیلی را نمره آزمون نهایی کلاس سوم دبیرستان دانست و گفت: فقط نمره آزمون نهایی کلاس سوم دبیرستان که به صورت سراسری برگزار می‌شود، در نتیجه کنکور موثر خواهد بود و سابقه تحصیلی پیش دانشگاهی و سال اول و دوم دبیرستان لحاظ نمی‌شود.

وی در پاسخ به این ابهام که تکلیف آن دسته از داوطلبان که فارغ التحصیل نظام آموزشی قدیم ـ که مقطع دبیرستان در آن چهار سال بود ـ بودند و قصد شرکت در آزمون دارند، چه می‌شود‌، گفت: معدل آزمون نهایی سال سوم دبیرستان فقط برای داوطلبانی اعمال می‌شود که از سال 84 تا 92 در آزمون نهایی سال سوم رشته‌های ریاضی، تجربی، انسانی و معارف اسلامی شرکت کرده‌اند و اگر داوطلبی به هر دلیلی در این بازه زمانی امتحان نداده است، سوابق تحصیلی او در نتیجه کنکور 93 تأثیری نخواهد داشت.

سخنگوی سازمان سنجش در پاسخ به این ‌که معدل خوب، چه معدلی است‌؟، گفت: نمی‌توان گفت که مثلا معدل ۱۳ بد است و در نتیجه کنکور تأثیر منفی می‌گذارد، ولی مثلا معدل ۱۸ خوب است و به قبول شدن داوطلب کمک می‌کند، بلکه تأثیر این معدل به نمره کل داوطلب در کنکور ۹۳ ارتباط دارد و نمی‌توان عددی را به عنوان معدل خوب یا بد اعلام کرد. هر داوطلب کنکور با توجه به نتیجه آزمون، یک رتبه و یک نمره کل کسب خواهد کرد که این نمره کل که به آن تراز هم می‌گویند، با توجه به شرایط علمی دیگر داوطلبان، به دست می‌آید. در واقع، این نمره کل از ترکیب نمره خام داوطلب و مقایسه آن با نمرات دیگر داوطلبان حاصل می‌شود.


توکلی در تشریح سخنانش، مثال زد و گفت: فرض کنید یک داوطلب کنکور، نمره کلی بالا‌تر از متوسط نمره کل دیگر داوطلبان به دست بیاورد، ولی معدل دیپلمش از میانگین معدل دیپلم دیگر داوطلبان کمتر باشد؛ در این شرایط، معدل برای این داوطلب به شکل تأثیر منفی عمل می‌کند، زیرا با وجود آنکه این داوطلب در کنکور نتیجه خوبی گرفته، معدلش از میانگین دیگر داوطلبان پایین‌تر است. عکس این ماجرا نیز صادق است. اگر داوطلبی، نمره کلی پایین‌تر از میانگین تراز داوطلبان داشته باشد، ولی معدلش بالا‌تر از میانگین دیگر داوطلبان باشد، در این صورت معدل به شکل مثبت عمل می‌کند و در این شرایط به کمک داوطلب می‌آید.

بدین ترتیب، قابل حدس است که اگر در کنکوری میانگین معدل داوطلبان ۱۸ باشد، در این صورت داشتن معدل ۱۷ به عنوان معدل خوب به شمار نیامده و داوطلب نباید انتظار داشته باشد که این معدل خوب در نتیجه کنکور به کمکش بیاید و از سوی دیگر اگر میانگین معدل داوطلبان ۱۵ باشد، آن زمان معدل ۱۶ معدلی خواهد بود که اثرات مثبتی در نتیجه نهایی داوطلب خواهد داشت.

با این تفاسیر، درخواهیم یافت که سخنان رئیس سازمان سنجش مبنی بر اینکه «کنکور سراسری سال ۹۳ بدون تغییر در ضوابط و محتوا همانند کنکور سال ۹۲ برگزار خواهد شد و تأثیر سوابق تحصیلی در قبولی داوطلبان ۲۵ درصد خواهد بود‌»، چیزی فرا‌تر از قانون نبوده و نیست؛ پس بهتر است داوطلبان همه تمرکز خود را بر آزمون سراسری گذاشته و فارغ از حدس و گمان‌هایی که می‌شود درباره معدل خوب یا بد زد، تلاش کنند، در بخشی که ‌‌مانده قدرتمندانه ظاهر شوند، نه اینکه فکر خود را معطوف میزان اثرگذاری معدلی کنند که معلوم نیست میانگین آن در کنکور سال ۹۳ چه عددی خواهد بود.

برای دریافت و دیدن آخرین اخبار تابناک، از هر نقطه ای در اینترنت Toolbar اختصاصی تابناکرا از لینک زیر دریافت و بر روی مرورگر خود نصب کنید:

لینک دریافت Toolbar تابناک