قرار است به جای حمایت از «نخبگان»، از دانشگاهها حمایت شود؛
مبادا اشتباه کرده و راه خروج را به «مغزها» نشان دهیم!
بیگمان بنیان ملی نخبگان برای اهداف متعددی شکل گرفته؛ اما چه کنیم که تا نام «نخبگان» را میبینیم، ناخودآگاه احساس میکنیم که قرار است، حمایت از این قشر، دستور نخست این بنیاد ملی باشد و سپس آمار دردناکی را به یاد میآوریم که بارها و بارها درباره فرار مغزها شنیدهایم...

به گزارش «تابناک»، بنا بر تصمیم جدید بنیاد ملی نخبگان، قرار است، رویکرد حمایتی این نهاد دچار تغییرات اساسی شده و به جای حمایت از افراد نخبه و پرداخت مقرری ماهیانه، حمایت از دانشگاههای نخبهپرور در دستور کار قرار گیرد.
این خبر را دکتر سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رئیسجمهور و رئیس بنیاد نخبگان در روزهای گذشته در نشست شورای فرهنگی این بنیاد گفت و افزود: باید رویکرد حمایت از نخبگان و استعدادهای برتر از شکل اعطای مقرری ماهیانه تغییر یابد و به سمتی رویم که نخبه توانمند شود، به گونهای که به آنها اعتماد به نفس بدهیم تا بدون نیاز به هر گونه حمایتی بتوانند روی پای خود بایستند و در جامعه اثرگذار باشند.
وی در ادامه افزایش تسهیلات ازدواج و وام مسکن به نخبگان و استعدادهای برتر را رویکرد حمایتی این نهاد از نخبگان معرفی کرد و گفت: درباره دیگر تسهیلات نیز باید زمینهای فراهم کنیم که نخبه در ازای فعالیتش، از این تسهیلات برخوردار شود و در نتیجه این حمایتها، نخبگان به ماندگاری و کارآفرینی در کشور تشویق شوند.
فعالیتهای فرهنگی کارآمد نیز یکی از عوامل اصلی کاهش روند خروج نخبگان از کشور و از برنامههای فرهنگی مورد نیاز بنیاد، فعالیت برای ایجاد زمینههای وابستگی نخبگان به مسائلی مانند دلبستگی به وطن، قوم و زادگاه خویش، مذهب، خانواده و... است.

بدین ترتیب آشکار شد که بنیاد ملی نخبگان از یک سو میخواهد مقرری ماهیانه به نخبگان را محدود ساخته و چه بسا در بلندمدت حذف کرده و آن را به دانشگاههای نخبه پرور اختصاص دهد و از سوی دیگر به دنبال راهی برای تقویت زمینههای وابستگی نخبگان به میهن است.
شاید این سخنان در مقام تئوری خوب و جذاب به نظر برسند؛ اما اگر بدانیم رویکردی برای اجرایی شدن این راهکارها بیان نشده است، چه بسا با نخبگانی که از شنیدن این خبر نگران شدهاند، حق خواهیم داد. نگرانی از این روی بروز کرده که مکانیزم تعیین نخبگان به باور بسیاری افراد درگیر با ماجرا دارای نقص است و در برنامهها و شعارهای تغییری که رئیس بنیاد برای آینده اعلام کرده است، نشانی از رفع آنها به چشم نمیخورد.
به عبارت بهتر، رئیس بنیاد در حالی از سوق دادن حمایت از نخبگان به حمایت از دانشگاههای نخبهپرور سخن میگوید که به باور بسیاری از نخبگان، رسیدن ایشان به درجه نخبگی بیشتر در گرو تلاش و کوشش خود این افراد بوده، نه دانشگاهی که در آن تحصیل کردهاند.
این مهم هنگامی تأیید خواهد شد که بدانیم بنا بر آییننامه بنیاد ملی نخبگان (تصویر زیر) افرادی نخبه به شمار خواهند آمد که یا مدالآور المپیادهای دانشآموزی و دانشجویی هستند (دقت کنید که دانشآموزان نخبه اصلا در دانشگاهی نبودهاند که آن دانشگاه نخبهپرور شناخته شده و بخواهد حمایت شود!) یا نفرات برتر کنکور سراسری هستند (یعنی دانشآموزانی که تازه قرار است وارد دانشگاه شوند، چون رتبههای برتر کنکور کارشناسی ارشد و دکترا اصلا مشمول نخبگی نیستند!)، یا نفرات برگزیده جشنوارههایی مانند خوارزمیاند (که میتوانند دانشجو باشند و یا نباشند)، یا دانش آموختگان برتر دانشگاههای کشور یا جزو شش برگزیده آزمونهای گروه پزشکی هستند و سرانجام اینکه شاید از برگزیدگان مسابقات قرآنی باشند که به جمع نخبگان راه یافتهاند که ایشان هم الزاما دانشجو و دستپرورده دانشگاهی نخبه پرور نیستند.
البته این همه ابهامات نیست، چراکه دانشآموختگان برتر دانشگاههای کشور نیز بر پایه فرایندی (اینجا) گزینش میشوند که اگر به دقت در آن بنگریم، سخت است که نقش دانشجویان را در احراز شرایط درج شده در آن کمرنگتر از نقش دانشگاهی بدانیم که وی در آن مشغول به تحصیل بوده است، به ویژه جایی که به رتبه دانشجو در آزمون سراسری در چند بند آن مسقیم و غیر مستقیم اشاره شده است.
حکایت تشخیص نخبه بودن توسط بنیاد ملی نخبگان، هنگامی عجیب و غریبتر میشود که بدانیم دارا بودن تمامی شاخصهها توسط فردی برای معرفی آن فرد به عنوان نخبه و قرار گرفتن در صف افرادی که باید برای مقابله با فرار ایشان به خارج کشور (بخوانید فرار مغزها) اندیشید و عمل کرد، کافی نیست بلکه تنها پروندهای به نام این فرد دارای شرایط گشوده میشود که در بنیاد بررسی خواهد شد و البته شاید به نخبه شدن فرد متقاضی هم منجر نشود.
به این موارد میتوان افزود که رئیس بنیاد ملی نخبگان که در گزارش صد روزه نهاد تحت امر وی، «عدم تأمین سرمایه صندوق نوآوری و شکوفایی» در کنار موارد دیگر به عنوان مشکلات موجود بر سر راه نخبگان اشاره شده است، هیچ سخنی در این باره بیان نکرده که چرا به رغم افزایش بیست برابری بودجه این نهاد ـ که نشان از اهمیت این موضوع برای دولتمردان دارد ـ سخن از حذف مقرری نخبگان به عنوان رویکرد مؤثر در مقابله با خروج ایشان از کشور به میان آورده و چگونه شده که دغدغههای یاد شده در گزارش صد روزه را کنار نهاده است.
چگونه شده که از یک سو شنیده میشود، برخی افراد واجد شرایط، مدتی است با رد تقاضایشان روبهرو شده و در صف نخبگان قرار نمیگیرند و هرگز مکانیزم تصمیمگیری در این باره شفاف نمیشود و از سوی دیگر، رفع ایرادات با قرار تعیین دانشگاه نخبهپرور و تشویق ایشان و یا مواردی مانند جستوجو برای یافتن راه وابسته کردن نخبگان به خانواده، قوم، مذهب و میهن در دستور کار قرار گرفته و این گونه به ذهن میرسد که تا کنون فرار مغزها به دلیل حمایت نشدن دانشگاههای نخبهپرور و یا وابسته نبودن افراد گریخته به غرب به خانواده، مذهب، میهن و... بوده است؟!
اینجاست که باید از خودمان بپرسیم، نکند راه را اشتباه برگزیدهایم و قرار است زمانی به این اشتباه آگاه شویم که کار از کار گذشته و فلسفه شکلگیری بنیاد ملی نخبگان سست شده باشد؟
این خبر را دکتر سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رئیسجمهور و رئیس بنیاد نخبگان در روزهای گذشته در نشست شورای فرهنگی این بنیاد گفت و افزود: باید رویکرد حمایت از نخبگان و استعدادهای برتر از شکل اعطای مقرری ماهیانه تغییر یابد و به سمتی رویم که نخبه توانمند شود، به گونهای که به آنها اعتماد به نفس بدهیم تا بدون نیاز به هر گونه حمایتی بتوانند روی پای خود بایستند و در جامعه اثرگذار باشند.
وی در ادامه افزایش تسهیلات ازدواج و وام مسکن به نخبگان و استعدادهای برتر را رویکرد حمایتی این نهاد از نخبگان معرفی کرد و گفت: درباره دیگر تسهیلات نیز باید زمینهای فراهم کنیم که نخبه در ازای فعالیتش، از این تسهیلات برخوردار شود و در نتیجه این حمایتها، نخبگان به ماندگاری و کارآفرینی در کشور تشویق شوند.
فعالیتهای فرهنگی کارآمد نیز یکی از عوامل اصلی کاهش روند خروج نخبگان از کشور و از برنامههای فرهنگی مورد نیاز بنیاد، فعالیت برای ایجاد زمینههای وابستگی نخبگان به مسائلی مانند دلبستگی به وطن، قوم و زادگاه خویش، مذهب، خانواده و... است.

شاید این سخنان در مقام تئوری خوب و جذاب به نظر برسند؛ اما اگر بدانیم رویکردی برای اجرایی شدن این راهکارها بیان نشده است، چه بسا با نخبگانی که از شنیدن این خبر نگران شدهاند، حق خواهیم داد. نگرانی از این روی بروز کرده که مکانیزم تعیین نخبگان به باور بسیاری افراد درگیر با ماجرا دارای نقص است و در برنامهها و شعارهای تغییری که رئیس بنیاد برای آینده اعلام کرده است، نشانی از رفع آنها به چشم نمیخورد.
به عبارت بهتر، رئیس بنیاد در حالی از سوق دادن حمایت از نخبگان به حمایت از دانشگاههای نخبهپرور سخن میگوید که به باور بسیاری از نخبگان، رسیدن ایشان به درجه نخبگی بیشتر در گرو تلاش و کوشش خود این افراد بوده، نه دانشگاهی که در آن تحصیل کردهاند.
این مهم هنگامی تأیید خواهد شد که بدانیم بنا بر آییننامه بنیاد ملی نخبگان (تصویر زیر) افرادی نخبه به شمار خواهند آمد که یا مدالآور المپیادهای دانشآموزی و دانشجویی هستند (دقت کنید که دانشآموزان نخبه اصلا در دانشگاهی نبودهاند که آن دانشگاه نخبهپرور شناخته شده و بخواهد حمایت شود!) یا نفرات برتر کنکور سراسری هستند (یعنی دانشآموزانی که تازه قرار است وارد دانشگاه شوند، چون رتبههای برتر کنکور کارشناسی ارشد و دکترا اصلا مشمول نخبگی نیستند!)، یا نفرات برگزیده جشنوارههایی مانند خوارزمیاند (که میتوانند دانشجو باشند و یا نباشند)، یا دانش آموختگان برتر دانشگاههای کشور یا جزو شش برگزیده آزمونهای گروه پزشکی هستند و سرانجام اینکه شاید از برگزیدگان مسابقات قرآنی باشند که به جمع نخبگان راه یافتهاند که ایشان هم الزاما دانشجو و دستپرورده دانشگاهی نخبه پرور نیستند.
{$sepehr_album_8651}
حکایت تشخیص نخبه بودن توسط بنیاد ملی نخبگان، هنگامی عجیب و غریبتر میشود که بدانیم دارا بودن تمامی شاخصهها توسط فردی برای معرفی آن فرد به عنوان نخبه و قرار گرفتن در صف افرادی که باید برای مقابله با فرار ایشان به خارج کشور (بخوانید فرار مغزها) اندیشید و عمل کرد، کافی نیست بلکه تنها پروندهای به نام این فرد دارای شرایط گشوده میشود که در بنیاد بررسی خواهد شد و البته شاید به نخبه شدن فرد متقاضی هم منجر نشود.
به این موارد میتوان افزود که رئیس بنیاد ملی نخبگان که در گزارش صد روزه نهاد تحت امر وی، «عدم تأمین سرمایه صندوق نوآوری و شکوفایی» در کنار موارد دیگر به عنوان مشکلات موجود بر سر راه نخبگان اشاره شده است، هیچ سخنی در این باره بیان نکرده که چرا به رغم افزایش بیست برابری بودجه این نهاد ـ که نشان از اهمیت این موضوع برای دولتمردان دارد ـ سخن از حذف مقرری نخبگان به عنوان رویکرد مؤثر در مقابله با خروج ایشان از کشور به میان آورده و چگونه شده که دغدغههای یاد شده در گزارش صد روزه را کنار نهاده است.
چگونه شده که از یک سو شنیده میشود، برخی افراد واجد شرایط، مدتی است با رد تقاضایشان روبهرو شده و در صف نخبگان قرار نمیگیرند و هرگز مکانیزم تصمیمگیری در این باره شفاف نمیشود و از سوی دیگر، رفع ایرادات با قرار تعیین دانشگاه نخبهپرور و تشویق ایشان و یا مواردی مانند جستوجو برای یافتن راه وابسته کردن نخبگان به خانواده، قوم، مذهب و میهن در دستور کار قرار گرفته و این گونه به ذهن میرسد که تا کنون فرار مغزها به دلیل حمایت نشدن دانشگاههای نخبهپرور و یا وابسته نبودن افراد گریخته به غرب به خانواده، مذهب، میهن و... بوده است؟!
اینجاست که باید از خودمان بپرسیم، نکند راه را اشتباه برگزیدهایم و قرار است زمانی به این اشتباه آگاه شویم که کار از کار گذشته و فلسفه شکلگیری بنیاد ملی نخبگان سست شده باشد؟
تابناک

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
بدرد كله پاچه كه ميخوره من عاشق مغزم
راست میگی بهرام عزیز.ولی شکست فکر کنم.صداش را نشنیدی؟
باید آیین نامه عوض شود.
مگر نخبگی مثل شیر خوردنی است که اگر تا فلان تاریخ مصرف نشود فاسد می شود. می گوییند اگر تا فلان تاریخ اقدام نکنی دیگر درخواست شما بررسی نمی شود و از حقوقی که سایر افراد برخوردار شده اند شما نصیبی نمی برید.
واقعآ به این نتیجه می رسی که این واژه و فعالیت های این بنیاد جنبه نمایشی دارد نه حمایتی
موافقم. اوضاع دانشگاه ها خیلی خرابه. اساتید خیلی فقط مقاله میخوان که به اسم خودشون چاپ کنند. هیچ هزینه ای هم زیر بارش نمیرن. مطمئنم این طرحشونم که پول بدن به دانشگاه شکست میخوره . استاد ها همه پول رو بر میدارن و بیگاریش میمون برای دانشجوی نخبه بدبخت! اونم مگه بیکاره برا استادی که اینکارو باهاش میکنه مقاله بده. میره خارج راحت بهش فاند هم میدن!
میتونه کار جور کنه ولی اگر قرار باشه خودش همه کارهارو بکنه و بنیاد نخبگان تسهیلاتی ارائه نده چه نیازی به این بنیاده؟؟ فقط یکسری غیر نخبه توش حقوق بگیرن؟
داستان چیه خیلی ها که اینجا کسی تحویلشون نمی گیره میرن اون ور آب نخبه میشن؟!؟
یکی رو میشناسم اینج شاگرد متوسط حتی رو به پائین بود
الان تو آمریکا نفر اول رشته مهندسی برق شده و بلافاصله براش از ام آی تی پذیرش اومده
اول فکر کردم شاید قومپوز در کرده ولی وقتی به سایت دانشگاه مراجعه کردم دیدم چقدر هم تشویق شده
بنابر این نخبه شدن هم میتونه ذاتی باشه هم اکتسابی
اونایی که پاشون به بنیاد نخبگان و بنیاد نخبگان نیروهای مسلح باز شده میدونن برخورد سرهنگای بنیاد نخبگان نیروهای مسلح با اینکه همه نظامی و غیردانشگاهی هستن بسیار بسیار بهتر از بنیاد ملی نخبگانه که مثلا سازمان اکادمیکتر و فرهنگی تره! تو بنیاد ملی نخبگان حتی راحت نمیدن وارد سازمان بشی میگن همش زنگ بزن درحالی که تلفنا همیشه اشغاله یا بد جواب میدن. بنیاد نخبگان نیروهای مسلح من خارج از ساعت اداری وقت نهارشون رفتم سرهنگه خودش اومد دم در دنبالم منو برد داخل نهارشونم با من قسمت کردن کارمم راه انداختن!!!
من خودم عضو بنیاد نخبگانم مثلا، اصن خود این دانشگاه ها یک دلیل فرار مغزها هستن چه حمایتی بشه ازشون؟
دانشگاهی که بقول دوستمون متخصص مقاله نویسی برای افزایش رتبه استاد تربیت میکنه بجای متخصص کار کردن چه حمایتی باید بشه؟
وقتی در بازار کار به مدرک این دانشگاه ها هیچ اهمیتی نمیدن البته که نخبه باید فرار کنه از کشور!
بنیاد نخبگان بجای این حرفا باید بفکر کار و حمایت مالی از ایده های کاری و معرفی بچه ها به سازمان ها باشه، بسیاری از دوستان عضو سازمان صرفا بدلیل وضع افتضاح اشتغال میزارن میرن
يكي از بهترين نظراتي بود كه خوندم آفرين بر شما معلومه كه وقعا شريفي هستي.
نخبه شدن پرورشی نیست . نخبه شدن استعداد ذاتی هست و بهتر است توجه نمایی که معدل بالا و مدرک گرفتن در یک سیستم اموزشی ممکن هست ولی نخبه شدن در هیچ جای دنیا وجود ندارد و کلا یک قدرت خلاقیت فردی است.. بنیاد ملی نخبگان دچار انحراف مسیر نشود
یکی بیاد اینجا بنویسه من مقاله دارم معدلم خوبه همش منفی میخوره نمیدونم چرا....!
فک کنم خیلیامون حسودیم و چشم دیدن خیلی چیزارو نداریم
من ناشناس 22:30 هستم، رتبه کارشناسی 37 منطقه 1، ارشد 14 و دکتری2. پذیرش از دانشگاه های امریکا (ویسکانزین مادیسون) و کانادا (تورنتو). متاسفانه ویزام به موقع نرسید و مجبور شدم دکترا ایران بخونم. با 3 تا مقاله ISI کسی باهوش هم حسابمون نمی کنه، نخبه پیشکششون.
تا معیار انتخاب نیرو در مراکز حساس اینه که هست این قصه ادامه دارد.
در قرآن خداوند می فرماید کسی که عالم هست قطعا متعهد هم هست ولی دوستان انگار اشتباه فهمیدن چون فکر می کنند کسی که ادعای تعهد داره حتما علم هم هست چقدر جامعه باید هزینه ندانم کاری این آدمها را بدهد تا برای تخصص احترام قائل بشیم
یک فکر به حال بقیه که مندن بکنبد
یدک کشیدن کلمه نخبه و مخترع دردی را دوا نمیکنه الان حدود 30 سال سن دارم از بهترین دانشکاههای معتبر مدرک تحصیلی دارم - عضو بنیاد نخبگان هستم و اختراع هم ثبت کردم در یک بخش خصوصی با 7هزار ریال از 6صبح تا 6 بعداظهر مشغول کارم حق من بعنوان یک متخصص در وزارتخانه های نیرو - نفت یاشرکتهای وابسته به آنها نیست خیلی اقدام کردم هیچ
اینو میدونم که با اینهمه نخبه و استاد و استعداد و ... که داریم، هرسال دریغ از پارسال. هنوز جامعه پر از مشکلات مختلف است. یا نخبگان الکی نخبه شدند یا ....
من که دارم امسال میرم. طرح ملی هم تو ایران انجام دادم. به خاطر تعهدات اخلاقی پروژه رو تموم کردم. ولی نمیمونم دیگه. کاش قبل از شروع پروژه میرفتم. من دیگه نمیخوام زندگیم تلف شه. حقوق من در عرض 1 سال یک سوم شد. چرا بمونم؟ این همه آلودگی. آزادی هم که هیچ. مردمی که فرهنگ ندارن حتی پشت چراغ قرمز وایسن. بمونم که عمرم تلف شه؟
ببین عزیزم این حرفتو خیلی قبول دارم ( بنیاد تحقیر نخبگان) اینا فقط از نخبگان برای مشروعیت خودشون استفاده میکنن و اگر این بنیاد وجود نداشت برای نخبگان خیلی بهتر بود . چون حداقل تکلیف خودشون رو میدونستند
بحث خروج نخبگان از کشور خیلی پیچیده تر از این حرفهاست ولی در هر صورت کشور خالی شده از متخصص و نخبه.
بسیاری از امکانات بنیاد نخبگان عملا انگیزه ماندن ایجاد نمیکند. مثلا وام 50 یا 80 میلیون تومانی خانه که باید برای خرید خانه ای حداقل سه برابر قیمت آن هزینه شود و یا کمک هزینه های حداقلی که در برابر شرایط اقتصادی خارج میتوان از آنها صرف نظر کرد.
به نظر من واگذاری پروژه های بزرگ و ایجاد زمینه مناسب برای تحقق ایده ها میتواند موثرتر باشد.
من فعلا پول آزاد کردن مدرکمو ندارم
بورسم اونور آمادست. پولم جمع بشه مدرکمو آزاد می کنم میرم
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.