رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرعیادت نماینده آیت‌الله سیستانی از آیت‌الله وحید خراسانی
3بازدید
۵۶

سدسازی اصولی تنها بند آوردن آب نیست؛

میراث بی‌نظیر ایرانی را بیل‌های مکانیکی شخم زدند و تمام!

ظاهرا همین که می‌شنویم دوازده قطعه از قطعات دفن شده با مردگان هزار و پانصد تا سه هزار ساله، شامل ۱۰ عدد ظرف سفالی، یک ظرف سنگی و یک ظرف مفرغی، «سالم» از این گورستان یافت شده، به نظر باید خدا را شاکر باشیم، زیرا ...

میراث بی‌نظیر ایرانی را بیل‌های مکانیکی شخم زدند و تمام!
بومی سازی دانش سد سازی؛ به نظر شما چه هنگامی می‌توان چنین ادعایی را مطرح کرد؟ آیا می‌شود از ترک خوردن یک سد، عدم توانایی آبگیری کامل سدی دیگر، شوراب سازی سد بعدی و ... چشم پوشید یا بر فاجعه‌هایی مانند خشک شدن دریاچه‌ها یا تخریب آثار گران بها چشم فروبست؟

نخست: میراثی که شخم خورد و نابود شد!

به گزارش «تابناک»، باستان شناسانی که برای کاوش نجات بخشی محوطه تاریخی سد هنزاف بافت (استان کرمان)، از مردادماه سال ۹۱ در نزدیکی کارگاه ساخت این سد مشغول به کار شده بودند، به تازگی به شکست خود صحه گذاردند و به قطعیت دریافتند که هیچ گور سالمی در این محدوده نمانده و همه آن‌ها پیش از این با بیل‌های مکانیکی تخریب شده‌اند.

این در حالی است که قرار است کاوش نجات بخشی سد هنزاف ارتفاعات و سرشاخه‌های حوضه هلیل رود را در برگرفته و باستان‌شناسی در محدوده پشت سد، کاوش در گورستان تخریب شده متعلق به عصر مفرغ، کاوش در دو استقرار کوچ نشینی در محدوده پشت سد و همچنین برخی بررسی‌ها و مطالعات را شامل شود اما این پروژه خوب زمانی تعریف شده و به اجرا درآمده که عملیات خاکبرداری سد به کشف گورستانی از عصر مفرغ منجر شد.

اینجا بود که تازه متولیان میراث دریافتند حد فاصل گورستان‌های بی‌نظیر عصر مفرغ در لرستان و گورستان‌های مشابه یافت شده در سیستان و بلوچستان، نمونه‌ای هم در کرمان می‌توان یافت! حیف که کمی دیر متوجه این موضوع شدند و صد حیف که مطالعات باستان‌شناسی پیش از فرستادن سرزمین‌ها زیر آب، در کشورمان باب نیست یا مثل قوانین متروکه، بی‌اهمیت شده است!

بعد: کاش «ارزش افزوده» پاسداشتنی بود، نه گرفتنی!

همین که به روایت خبرگزاری مهر می‌شنویم دوازده قطعه از قطعات دفن شده با مردگان هزار و پانصد تا سه هزار ساله (قدمت عصر مفرغ)، شامل ۱۰ عدد ظرف سفالی، یک ظرف سنگی و یک ظرف مفرغی، «سالم» از این گورستان یافت شده، به نظر باید خدا را شاکر باشیم، به ویژه آنکه کم نبوده مواردی که ساخت و ساز به کشف اشیایی ارزشمند و گرانبها منجر شده، ولی صدای ماجرا درنیامده است.

به نظر چاره‌ای نداریم جز اینکه به این مقدار قناعت کنیم و حتی گلایه‌ای نداشته باشیم که چرا فرصت کافی برای تداوم کاوش‌ها وجود ندارد و به زودی مساحت زیادی، ازجمله محوطه جدا شده برای پروژه نجات بخشی میراث به زیر آب خواهد رفت؛ محوطه‌ای به طول چهار کیلومتر و عرض دو کیلومتر که وقت نشده همه جایش زیر و رو شود و گورستان شخم زده شده، تنها بخش کوچکی از آن بوده که یک کیلومتری پشت سد قرار گرفته و به زودی غرق خواهد شد.

اصلا شاید همین مبنا‌هایمان نادرست باشد؛ همین مبنایی که می‌گوییم گورستانی کم نظیر با پیشینه قرن‌ها، کجای سدی واقع شده که روی هم رفته، طرح تا اجرایش چه بسا چند سال بیشتر زمان نبرده باشد! همین مبنایی که فراموش می‌کنیم امثال این سد گرانبها در کوتاه مدت فرسوده شده و بی‌ارزش می‌شوند؛ اما اگر شانس بر جای ماندن برای چندین و چند قرن را بیابند، «ارزش افزوده»‌ای می‌یابند که با آنچه به نام ارزش افزوده در سال رد و بدل می‌شود در قیاس با آن چیزی نیست!

ادامه: کسب روزی حلال؟!

از گذشته‌های نه چندان دور، چه به نثر و چه به کوشش برخی شعرا به نظم، حکایتی روایت می‌شود که به گوش برخی‌هایمان آشنا به نظر می‌رسد؛ حکایت کارگرانی که خیابان را می‌کندند و پر می‌کردند تا عابران از خود بپرسند علت چیست که یکی می‌کند و دیگری بلافاصله پر می‌کند؟!
 
دو کارگر اینقدر کندند و پر کردند تا سرانجام یکی به ایشان رسید و علت کار بیهوده شان را از ایشان جویا شد. آنجا بود که حقیقتی دریافت که امروزه در قالب مثل از آن یاد می‌شود؛ سه کارگر وظیفه داشتند یکی خیابان را بکند، دیگری لوله را در دل خاک ‌گذارد و سومی روی آن را بپوشاند؛ اما آن روز یکی از ایشان بیمار شده و به سر کار نیامده بود.

با غیبت کارگری که لوله را کار می‌گذاشت، دو کارگر دیگر ترجیح داده بودند برای کسب لقمه حلال، وظیفه خود را به انجام برسانند؛ غافل از آنکه از نگاه ناظران و عابران، در حال انجام کاری بیهوده و به غایت دور از عقل و منطق هستند.

سرانجام: چه چیزی را بومی کردیم؛ ساختن یا تخریب؟

بلایی که بر سر گورستان مفرغی آمد و ارزش افزوده حاصل آمده پس از قرن‌ها در آن را به فنا داد، اگر کاملا شبیه حکایت کارگران نباشد، بی‌شباهت به آن هم نیست؛ با این تذکر که معلوم نیست آیا قصور از نهادی بوده که باید منطقه را برای بیرون کشیدن آثار گرانبهای تاریخی می‌کاویده یا قصور از سدسازانی بوده که به نظر می‌رسد یک قرن دیگر هم بگذرد، جز پول چیزی برایشان اهمیت نخواهد یافت!

اینجاست که تأکید بر بومی سازی دانش سدسازی به غلو شباهت یافته و رنگ خواهد باخت، چراکه پذیرفته نیست دانشی را در اختیار گرفته و مدعی شویم در آن مهارت عالی یافته‌ایم اما برایمان مهم نباشد که به چه نرخی می‌سازیم؛ براستی آیا می‌توان به نرخ زیر آب بردن دشت پاسارگاد یا شخم زدن گورستانی تاریخی، سد ساخت و ادعای بهره‌مندی از «دانش» داشت؟!
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۵۶
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
ناشناس
در پاسخ به جمال

خلیج فارس را باید اول اسفالت کنیم

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

این اقایون کیا هستند؟ مگه سر خود کسی میتونه روی رودخانه ای که ملی هست سد بسازه ؟! همچین میگین اقایون سد ساز ! انگار یه عده راه افتادن رو رودخانه ها سد میسازن !

ناشناس
در پاسخ به مسعود

سود شرکتهای سد سازی؟!!!!!!

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

همش هم پول نیست ! نا آگاهی ، بی سوادی فرهنگی و سو مدیریت از ان بیشتره ، همیشه انکه نمیداند که نمیداند ضرر بیشتری به مردم میزند

ناشناس

تا آدمای متفکری مثل جنابعالی در مملکت ما هستند باید با همین حرفها خودتو قانع کنی چون بدتر از من نه سوادشو داری و نه می خوای از سواد و تجربه دیگران استفاده کنی پس برو با این حرفها خوش باش

مسعود
در پاسخ به نیکپور

اشتباهی + دادم

آرش

لطفأ وقتی اطلاع ندارید نظر ندهید .در نظر داشته باشید در دوران خشکسالی هستیم در صورتی که این سدها ساخته نمی شد امروز از نظر منابع آبی وضعیت بسیار وخیمی داشتیم در ضمن برای بدست آوردن هرچیزی فدا کردن بعضی امکانات یکسری داشته ها را باید فداکرد .دوست دارید چند تا قبر واستخوان وسفال داشته باشید ولی بدون برق باشید خداوکیلی اگر جوابتان مثبت است حالتان خوب نیست ! در ضمن این همه مناطق باستانی در کل کشور در حال غارت است اگر خیلی دلتان میسوزد جلوی آنها را بگیرید .با تشکر کسی که ۱۰ سال از عرش را صرف سد سازی کرده و عاشق ایران باستان است .

علی
در پاسخ به آرش

مهندس جان عرش چیه اونوقت؟؟

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

بخصوص در سطوح مدیریتی مملکت!!!

ناشناس
در پاسخ به محمد جعفر

تو به چه دردی میخوری؟؟؟

ناشناس

حالا اون سد در چه وضعیتیه؟؟؟

علي
در پاسخ به ناشناس

ثروت نفت كه مال ما نيست ما همچنان گداييم.

ناشناس

باید برای بعضی از تفکرها تاسف خورد زیرا مهم چند پیاله شکسته نیست مهم فرهنگ وتمدن گذشته یک ملت است که مایه سربلندی و افتخار میباشد وباعث پشتگرمی برای موفقیت های بعدی است .همین فکرها را داشتیم که الان اینجاییم

احمد

اگر سدسازان مي دانستند كه براي تخريب محيط زيست مديون نسل آينده هستند هيچ وقت اين كار را نمي كردند.
سد داريان باعث از بين رفتن بزرگترين چشمه آب شيرين ايران (چشمه بل) مي شود. اين يك فاجعه جبران نشدني است.

ناشناس
در پاسخ به محمد جعفر

امثال شما فقط شکم و... برایتان اهمیت دارد ،ان اصولی که هویت واعتبار هر کشوری را در بین سایر ملل جهان رقم میزند همان اثار باستانیست .

ناشناس

تا مردم اگاه به ارزش میراث فرهنگی نشوند و تا زمانی مسولانی که عامل این خرابی ها هستند، توبیخ و بر کنار نشوند، این تاراج و نابودی ادامه خواهد یافت. باید مسولانی، که دستور سد سازی می دهند،ارق ملی داشته باشند و اگاه به تاریخ و میراث فرهنگی. ولی بدبختانه، کسانی مسولند که نه ارق ملی ندارند و نه دانش سد سازی. این گروهی که کمر همت به نابودی تاریخ ما بسته اند یا نادانند و یا پول جلوی چشمشان است و یا خاینین به ایران و تاریخش هستند، تا به امروز این سد ها جز زیان چیزی برای مردم نداشته. ایا درج می کنی یا سانسور؟

ناشناس

قدیمی ها بهتر بودند یا ما .. توی 2000 یا 3000 سال کلی چیز مدفون شده و سالم مانده طی 100 سال و بویژه طی این 10 سال اخیر هر چیز سالمی که داشتیم رو خراب کردیم

ناشناس

هم میشود سد ساخت هم میشود آثار باستانی را حفظ کرد فقط کافیست میراث فرهنگی و سد سازی با هم همکاری کنند

یعقوب

تفکر آقای محمد جعفر تفکر غالب مدیران این کشور است. بله اگر این چهار تا پیاله شکسته و... نبود هویت ملی چه معنایی داشت. در بسیاری از مناطق دنیا برای یک سند کوچک یا به قول شما همین پیاله شکسته هزینه های هنگفتی می نمایند ولی به نتایجی هم نمی رسند. تجربه نشان داده که اغلب سدهای احداثی نتایج دهشتناک زیست محیطی و اجتماعی ببار آورده اند. نمونه اش دریاچه ارومیه و دهها دریاچه مشابه دیگر. البته بنده مخالف توسعه نیستم ولی توسعه پایدار و با مطالعه!!!

ناشناس
در پاسخ به نیکپور

نیکپور عزیز
بهتر است اطلاعات خودرا کمی ارتقا دهید درکشوری مثل ایران سد سازی بزرگترین خیانت میتواند باشد
کشورما نیاز به آبخیز داری دارد نه سد سازی اگر کشورهای پیشرفته را نگاهی بکنید متوجه میشوید که سد سازی بعنوان تخریب کننده طبیعت سالیان سال است که از رده خارج شده و سعی درآبخیز داری به روشهایی که ایرانیان درهزاران سال پیش انجام میدادند دارند

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.