هوش مصنوعی جایگزین پزشک در تشخیص و درمان سرطان نیست

دکتر «علیرضا رضوانی» فوق‌تخصص بیماری‌های خون و سرطان بزرگسالان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در گفت‌وگو با خبرنگار تابناک در استان فارس، با اشاره به استفاده برخی بیماران از ابزارهای هوش مصنوعی برای تحلیل نتایج آزمایش‌های پزشکی اظهار کرد: پاسخ‌های این ابزارها ممکن است بر اساس اطلاعات ناقص ارائه شوند و شرایط بالینی بیمار را به‌طور کامل در نظر نگیرند؛ مسئله‌ای که می‌تواند موجب نگرانی، اضطراب و حتی تصمیم‌گیری نادرست درباره روند درمان شود.

وی تأکید کرد: بیماران نباید صرفاً بر اساس پاسخ‌های هوش مصنوعی درباره شروع، تغییر یا توقف درمان خود تصمیم بگیرند، چراکه تشخیص و انتخاب روش درمان نیازمند بررسی همه‌جانبه وضعیت بیمار توسط پزشک متخصص است.

این فوق‌تخصص بیماری‌های خون و سرطان بزرگسالان افزود: تفسیر نتایج آزمایش خون، تصویربرداری و سایر بررسی‌های پزشکی باید با در نظر گرفتن شرایط بالینی بیمار، سن، سابقه بیماری، داروهای مصرفی، علائم و تغییرات آزمایشگاهی انجام شود و نمی‌توان یک نتیجه آزمایش را بدون توجه به سایر اطلاعات پزشکی به‌صورت مستقل ارزیابی کرد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نگرانی خانواده‌های بیماران مبتلا به سرطان درباره احتمال ابتلای سایر اعضای خانواده، بر ضرورت تفکیک میان غربالگری و بررسی‌های تشخیصی تأکید کرد و یادآور شد: غربالگری با هدف شناسایی احتمالی بیماری در افراد فاقد علامت انجام می‌شود، در حالی که بررسی‌های تشخیصی برای ارزیابی علائم یا یافته‌های مشکوک به کار می‌روند و هر یک شرایط و روش‌های خاص خود را دارند.

رضوانی ادامه داد: انتخاب آزمایش‌های مورد نیاز باید بر اساس علائم بالینی، سابقه پزشکی و خانوادگی و شرایط اختصاصی هر فرد انجام شود و نمی‌توان مجموعه آزمایش‌های یکسانی را برای همه افراد تجویز کرد.

وی با اشاره به کاربرد نشانگرهای توموری در بررسی برخی سرطان‌ها، از جمله سرطان پانکراس، تصریح کرد: این نشانگرها به‌تنهایی برای اثبات یا رد قطعی سرطان کافی نیستند و نتایج آن‌ها باید در کنار اطلاعات بالینی، یافته‌های آزمایشگاهی و تصویربرداری و در صورت لزوم، بررسی‌های تکمیلی تفسیر شوند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین گفت: ابتلای یکی از اعضای خانواده به سرطان، لزوماً به معنای ابتلای سایر اعضا نیست؛ ازاین‌رو، ارزیابی خطر ابتلا و تعیین ضرورت انجام آزمایش‌های غربالگری یا تشخیصی باید با توجه به نوع سرطان، سابقه خانوادگی و نظر پزشک صورت گیرد.