ممیزی کتاب‌ها عامل کتاب‌نخوانی ایرانی‌ها نیست

به گزارش خبرنگار تابناک در استان کهگیلویه و بویراحمد، «محسن جبارنژاد» ، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی کهگیلویه و بویراحمد، در نشست خبری به مناسبت هفته کتاب، با اشاره به تجربه خود در ارزیابی کتاب‌های حوزه فلسفه و اندیشه در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اظهار کرد: به اعتقاد من، ممیزی داستان اصلی کتاب‌نخواندن مردم در ایران نیست و نباید این موضوع را به‌عنوان یکی از موانع جدی مطالعه معرفی کرد.

وی با بیان اینکه در حوزه انتشار کتاب، سخت‌گیری‌ها به آن اندازه که گاهی تصور می‌شود گسترده نیست، افزود: در فرآیند ارزیابی کتاب‌ها، آثار متعددی با موضوعات و دیدگاه‌های متفاوت، از جمله مباحث مرتبط با مارکسیسم و مکاتب فکری مختلف، تأیید و منتشر می‌شوند؛ مشروط بر اینکه اثر در چارچوب یک کار علمی و پژوهشی ارائه شده باشد.

ممیزی؛ مانع اصلی یا ضرورت انتشار کتاب؟

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به تفاوت میان آثار علمی و کتاب‌هایی که با اهداف و اغراض خاص منتشر می‌شوند، تصریح کرد: گاهی ممکن است کتابی در ظاهر علمی باشد، اما در واقع پروژه‌ای سیاسی یا فرهنگی را دنبال کند؛ طبیعتاً چنین مواردی در فرآیند ارزیابی مورد توجه قرار می‌گیرد.

جبارنژاد با تأکید بر اینکه اصل وجود محدودیت در انتشار کتاب مختص ایران نیست، گفت: در همه نظام‌های فکری و فرهنگی، برای انتشار آثار ضوابطی وجود دارد و تفاوت کشورها بیشتر به مرجع تعیین محدودیت‌ها، میزان و کیفیت آن‌ها بازمی‌گردد.

وی همچنین با اشاره به دیدگاه‌های مطرح‌شده درباره ضرورت انتشار آثار علمی حتی با وجود تفاوت محتوای آن‌ها با برخی باورهای رسمی، خاطرنشان کرد: صرف تفاوت یک اثر با ذائقه فکری یا اعتقادی جامعه، لزوماً به معنای ممنوعیت انتشار آن نیست و باید میان کار علمی و اثری که با هدف دیگری تولید شده است، تفاوت قائل شد.

مسئله اصلی، فاصله گرفتن جامعه از کتاب است

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان با اشاره به وضعیت مطالعه در جامعه، معتقد است مسئله اصلی را باید در کاهش اهمیت کار فکری و اندیشه‌ورزی جست‌وجو کرد.

وی با بیان اینکه حتی برخی کتاب‌های دارای دیدگاه‌های متفاوت در کتابفروشی‌ها و مراکز عرضه کتاب نیز با استقبال چندانی مواجه نمی‌شوند، اظهار کرد: امروز مسئله فقط این نیست که چه کتابی امکان انتشار دارد؛ واقعیت این است که بسیاری از کتاب‌ها، با وجود در دسترس بودن، خوانده نمی‌شوند.

جبارنژاد با اشاره به کم‌رنگ شدن جایگاه کتاب در رقابت با پلتفرم‌ها و فضای مجازی، تأکید کرد: اهمیت خواندن و اندیشه‌ورزی در جامعه کاهش یافته و این مسئله را نمی‌توان صرفاً با موضوع ممیزی توضیح داد.

وی در پایان، ترویج کتابخوانی را مسئولیتی همگانی دانست و گفت: کسانی که مردم را به مطالعه دعوت می‌کنند، باید خودشان نیز با کتاب نسبتی واقعی داشته باشند؛ زیرا دعوت زبانی به کتابخوانی، بدون عمل و الگو بودن، اثرگذاری محدودی خواهد داشت.