واکنش سازمان غذا و دارو به گزارش تابناک؛ کاهش کمبود داروهای حیاتی از ۴۷ به ۳۷ قلم
سازمان غذا و دارو با ارائه توضیحاتی درباره وضعیت تأمین دارو، تخصیص ارز، مطالبات زنجیره دارویی و ...به محورهای مطرح در گزارش تابناک واکنش نشان داد.

به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، در پی انتشار گزارش «سازمان غذا و دارو، کمی بالاتر از بهارستان! وقتی داروی نظارت اثر نمیکند»، سازمان غذا و دارو با ارائه توضیحاتی درباره وضعیت تأمین دارو، تخصیص ارز، مطالبات زنجیره دارویی، شفافیت عملکرد شرکتها و اقدامات صورتگرفته برای پیشگیری از تعارض منافع، به محورهای مطرحشده در این گزارش واکنش نشان داد.
بر اساس مطلب ارسال شده از سوی محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، ارزیابی عملکرد نظام تأمین دارو باید با در نظر گرفتن آمارهای دقیق، تعریف مشخص از کمبود، وضعیت واقعی دسترسی بیماران و مجموعه عوامل مؤثر بر زنجیره تأمین صورت گیرد.
کاهش ۱۰ قلمی کمبود داروهای حیاتی و ضروری
سازمان غذا و دارو در تشریح آخرین وضعیت کمبود دارو اعلام کرده است که بر اساس پایشهای انجامشده، تعداد اقلام دارویی حیاتی و ضروری دارای کمبود از ۴۷ قلم در پایان مهرماه به حدود ۳۷ قلم در ۱۹ آبان کاهش یافته است.
در توضیحات این سازمان تأکید شده که آمار یادشده صرفاً مربوط به اقلام حیاتی و ضروری دارای کمبود است و نباید آن را با کل اقلام دارویی یا تمامی گزارشهای مقطعی درباره محدودیت دسترسی به دارو یکسان دانست.
همچنین اختلاف آمارهای اعلامشده درباره کمبود دارو لزوماً به معنای نادرستی یکی از این آمارها نیست؛ چراکه دامنه اقلام مورد بررسی، بازه زمانی، تعریف کمبود، میزان موجودی در زنجیره توزیع و امکان دسترسی بیمار به دارو میتواند در نتایج گزارشها تفاوت ایجاد کند. از این رو، ارائه تصویری دقیق از وضعیت بازار دارویی مستلزم بررسی شاخصها با مبنای یکسان و شفاف است.
فاصله یک میلیارد دلاری میان نیاز ارزی و سهمیه مصوب
یکی دیگر از محورهای مطرحشده در واکنش سازمان غذا و دارو، موضوع منابع ارزی مورد نیاز حوزه دارو و تجهیزات پزشکی است.
بر اساس توضیحات این سازمان، نیاز ارزی حوزه دارو و تجهیزات پزشکی حدود ۵.۵ میلیارد دلار برآورد شده، در حالی که سهمیه مصوب در حدود ۴.۵ میلیارد دلار است. به گفته مسئولان مربوط، سهمیه مصوب از سوی بانک مرکزی تأمین شده و بنابراین مسئله اصلی، فاصله میان برآورد نیاز واقعی و منابع مصوب است.
سازمان غذا و دارو معتقد است این فاصله، ضرورت مدیریت منابع، اولویتبندی اقلام و هماهنگی مستمر دستگاههای مسئول را دوچندان میکند.
در این توضیحات همچنین تأکید شده است که تأمین دارو صرفاً به تخصیص ارز محدود نمیشود و فرآیندی متشکل از تأمین منابع و انتقال ارز، خرید، تولید، حملونقل، ترخیص و توزیع را در بر میگیرد. اختلال در هر یک از این مراحل میتواند زمان دسترسی به دارو را تحت تأثیر قرار دهد.
محدودیتهای حملونقل، تغییر مسیر محمولهها و افزایش هزینههای لجستیکی از جمله عواملی عنوان شدهاند که در ماههای اخیر بر بخشی از زنجیره تأمین اثر گذاشتهاند. با این حال، به گفته سخنگوی سازمان غذا و دارو، مسیرهای جایگزین برای تأمین اقلام مورد نیاز از کشورهای مختلف از جمله هند، چین و کشورهای اروپایی دنبال شده است.
ذخایر راهبردی؛ اولویت سازمان غذا و دارو
در بخش دیگری از توضیحات ارائهشده، بر اهمیت ذخایر راهبردی دارو و تجهیزات پزشکی تأکید شده است.
بر اساس اعلام سازمان غذا و دارو، تأمین و تکمیل این ذخایر از اولویتهای این سازمان برای افزایش تابآوری نظام سلامت در شرایط خاص محسوب میشود و روند تأمین اقلام و پیگیری منابع مورد نیاز با همکاری دستگاههای مسئول در حال دنبال شدن است.
هدف از این اقدامات، حفظ آمادگی کشور برای مواجهه با اختلالات احتمالی در زنجیره تأمین عنوان شده است.
یکی از موضوعات محوری گزارش تابناک، ضرورت شفافیت در تخصیص منابع ارزی و نظارت بر عملکرد شرکتهای فعال در زنجیره دارو بود؛ موضوعی که سازمان غذا و دارو در واکنش خود به آن پرداخته است.
بر اساس توضیحات این سازمان، اطلاعات مربوط به تخصیص ارز، میزان ارز دریافتی شرکتها، نوع اقلام وارداتی و عملکرد مجموعههای فعال در زنجیره تأمین در سامانههای اطلاعاتی سازمان ثبت و قابل رصد است.
همچنین سامانه تیتک امکان پایش جریان تأمین و توزیع دارو را فراهم کرده و نهادهای نظارتی از جمله سازمان بازرسی کل کشور و وزارت اطلاعات به اطلاعات مورد نیاز دسترسی دارند.
سازمان غذا و دارو در همین زمینه اعلام کرده است که آمادگی دارد در چارچوب ضوابط قانونی، اطلاعات و مستندات لازم را در اختیار مراجع قانونی و نظارتی قرار دهد.
در خصوص خریدهای نامتعارف و الگوهای غیرعادی تهیه داروخانهها نیز این سازمان اعلام کرده است که چنین مواردی از طریق دادههای سامانهای قابل شناسایی و بررسی است و در صورت احراز موارد مشکوک، موضوع برای رسیدگی به مراجع ذیصلاح از جمله سازمان تعزیرات حکومتی ارجاع میشود.
در این توضیحات تصریح شده است که احتمال بروز تخلف در هر مجموعهای وجود دارد، اما رسیدگی باید بر پایه مستندات و درباره موارد مشخص انجام شود و نمیتوان تخلف احتمالی را به همه فعالان زنجیره دارو تعمیم داد.
بررسی اطلاعات ۹۵۰ نفر برای پیشگیری از تعارض منافع
موضوع تعارض منافع و ارتباط اقتصادی احتمالی برخی مدیران با شرکتهای فعال در حوزه سلامت نیز از دیگر محورهای گزارش تابناک بود که سازمان غذا و دارو درباره آن توضیحاتی ارائه کرده است.
بر اساس اعلام سخنگوی سازمان غذا و دارو، در کمتر از دو سال، اطلاعات حدود ۹۵۰ نفر از مدیران، رؤسا، کارشناسان و کارکنان این سازمان در سه مرحله بررسی شده است.
در مرحله نخست، ۳۴ نفر دارای عضویت در هیئتمدیره شرکتها شناسایی شدند. پس از اعلام ضوابط و اعطای فرصت یکماهه، ۳۲ نفر از عضویت خود خارج شدند و دو نفر نیز با انتخاب ادامه فعالیت در شرکتها، از سازمان جدا شدند.
طبق توضیحات ارائهشده، در دو مرحله بعدی بررسیها، مورد مغایر دیگری در زمینه عضویت در هیئتمدیره یا سهامداری مغایر با ضوابط شناسایی نشده است.
سازمان غذا و دارو همچنین اعلام کرده است که این پایشها هر شش ماه یکبار تکرار میشود و کارکنان در بدو ورود، فرم خوداظهاری درباره نداشتن ارتباط شغلی و اقتصادی مغایر با ضوابط سازمان را تکمیل میکنند.
نتایج این بررسیها علاوه بر مدیران ذیربط، در اختیار مراجع نظارتی نیز قرار میگیرد. پیشگیری، شناسایی بهموقع و برخورد با موارد احتمالی تعارض منافع، اهداف اعلامشده این فرآیند عنوان شده است.
مطالبات داروخانهها و فشار مالی بر زنجیره تأمین
در بخش دیگری از واکنش سازمان غذا و دارو، به موضوع مطالبات داروخانهها و تأثیر تأخیر در پرداخت بدهیها بر پایداری زنجیره تأمین پرداخته شده است.
بر اساس توضیحات ارائهشده، تأخیر در پرداخت مطالبات از سوی بیمهها و انباشت بدهیها، فشار مالی قابل توجهی بر داروخانهها و شرکتهای تأمینکننده وارد میکند.
داروخانهها بهعنوان خط مقدم ارائه خدمت به مردم، برای تداوم فعالیت به گردش منظم منابع مالی در زنجیره دارو وابسته هستند. از این رو، تسویه بهموقع مطالبات و پیشبینی منابع پایدار برای اجرای تعهدات بیمهای، از ضرورتهای حفظ پایداری این زنجیره محسوب میشود.
سازمان غذا و دارو در عین حال تأکید کرده است که مسئولیتهای این سازمان در حوزه تأمین و نظارت بر دارو مشخص است، اما تعیین منابع بیمهای، نحوه پرداخت مطالبات و تصمیمگیری درباره پوششهای بیمهای در چارچوب اختیارات و فرآیندهای قانونی سایر نهادهای مسئول انجام میشود.
در این توضیحات تصریح شده که تفکیک مسئولیتها به معنای نادیده گرفتن آثار آن بر بازار دارو نیست و حل این مشکلات نیازمند همکاری همه اجزای نظام سلامت است.
موضوع سهم پرداخت از جیب مردم نیز در واکنش سازمان غذا و دارو مورد توجه قرار گرفته است.
بر اساس توضیحات ارسالی سخنگوی این سازمان، هزینه نهایی دارو و خدمات مرتبط با آن صرفاً به قیمت مصوب دارو محدود نیست و میزان پوشش بیمهای، فرانشیز و هزینههای جانبی نیز میتواند بر پرداخت خانوارها اثرگذار باشد.
برای نمونه، در برخی خدمات تزریقی، هزینه تهیه فرآورده با هزینه ارائه خدمت و تزریق متفاوت است. همچنین تصمیمگیری درباره پوشش بیمهای و میزان فرانشیز در چارچوب شورای عالی بیمه و فرآیندهای قانونی مربوط انجام میشود.
سازمان غذا و دارو در این زمینه بر ضرورت تقویت پوشش بیمهای و تأمین بهموقع منابع تأکید کرده و کاهش فشار هزینهای بر مردم و حفظ دسترسی عادلانه به خدمات را از اهداف مورد انتظار دانسته است.
قیمتگذاری دارو؛ تعادل میان توان مردم و استمرار تولید
در بخش دیگری از این واکنش، حمایت از تولید داخل و ضرورت توجه به هزینههای واقعی تولید در فرآیند قیمتگذاری دارو مورد تأکید قرار گرفته است.
بر اساس توضیحات ارائهشده، قیمتگذاری دارو باید بهگونهای انجام شود که ضمن در نظر گرفتن توان پرداخت مردم و منابع بیمهای، استمرار تولید برای شرکتهای داخلی نیز امکانپذیر باشد.
به اعتقاد سازمان غذا و دارو، چنانچه قیمتها با هزینههای واقعی تولید تناسب نداشته باشد، ممکن است تولید برخی اقلام با اختلال مواجه شود. از این رو، سیاستگذاری در این حوزه باید بهصورت همزمان دسترسی مردم، پایداری تولید و منابع مالی نظام سلامت را مدنظر قرار دهد.
در پایان این توضیحات، به جایگاه نظارتی مجلس شورای اسلامی و موضوع تحقیق و تفحص نیز اشاره شده است.
سازمان غذا و دارو نظارت مجلس و پیگیری موضوعاتی مانند تحقیق و تفحص را بخشی از سازوکار قانونی پاسخگویی دستگاههای اجرایی دانسته و اعلام کرده است که از ارائه اطلاعات و مستندات لازم در چارچوب قانون استقبال میکند.
بر اساس این موضعگیری، بررسی دقیق عملکردها، شناسایی نقاط ضعف و اصلاح فرآیندها میتواند به ارتقای شفافیت و اعتماد عمومی کمک کند.
سازمان غذا و دارو در جمعبندی توضیحات خود، معیار نهایی ارزیابی عملکرد این سازمان را بهبود دسترسی مردم به دارو و فرآوردههای سلامتمحور، استمرار تأمین، صیانت از کیفیت و اثربخشی نظارتها عنوان کرده است.
در این توضیحات تأکید شده است که نه میتوان محدودیتها و مشکلات موجود را نادیده گرفت و نه باید اقدامات انجامشده و نتایج حاصل از آن را از ارزیابیها کنار گذاشت. رویکرد اعلامشده سازمان نیز پیگیری مستمر مشکلات، شفافیت در ارائه اطلاعات و همکاری با دستگاههای مسئول برای حفظ پایداری نظام تأمین دارو است.
با این حال، آنچه در ارزیابی نهایی عملکرد سازمان غذا و دارو اهمیت دارد، صرفاً اعلام آمار کاهش کمبود یا تشریح فرآیندهای نظارتی نیست؛ بلکه باید دید این اقدامات تا چه اندازه در دسترسی واقعی بیماران به دارو، کاهش مشکلات داروخانهها، شفافیت تخصیص منابع و پاسخگویی مؤثر به مطالبات عمومی نمود پیدا میکند. موضوعی که همچنان میتواند در کانون پیگیریهای نظارتی و رسانهای قرار داشته باشد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
هنوز دیدگاهی منتشر نشده است.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.