بازگشت نامهای اصیل کردی به نقشه کردستان
گروه استانها - استاندار کردستان با تأکید بر ضرورت صیانت از زبان و هویت فرهنگی مردم استان، از آغاز روند بررسی و اصلاح نام روستاهایی خبر داد که در گذر زمان دستخوش تغییرات نادرست شدهاند و گفت: نامهای اصیل کردی و گویشهای محلی باید در تابلوهای شهری و روستایی احیا و در کنار زبان فارسی مورد استفاده قرار گیرند.

به گزارش خبرنگار تابناک در استان کردستان، صیانت از زبان و هویت فرهنگی تنها به حفظ واژهها و ادبیات یک منطقه محدود نمیشود؛ نام مکانها، روستاها، محلات و جغرافیای بومی نیز بخشی از حافظه تاریخی و شناسنامه فرهنگی هر سرزمین به شمار میروند؛ موضوعی که استاندار کردستان در نشست فرمانداران و مدیران فرهنگی استان بر آن تأکید کرد.
«آرش زرهتن لهونی» با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر اهمیت زبان و ادبیات کردی، اظهار کرد: در سفر تاریخی ایشان به کردستان در اردیبهشتماه ۱۳۸۸، زبان کردی بهعنوان یک ثروت ملی معرفی شد و این نگاه، ضرورت توجه جدی به حفظ زبان و هویت فرهنگی مناطق مختلف کشور را یادآور میشود.
نامهای تغییر یافته؛ بخشی از هویت تاریخی در معرض فراموشی
یکی از محورهای مهم سخنان استاندار، ضرورت بازنگری در نام روستاهایی بود که در طول دهههای گذشته، به دلایل مختلف با نامهایی غیرمرتبط با پیشینه تاریخی و فرهنگی خود شناخته شدهاند.
زرهتن لهونی معتقد است نمیتوان نسبت به ترجمههای نادرست، نامهای نامناسب و تغییراتی که ارتباط اسامی مکانها با هویت بومی مردم را از بین برده است، بیتفاوت بود.
در همین راستا، وی از فرمانداران خواست با تشکیل کمیتههای پنجنفره متشکل از استادان دانشگاه و صاحبنظران مرتبط، وضعیت نام روستاهای فاقد معنا، نامناسب یا مناطقی را که ساکنان آنها خواهان تغییر نام هستند، بررسی کنند.
قرار است نتایج این بررسیها پس از جمعبندی در سطح استان، برای طی مراحل قانونی به حوزه تقسیمات کشوری ارسال شود؛ اقدامی که میتواند زمینه بازنگری کارشناسی در بخشی از نامهای جغرافیایی کردستان را فراهم کند.
مامیزک؛ نمونهای از ضرورت اصلاح نامهای تاریخی
استاندار کردستان برای تبیین این موضوع به روستای «مامیزک» از توابع شهرستان کامیاران اشاره کرد و گفت: نام این روستا به اشتباه به «محمودگزک» تغییر یافته است؛ نامی که به گفته وی تناسبی با هویت تاریخی و فرهنگی منطقه ندارد.
وی خواستار اصلاح این اشتباه در اسرع وقت و نصب تابلوی روستا با نام اصلی «مامیزک» شد.
این نمونه نشان میدهد که تغییر نام مکانها صرفاً یک جابهجایی اداری یا اصلاح نوشتاری نیست؛ بلکه در مواردی میتواند به معنای بازگرداندن بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی یک منطقه باشد؛ هویتی که نسلهای پیشین آن را شکل دادهاند و نسلهای آینده نیز باید امکان شناخت و حفظ آن را داشته باشند.
فراتر از نام روستاها؛ حضور زبان کردی در سیمای شهری و روستایی
بخش دیگری از این سیاست فرهنگی به استفاده از نامهای کردی در تابلوهای محلات و مکانهای عمومی مربوط میشود.
زرهتن لهونی با اشاره به آغاز این روند در دو شهرستان طی دو سال اخیر، اعلام کرد سایر شهرستانها نیز میتوانند معادل کردی نام محلات و مکانها را در کنار زبان فارسی روی تابلوها درج کنند.
نکته قابل توجه در این رویکرد، توجه به تنوع زبانی و گویشی در جغرافیای فرهنگی کردستان است. استاندار با اشاره به مناطقی همچون هورامان و بیجار گروس تأکید کرد که در صورت درخواست اهالی، امکان درج نام مکانها به گویش محلی همان منطقه نیز وجود دارد.
چنین رویکردی میتواند علاوه بر تقویت حضور زبانهای بومی در فضای عمومی، به رسمیت شناختن تنوع فرهنگی و زبانی در داخل استان را نیز تقویت کند.
ضرورت عبور از اعلام سیاست به اجرای عملی
آنچه در سخنان استاندار کردستان اهمیت دارد، پیوند دادن موضوع صیانت از زبان و هویت فرهنگی با اقدامات اجرایی در سطح شهرستانهاست. تشکیل کمیتههای کارشناسی، بررسی درخواستهای مردمی، اصلاح نامهای نادرست و استفاده از زبان کردی در تابلوهای عمومی، از جمله اقداماتی است که میتواند این رویکرد را از سطح تأکیدات فرهنگی به مرحله اجرا برساند.
البته تحقق این هدف نیازمند چند ملاحظه اساسی است؛ از جمله مستندسازی تاریخی نامها، استفاده از نظر زبانشناسان و پژوهشگران فرهنگ بومی، توجه به خواست و مشارکت ساکنان و پرهیز از هرگونه تغییر سلیقهای یا بدون پشتوانه کارشناسی.
در نهایت، نام هر روستا و منطقه جدای از یک عنوان برای شناسایی جغرافیایی، روایتگر تاریخ، زبان، فرهنگ و خاطره جمعی مردمانی است که در آن زیستهاند. همانگونه که استاندار کردستان تأکید کرد، بیتوجهی به این میراث فرهنگی میتواند مسئولیتی تاریخی در برابر نسلهای آینده به همراه داشته باشد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
هنوز دیدگاهی منتشر نشده است.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.