رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرسهمیه‌بندی به نان رسید/ بساط متخلفان را برچینید، نه سفره مردم را
28بازدید
۳۸

روز به روز با نوروز؛ (2)

96 سال مرغ است یا خروس؟ اصلا این حیوانات کجایی هستند؟

گاهشماری حیوانی، عادت مردم مشرق زمین است که ریشه در فرهنگ بیابانگردهای این نواحی داشته است. در فرهنگ ترکان، مغولان، هندیان و تبتی‌ها و امثال ایشان مرسوم بوده که به همراه کشورگشایی این اقوام، به دیگر نقاط هم سرایت کرده است؛ آنقدر که تمساح مغولی در چین جایش را به اژدها داده و وقتی به ایران زمین رسیده، از ترکیب دوازده گانه خارج شده و نهنگ به جایش نشسته است.

96 سال مرغ است یا خروس؟ اصلا این حیوانات کجایی هستند؟
«95، سال میمون بود و 96، سال خروس»؛ آیا چنین بحثی پیرامونتان رخ داده؟ آیا برایتان مهم است که حیوان نماد این سال چیست؟ اصلا ریشه این نامگذاری ها چیست؟
 
به گزارش «تابناک»؛ هر سال با نزدیک شده به نوروز و در تعطیلات نوروزی، یکی از بحث‌هایی که در جامعه رایج می‌شود و بسیاری درباره‌اش سخن می‌گویند، نام سال بر اساس نام یک حیوان است؛ نمادی که کمتر می‌دانیم از کجا آمده، چه کسی انتخابش کرده، مبنای انتخاب و معنایش چیست و... ولی با وجود این همه ابهام، ندیدش نگرفته‌ایم.

هر سال جدید که از راه می‌رسد، برخی از خود می‌پرسند امسال سال چیست و بعد درباره‌اش صحبت می‌کنند و حتی به اختلاف می‌رسند؛ اختلافاتی مانند اینکه امسال سال خروس است یا مرغ؟ راستی مگر می‌شود این دو را اشتباه گرفت؟ اگر این شیوه نامگذاری قدیمی است، چگونه مردمانی که زندگی‌شان با دامداری و نگهداری از مرغ و خروس عجین بوده و هست، بین مرغ و خروس تمیز قائل نشده‌اند؟

مـوش و بقر و پلنگ و خرگوش شمار                  این چهار که بگذرد، نهنگ آید و مــــار
آنگاه اسـب و گوســفند است شمار                  حمدونه و مرغ و سگ و خوک آخر کار
 
این دو بیت شاید مشهورترین ابیات برای به خاطر سپردن دوازده حیوانی باشند که به سال ها نسبت می‌دهند؛ اما چرا دوازده تا؟ چرا این حیوانات؟ چه ارتباطی میان این حیوانات وجود دارد و انتخاب یک نماد حیوانی برای سال اصولا چه فایده‌ای داشته و از چه پشتوانه‌ منطقی نشأت گرفته؟

راز آلودگی موضوع زمانی رنگ می‌بازد که در ترکیب دوازده حیوان فوق، یک تغییر ایجاد کرده و به جای نهنگ، اژدها قرار دهیم. با حساب این تغییر به نظر سخت نیست که ریشه ماجرا را حدس بزنیم؛ آسیای شرقی، احتمالا حوالی سرزمین چین!

این در حالی است که مطالعات هم این موضوع را تأیید می‌کنند. گاهشماری حیوانی، عادت مردم مشرق زمین است که ریشه در فرهنگ بیابان گردهای این نواحی داشته است. در فرهنگ ترکان، مغولان، هندیان و تبتی‌ها و امثال ایشان مرسوم بوده که به همراه کشور گشایی این اقوام، به دیگر نقاط هم سرایت کرده است؛ آنقدر که تمساح مغولی در چین جایش را به اژدها داده و وقتی به ایران زمین رسیده، از ترکیب دوازده گانه خارج شده و نهنگ به جایش نشسته است. مثل ببر که جایش را با پلنگ عوض کرده و تغییراتی از این دست.

تغییرات به گونه‌ای است که به نظر می‌رسد این سبک نامگذاری اینقدر بی مسما، فاقد منطق و در عین حال مفرح بوده که توانسته چندین کشور را درنوردیده، تغییر و تحول پیدا کرده و همه جا رایج شود و چون بومی سازی شده، یافتن ریشه‌اش، دشوار به نظر برسد، ولی کافی است بدانیم این نامگذاری برای چینی‌ها که سالشان در بهمن ماه نو می‌شود، بسیار بااهمیت است تا کمی پی به ریشه این نامگذاری ببریم.

بنابراین، می‌توان دریافت که چه امسال را سال بز بنامیم، چه سال گوسفند و چه هر حیوان دیگری، نه اشتباه کرده‌ایم و نه چیزی از دست داده‌ایم، چراکه این نامگذاری برای ملتی مهم است که زندگی روزمره شان به طالع بینی گره خورده و نام حیوان در طالع بینی هایشان مهم است نه مایی که از زمان باستان تا کنون، اینقدر در گاهشماری سرآمد ملل بوده‌ایم که هنوز که هنوز است، گاهشماری جلالی‌مان زبانزد جهانیان است و آغاز سالمان در بهار طبیعت، برای بسیاری رشک برانگیز.


Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۳۸
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
ناشناس

چشم از اين به بعد به حرف شما گوش ميكنيم !

ناشناس

چرا از نامگذاری ترکان استفاده می کنید.

ناشناس

دلیل اینه ک دوست عزیز انسانها از انسان بودن خودشون خسته شدن

ناشناس

اگر برای بقیه دنیا مرغ باشد برای ما خروس است

مهدی

جالب بود

ناشناس

چرا نظرهارو نشون نمیدید؟!!

ناشناس

نهنگ به فارسی به معنی تمساح بوده و اطلاق نهنگ به وال سابقه کمتر از ۴۰ سال دارد

ناشناس

!!!!!!!!!!!!!!!!!

ناشناس

نهنگ در زبان فارسي يعني تمساح
در سالهاي اخير اشتباها به وال اطلاق شده
پس تمساح از رديف دوازده گانه خارج نشده

ناشناس

وا الان کریسمسم مسیحیا و غربیا نگیرن پس دیگه. ازون مقاله های بی فکر بود

ناشناس

ایرانی ها به فال و طالع اعتقاد ندارن ؟! پس این همه فال حافظ و پیام ها و مجلات و کتاب ها و کانال های مجازی فال و ...‌ واسه کیه ؟!؟!

ناشناس

بیابان گرد ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

ناشناس

تابناک در هر فرصتی که بدست می اید تورک ستیزی ات را نشان می دهی..

ناشناس

برای اولین بار با تابناک موافقم.

ناشناس

اگر کمی فکر کنیم از چنین نمادهای استفاده نخواهیم کرد ولی متاسفانه عد ه ای از این نمادهای جاهلیت استفاده میکنند

آیدین

تابناک محترم ، امروز اگر شماهها آئین هایی چون حاجی فیروز و غیره برگزار میکنید معنی اش این نیست آنچه در متن اشعار حاجی فیروز گفته می شود به آن اعتقاد دارید بلکه نشان از سنتهای گذشته و فلسفه آن است

کریمی

متاسفم با اینهمه دم و دستگاه از دادن اطلاعات کوتاهی در باب یک مساله کوچک فرهنگی عاجزید.

ناشناس

درتقویم آسیای غربی و مناطقی که نوروز رو جشن میگیرن اصل سال مرغ هست و خروس ماله چینی هاست واقعا تاسف باره که تاریخ خودمونو با تاریخ چینی ها اشتباه گرفتیم

کاظم

نویسنده محترم،
1-آیا منظورتان از "بیابانگرد" همان "مردم غیور عشایر و پاسداران مرز" است یا این که هدف در پی استفاده شما از این واژه پنهان است؟
2- در متن نوشته اید "... کافی است بدانیم که این نامگذاری برای چینی‌ها که سال شان در بهمن ماه نو می‌شود، بسیار حائز اهمیت است تا کمی پی به ریشه این نامگذاری ببری"، که بسیار گنگ و دم بریده است، ای کاش کمی اصول نوشتن پاراگراف بلد بودید تا یک پاراگراف را این چنین گنگ و دم بریده رها نمی کردید.

ناشناس

برای دولت سال خروسه برای ملت سال مرغ!

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.