استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در گفت و گو با «تابناک»:
مسئولان برای حل نا آرامی های اخیر از مسکن استفاده کردند / با روند کنونی جامعه به یأس و سرخوردگی اجتماعی کشیده خواهد شد
اعتراض و نا آرامی هایی که در بستر جامعه پیش می آید، نشانه های ارزشمندی هستند که وجود اشکال در سیستم را گوشزد می کنند و باید از این نشانه ها برای رسیدن به ریشه مشکل و حل آن استفاده کرد؛ مسئله مهمی که مسئولان اجرایی کشور توجه چندانی به آن ندارند و با استفاده از مسکن هایی برای حل بحران و خاموش کردن نا آرامی ها این نشانه ها را نیز از بین می برند که می تواند به اشکال های بزرگتر دامن بزند.

پاسخ به چرایی بروز نا آرامی های اخیر که بسیاری از شهرهای کشور را در بر گرفت و با ورود نهادهای نظامی و امنیتی کشور فروکش کرد، موضوع مهمی است که اگر به صورت منطقی و دقیق مورد بررسی قرار نگیرد، زمینه ساز پیامدهای نامطلوبی در آینده خواهد شد؛ پیامدهایی که بسیاری از متخصصان مسائل اجتماعی آن را بعید نمی دانند و با روند کنونی جامعه تفسیر امیدوار کننده ای از آینده ندارند.
به گزارش «تابناک»، با فروکش کردن نا آرامی های برخاسته در بسیاری از شهرهای کشور که به زعم بسیاری از تحلیلگران با محوریت مشکلات اقتصادی بروز کرد، دوباره جامعه با آرامش نسبی رو به رو شده و شرایط کنونی مسئولان ارشد کشور را از نگرانی های بر آمده از اعتراضات اجتماعی رها کرده است؛ اتفاق قابل تأملی که چون ریشه های اصلی بروز مشکل هنوز با درمان مشخصی رو به رو نشده است، نباید به پایداری آن امیدوار بود.
تحلیلگران و کارشناسان اجتماعی معتقد هستند تحولاتی که در روزهای اخیر جامعه ایرانی را متأثر کرد، حاصل مجموعه ای از دلایل و عوامل ریشه دار است که در طول سال و دهه های اخیر از سوی مسئولان ارشد کشور نسبت به آنها بی توجهی شده بود و اکنون این بی توجهی ها در قالب اعتراض و نا آرامی های اجتماعی بروز کرده است.
با این حال مسئولان و مقامات ارشد کشور چون اعتراض های مشابه مختلفی که در دوران پس از انقلاب رخ داد، با اقدام انتظامی و امنیتی تلاش کردند تا آرامش را به جامعه بازگردانند؛ اقدامی که با ورود و اثرگذاری جریان های معاند در اعتراضات توجیه سیاسی و امنیتی نیز یافت و بسیاری از معترضان را با مجازات هایی چون زندان و برخورد قضایی رو به رو کرد.
بررسی دقیق و موشکافانه فعل و انفعال هایی که هفته های اخیر جامعه را متأثر کرد، از آن جهت مهم است که در صورت بی توجهی به ریشه های اصلی بروز بحران، این تحولات چه بسا با شدت و حدت بیشتری در آینده دوباره تکرار شود.
در همین رابطه و در مورد نا آرامی های اخیر کشور و ریشه های اجتماعی بروز آن دکتر مهرداد عربستانی، استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران به خبرنگار «تابناک»، گفت: بسیاری از مردم و تحلیلگران تصور می کنند که ریشه اصلی بروز نا آرامی های اخیر اقصادی است و مشکلات اقتصادی شهروندان ایرانی را به اعتراضات خیابانی کشیده است که به نظر من این تحلیل کاملی از مسئله نیست و در رابطه با این موضوع باید بگویم اگرچه اقتصاد و نا به سامانی های اقتصادی در بروز مشکل موثر بود اما در هنگام آغاز انقلاب اسلامی ایران مجموعه وعده هایی از جمله آزادی، عدالت و جمهوری اسلامی و...به مردم داده شد که تلقی های متفاوت مردم از میزان تحقق این شعارها در بروز نا آرامی های اخیر موثر بود.
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در ادامه سخنان خود گفت: اگر به هرم مازلو و مجموعه نیازهایی که شهروندان برای زندگی در بستر اجتماع نیاز دارند دقت کنیم خواهیم دید این نیازها مجموعه متنوعی دارد که از تأمین نیازهای اولیه و معیشتی گرفته تا بحث تأمین امنیت، کرامت و عزت نفس و... را شامل می شود. اگرچه همه این نیازها و تحققشان برای یک زندگی ایده آل نیاز است، اما مسئله ای تحت عنوان معیشت در اولویت اول قرار دارد و البته این به معنای آن نیست که شدت نیاز به دیگر مفاهیم کمتر است.
عربستانی در توضیح بیشتر سخن خود گفت: عرض بنده این است که ما در جامعه یک قشر یا طیف اجتماعی نداریم که بر اساس همان طیف بگوییم کسانی که اعتراض کردند نیازهای معیشتی و اقتصادی دارند و با برطرف کردن این نیاز دیگر شاهد نا آرامی و اعتراض در کشور نخواهیم بود. در اعتراضات اخیر نیز طیف گسترده ای از مطالبات مطرح شد که نباید آن را به مسائل اقتصادی و معیشتی تقلیل داد.
این جامعه شناس در ادامه سخنان خود و با اشاره به دیگر ریشه های بروز نا آرامی در کشور تصریح کرد: صرف نظر از معیشت و نیازهای اقتصادی شهروندان، مردم ما به امنیت و اطمینان اجتماعی نیاز دارند. معنای این مفهوم آن است که حتی افراد سرمایه دار و بی نیاز از نظر اقتصادی نیز باید به یک سطحی از امنیت اجتماعی دست یابند که بر اساس آن از فردا و آینده خود اطمینان خاطر داشته باشند و مطمئن باشند که میزان درآمد و حاصلی که در شرایط کنونی دارند، در آینده نیز وجود خواهد داشت و چه بسا بهتر خواهد شد.
عربستانی افزود: در شرایط کنونی جامعه و جدا از مفهوم شکاف طبقاتی و مشکلات اقتصادی، بحث عدم اطمینان و امنیت اجتماعی نیز وجود دارد که باید این مسئله را نیز مد نظر قرار داد.
این استاد دانشگاه در ادامه سخنان خود با انتقاد از نوع برخورد مسئولان با نا آرامی های اجتماعی گفت: اعتراض و نا آرامی هایی که در بستر جامعه پیش می آید، نشانه های ارزشمندی هستند که وجود اشکال در سیستم را گوشزد می کنند و باید از این نشانه ها برای رسیدن به ریشه مشکل و حل آن استفاده کرد؛ مسئله مهمی که مسئولان اجرایی کشور توجه چندانی به آن ندارند و با استفاده از مسکن هایی برای حل بحران و خاموش کردن نا آرامی ها این نشانه ها را نیز از بین می برند که می تواند به اشکال های بزرگتر دامن بزند.
استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در بخش پایانی سخنانش و در مورد تحلیل خود از آینده اضافه کرد: تحلیل روندهای اجتماعی آینده کار بسیار دشواری است و بستگی زیادی به نوع عملکرد مسئولان اثرگذار کشور دارد. با این حال نکته مهمی که باید به آن توجه کرد این است که هر اقدام و تلاشی که در دستور کار قرار می گیرد باید ناظر بر تأمین امید اجتماعی شهروندان باشد. امید اجتماعی از آن جهت مهم است که نشان توفیق یک سیستم برای سر زنده نگه داشتن جامعه است. وقتی امید در جامعه امید اجتماعی وجود نداشته باشد این یعنی سیستم به خوبی پیش نمی رود.
وی در همین رابطه تأکید کرد: مسئولان اجرایی کشور اگر به مسئله امید اجتماعی توجه نکنند و در جهت تأمین آن بر نیایند، جامعه با یأس و سرخوردگی اجتماعی رو به رو خواهد شد و در چنین شرایطی بروز دوباره اعتراض و نا آرامی و نیز پیامدهای مثل مهاجرت رخ خواهد داد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
خدا عاقبت این کشور را به خیر کند. مسئولان انگار با مردم لج دارند هر تصمیمی که می گیرند به ضرر مردم تمام می شود حتی در عرصه سیاست خارجی. اقتصادی هم که نگفته بماند....
نیازهای مازلو را دیگه بچه دبستانی ها هم می دانند بشمرند اللته شما حتی نشنردی هم
فقط اون آقایی که دانشجوی علوم اجتماعیه و در تکمیل سخنان عضو هییت علمی صحبت کرده(؛
چون گوش برخی مسئولین سنگین است
من اصلاح کنم متن شما را، باید گفت که مردم احساس نمی کنن که کشور رها شده بلکه به قطع و یقین بر این باور هستند که کشور به طور کامل رها شده و هر کسی داره کار خودشو می کنه اصلا هم براشون مهم نیست چه بلایی داره سر این کشور می اد.
بهترین کامنت را مستعار ALiگذاشته بیزحمت چند بار بخوانید بقیه نظرات تکراری بود
خوابی استاد خیلی وقته دیگه مردم ناامید و مایوس هستند.
وقتی با گرون کردن دلار توسط دولت، ارزش دارایی و سپرده های مردم به یکباره کاهش پیدا میکند، امید به آینده کجا قرار میگیرد.
چند مشکل خیلی جدی وجود دارد: 1. گوش شنوایی در بین مسئولین نیست 2. هیچ گاه گفتگو و دیالوگ بین مردم عادی، نخبگان و مسولین به طور اساسی ایجاد نمی شود.( گفتگوی سازنده بین مطالبه گر و مسئولِ پاسخگو) 3. هرگاه اعتراضی رخ می دهد سریعا آنرا امنیتی کرده و با دید امنیتی آنرا سرکوب و خفه می کنند 4. حق اعتراض سالم و مسالمت آمیز را به رسمیت نمی شناسیم و فقط در حد حرف و ژست است. 5. مردم از مسئولینی که دائما تنها و تنها سخنگو و متکلم وحده هستند به شدت خسته اند 6. هیچ گاه به دنبال دلیل و علت واقعی اعتراض و نارضایتی نیستند و سریعا آنرا به عوامل خارجی و توطئه و غیره نسبت داده و صورت مساله را پاک می کنند. 7. مردم را نامحرم دانسته و خیلی از حقایق و وقایع را با مردم خودمان در میان نمی گذاریم و .....
با نام خدا .
با سلام و تحیات .
ایشان که استاد جامعه شناسی هستند صحیح گفتند . ولی وضعیت کشور ما را نمیتوان با نظریه آقای ابراهام مزلو جامعه شناس بررسی کرد چرا که کشور ما یک کشور انقلابی است و ما میخواهیم حکومت اسلامی داشته باشیم .
مسائل پیچیده شده است .............همه موارد بصورت یک پازل در کنار هم بگذاریم : بیکاری جوانان - بجث آزادی جوانان - ازدواج جوانان - مشکلات شدید مسکن و وحشتناک - بحث ورود تکنولوژی های غربی مثل تلگرام - اینترنت - موبایل - انفجار اطلاعات غیر مفید و مفید . لازم نیست که یک انسان همه چیز را بداند چون غیر ممکن است - و تحمیل فرهنگ مبتذل غربی به صورت تصاعد هندسی - ..............و کشورهای سلطه گر که آزادی های خودشان را به رخ ملت ما میکشند .......
شما تا حدودی درست گفته اید اما همه مشکلات رو ندیده اید من نمیدونم این مسولین چرا نمیفهمند اقا وام ازدواج رو کردی 15 میلیون که چی بشه مگه مردم مشکلات جنسی دارند که میخای رفع بشه اما مشکل اصلی پول برای ادامه زندگی هستش مشکلی اصلی کار و تولید هستش مشکل اصلی خرید این تولیدات داخلیه اینا مشکل هستن نه وام برای ازدواج تا تقی به توقی میخوره وام رو زیاد میکنی وام مسکن رو زیاد میکنی شادی این مسائل نیست هدفتون از این وام ها اینه که تعداد مطلقه ها رو زیاد کنید چون وقتی پول نباشه زندگی خود به خود از هم میپاشه درسته این درد رو به کی بگیم
تابناک تو بیشترین ناامیدی را ایجاد میکنی
یکی از بزرگترین اشتباهات این است که ناراضیان از وضع معیشت را همانهایی بدانیم که به خیابان امدن وبقیه را قابل قبول فرض کنیم .
کشیده خواهد شد
کی انشاالله
رشته تحصلیلی من علوم اجتماعی است.برای تکمیل گفته ایشان بایستی گفت ملت ایران حرکات ناگهانی و غیر قابل پیش بینی زیادی از خودشان تا به حال نشان داده اند.مانند شادی بعد از فوتبال ایران استرالیا و ...همچنین تحرکات حوادث اخیر و این زنگ خطر بسیار جدی برای مسئولان میباشد.اخلاق ما درست بعد از روی کار امدن احمدی نژاد و رویه صدا و سیما کمی نا بهنجار و رو به نانجیبی تمایل پیدا کرده و انهم به علت سرخوردگی بوده .حال بعد از مشکلات تحریم و اقتصاد ورشکسته این مشکل مضاعف شده و زمان میخواهد تا دوباره روحیه مردم ترمیم یابد.میبایست به خود اییم و راه دیگر را بیازماییم .دیگر توسعه انقلاب بس است و به داخل کشور بیاندیشیم.به مردم به توسعه به میراث گذشته و به اینده و ...
کو گوش شنوا ؟
با روند کنونی. . . یاءس و نا امیدی رو دیگه پشت سر گذاشته الان دیگه از زندگی سیر شده
اشاره به مسولان اجرایی در گفته های استاد خود اشکال بزرگی است. من به عنوان یک ایرانی میخواهم بگویم واقعا چه دستاوردهایی داشتیم که بتوانیم بدور از شعار و شفاف در دنیا اعلام کنیم ؟
اینکه عدم وابستگی یا مواردی مشابه ایا ما را سربلندتر کرد و ارزش ایران و ایرانی را درجهان بالا برد یا شکممان بیشتر سیر شد؟
یا آینده برایمان بهتر ترسیم میشود ولی در گذشته مبهم بود.
اگر بهانه تراشی کنیم که نگذاشتند و مانع شدند آیا در آینده خواهند گذاشت؟
واقعا اگر هم قرار است کاری کنیم وپیشرفت کنیم بهتر نیست بعد سالها یک بازبینی اساسی و واقعگرایانه داشته باشیم شاید واقعا اصلاح لازم است، دقت کنیم امام راحل ما هم برخی موارد در اداره کشور چه کلی چه جزئی اصلاحات و حتی تغییراتی را لازم دیدند.
تحلیل نمیخواد که. هر چی تحلیل و واکنش بود دوستان مسئول انجام دادن و ختم به خیر شد !!؟؟؟
یک عده وطن فروش خائن مزدور اختشاشگر که کمتر از 1000 نفر بودن یک سری حرکات مذبوحانه انجام دادن که با برخورد قاطعانه خود مردم!!!؟؟ برطرف شد.
اولا ما که مسکنی ندیدیم صداسیما و کیهان رو اعصاب مردم رفتن بدتر بعد هم خواهد شد نه شده همین الان ! یاس و ناامیدی ایران رتبه اول رو داره به لطف سیاست های گریه و زاری
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.