مروری بر شش دهه درآمد نفتی کشور؛
بیش از ۶۰ درصد منابع ارزی حاصل از صادرات نفت ایران در دولتهای احمدی نژاد و روحانی بوده است! چرا همچنان در حسرت توسعه اقتصادی مانده ایم؟
بودجه ۹۸ نیز به منبع اصلی درآمد ارزی کشور، یعنی صادرات و فروش نفت و گاز وابسته است؛ موضوعی که در شرایط تحریم، تحقق پیشبینیهای درآمدی در بودجه را دشوار کرده است. اما بررسیها نشان میدهد، در سال های اخیر، میزان درآمدهای ارزی کشور تنها از طریق صادرات نفت و گاز، آنقدر قابل توجه بوده که دولتها نمیتوانند عذری در خصوص کمبود منابع داشته باشند، ولی جای سؤال است که چرا همچنان مشکلات اقتصادی در کشور خودنمایی میکنند؟
بودجه ۹۸ نیز به منبع اصلی درآمد ارزی کشور، یعنی صادرات و فروش نفت و گاز وابسته است؛ موضوعی که در شرایط تحریم، تحقق پیشبینیهای درآمدی در بودجه را دشوار کرده است. اما بررسیها نشان میدهد، در سال های اخیر، میزان درآمدهای ارزی کشور تنها از طریق صادرات نفت و گاز، آنقدر قابل توجه بوده که دولتها نمیتوانند عذری در خصوص کمبود منابع داشته باشند، ولی جای سؤال است که چرا همچنان مشکلات اقتصادی در کشور خودنمایی میکنند؟
به گزارش «تابناک اقتصادی»؛ بودجه 98 چند روزی است که توسط رئیسجمهور رونمایی شده است. در این میان اعداد و ارقام مربوط به منابع بودجه عمومی دولت نشان میدهد که بخشی از منابع بودجه عمومی متعلق به درآمدها و بخشی دیگر نیز مربوط به واگذاری داراییهای سرمایهای میباشد. در این میان، منابع دولت از بخش درآمدها، 2,086,755,000 (میلیون ریال) یعنی بیش از 208 هزار میلیارد تومان پیشبینیشده است. این رقم شامل موارد زیر هست؛
درآمدهای مالیاتی (1,535,746,001) ، درآمدهای حاصل از مالکیت دولت (252,605,500)، درآمدهای حاصل از فروش کالا و خدمات (97,675,870)، درآمدهای حاصل از جرایم و خسارات (50,276,000) و درآمدهای متفرقه (150,451,629).
از سوی دیگر منابع دولت از واگذاری داراییهای سرمایهای، شامل سه بند زیر است.
بند اول: منبع حاصل از نفت و فرآوردههای نفتی (1,425,382,001)
بند دوم: منابع حاصل از فروش و واگذاری اموال منقول و غیرمنقول (45,000,000)
بند سوم: منابع حاصل از واگذاری طرح تملک داراییهای سرمایهای (10,000,000)
اما آنچه در این اعداد و ارقام مهمتر میباشد، سهم مربوط به منابع حاصل از فروش نفت و فرآوردههای نفتی است. سهمی که نسبت به سال قبل با رشد 41 درصدی مواجه شده است. اما ذکر این نکته مهم است که بدانیم بخشی از این افزایش، مربوط به کاهش سهم صندوق توسعه ملی از صادرات نفت می باشد، زیرا سهم این صندوق در بودجه 97، 32 درصد تعیین شده بود ولی در بودجه 98 به 20 کاهشیافته است. درنتیجه، کاهش 12 درصدی از سهم صندوق توسعه ملی و همچنین افزایش نرخ تسعیر ارز، باعث رشد قابل توجه درآمدهای ریالی دولت از فروش نفت در بازار جهانی شده است. اما بهطورکلی پیشبینیهای درآمدی دولت در بودجه سال آینده نشان میدهد که بودجه 98 با رشد سهم نفت در حسابوکتاب دولت مواجه شده است. زیرا در سال جاری، پیشبینیشده بود که سهم درآمدهای نفتی دولت از منابع عمومی بودجه، حدود 26 درصد باشد ولی در بودجه سال آینده، این رقم به نزدیک به 35 درصد (34.96) افزایشیافته است که نشان میدهد در سال آینده یکسوم از منابع عمومی دولت به درآمدهای نفتی وابسته خواهد بود.
اما تحقق این ارقام نفتی، در شرایط تحریم، قدری سخت و با ابهام روبه روست، چون این روزها بهای جهانی نفت برخلاف ماههای قبل، با کاهش قیمت همراه شده و از طرفی، مشتریان نفتی ایران تحتفشار دولت آمریکا قرار دارند. هرچند کشورمان سالهای سال است که در شرایط تحریم قرار دارد و همواره توانسته است راههایی برای صادرات و فروش نفت پیدا کند. اما در این میان، مروری بر درامدهای نفتی ایران در 58 سال گذشته، نشان میدهد که درامدهای ارزی کشور از تولید و صادرات نفت با چه فراز و فرودی همراه بوده است و مشخص خواهد شد که کشور ایران در چه سالی، بیشترین درامدهای نفتی را داشته است اما با همه این درآمدهای ارزی، همچنان کشور در حسرت توسعهیافتگی قرار دارد و بهتر است مسئولین دولتی به دنبال پاسخ به این پرسش باشند که چرا با این همه منابع درآمدی نفتی، کشور با مشکلات فراوان اقتصادی دستوپنجه نرم میکند:
بر اساس این گزارش، برای آنکه بدانیم در شش دهه اخیر در اقتصاد ایران چه میزان درآمد ارزی از طریق صادرات نفت و فرآوردهای آن حاصلشده است، میتوان به گزارش اخیر دفتر پژوهشهای اقتصاد و توسعه اتاق مشهد استناد کرد.
در این گزارش، منابع ارزی کشور به دودسته منابع مستقیم و غیرمستقیم تقسیم شده است. در این مطلب، قصد داریم به منابع مستقیم ارزی کشور بپردازیم تا مشخص شود طی شش دهه اخیر از صادرات نفت خام، گاز طبیعی، پتروشیمی و صادرات غیرنفتی که متأسفانه شامل مشتقات نفتی نیز میشود، چه میزان ارز برای کشور حاصل شده است.
این بررسی از سال 1338 تا 1396 را شامل میشود و همانطور که در جدول زیر مشخص است، از زمان شروع تحریمها، یعنی از سال 1385 تا سال 1396، 1,252,054 (ارقام: میلیون دلار) ، از منابع مستقیم ارزی، برای کشور درآمد حاصل شده است.

در ادامه با مروری بر آمار و ارقام جدولهای پیش رو، ملاحظه میشود که در زمان تحریم، منابع قابلتوجهی برای کشور فراهم بوده است، اما با وجود برخورداری از این منابع عظیم، اکنون کشور از منظر اقتصادی با مشکلات متعددی روبه رو شده است.
همچنین محاسبه متوسط سالانه منابع در دسترس برای اداره کشور در هر دوره ریاست جمهوری، نشان میدهد که بیشترین منابع فراهم بوِده طی چند دهه گذشته، متعلق به دوره ریاست جمهوری آقای احمدینژاد است. در دوره ریاست جمهوری آقای روحانی نیز مشاهده می شود که منابع قبال توجه ارزی برای کشور فراهم بوده است.
نگاهی به آمارهای صادرات نفت و گاز ایران از سال 1338 تا سال 1396 نشان میدهد که در طی این سالها، 1,503,590 (ارقام: میلیون دلار)، درآمد ارزی تنها از بخش صادرات نفت و گاز برای کشور حاصل شده است که از این میزان درآمد ارزی، 81 درصد از سال 1368 تا سال 1396 بوده است. همچنین باروی کار آمدن دولت محمود احمدینژاد، از سال 84 تا سال 92، بیش از 42 درصد از منابع ارزی حاصل از صادرات نفت و گاز، در دولتهای نهم و دهم به دست آمده است. که این میزان تا پایان سال 1396، به بیش از 60 درصد رسیده است.



یعنی دوران ریاست جمهوری آقای احمدینژاد و آقای روحانی، درمجموع تا پایان سال 1396، 912,324 ( ارقام: میلیون دلار) درآمد ارزی تنها با صادرات نفت و گاز برای کشور حاصلشده است؛ هرچند اگر دایره این بررسی را به مجموعه منابع ارزی حاصل از صادرات نفت و گاز، پتروشیمی، کالاهای غیرنفتی و خدمات، افزایش دهیم شاهد درصدهای قابلتوجهی خواهیم شد. بهگونهای که از سال 1368 تا سال 1396، 84 درصد منابع ارزی برای کشور به دست آمده است.

همچنین در زمان دولت محمود احمدینژاد در سالهای 1384 تا سال 1392، این سهم از درآمدهای ارزی مستقیم به بیش از 46 درصد در طول شش دهه اخیر میرسد و در کل دوران ریاست جمهوری آقای احمدینژاد و آقای روحانی، این درصد از دریافتیهای ارزی حاصل از صادرات نفت و گاز، پتروشیمی، کالاهای غیرنفتی و خدمات، به بیش از 64 درصد میرسد.



در گزارش اخیر ارائهشده از سوی دفتر پژوهشهای اقتصاد و توسعه اتاق مشهد، تأکید شده که چرا با وجود در دسترس بودن مقادیر بالای منابع ارزی در کشور آن هم تنها از طریق صادرات نفت و گاز و ...، شاهد مشکلات اقتصادی در این شش دهه از اقتصاد ایران بودهایم؟ هرچند در گزارش اخیر، سعی شده است که به این سؤال پاسخی داده شود، بهگونهای که در بخشی از گزارش دفتر پژوهشهای اتاق مشهد آمده است که از جمله دلایل مواجه کشور با چنین وضع ناخوشایند اقتصادی که بهتبع آن، با چالشها و ناهنجاریهای اجتماعی حادی روبرو شده، میتوان به نکات زیر اشاره داشت؛
- عدم اهلیت حرفهای مسئولان تصمیم گیر اقتصادی
- خرید محبوبیت، اولویت اول دولتهای توسعهنیافته است تا بتوانند اهداف خود یا احتمالاً ذینفعانشان را در انتخابات دنبال کنند. درنتیجه، بهجای پرداختن به سیاستهای توسعهای بلندمدت – که یقیناً محدودیتهایی برای ملت ایجاد میکند – به سیاستهای کوتاهمدت روی میآورند.
- تحت نفوذ قرار گرفتن دولتها توسط ذینفعان
- احتمال وابسته بودن مسئولان تصمیم گیر اقتصادی به ذینفعان
- مشاهده تأسفآور دایره بسته تصمیم گیران اقتصادی کشور طی شش دهه در دولتها
- عدم پاسخگویی و بی تعهدی نظام تصمیم گیر اقتصادی در خصوص اثرات مخرب ناشی از سیاستهای نادرست آنان
- عدم وجود اعتقاد و اراده سیاسی توسعهخواهی و دهها نکته دیگر...
آنچه مشخص است، بر اساس آمارهای موجود در این گزارش، بههیچوجه دولتها نمیتوانند عذری در خصوص کمبود منابع داشته باشند و در شرایط فعلی کشور یعنی شروع دوباره تحریمهای یکجانبه علیه ملت ایران، بهتر است مسئولان دولتی بیشتر از آنکه نگران چگونگی صادرات نفت خام باشند، نگران از دست رفتن ثروتهای انسانی و فکری جامعه و فرصتهای ازدسترفته تولید واقعی باشند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
ناشناس۱۴:۰۲ - ۱۳۹۷/۱۰/۰
خودت جواب خودت رو دادی
اسلام ما با اونا فرق داره
عدالت طلبی و اسلام خواهی هزینه داره هزینه خیلی زیاد
بیت المال اسمش قدیما خزانه بود!
اولش نفت ۱۰دلارنبود میانگین ۳۶دلاربود
دوم تورم میانگین ۱۸٪ بود
به لطف آقای تکرار اصلا در اون ۸سال حتی یک پتروشیمی هم ساخته نشد
تو سایت بانک مرکزی ،مرکز آمار و نفت یک جستجویی بکن بعد حرف بزن
چون توسعه اقتصادی نیاز به توسعه سیاسی و فرهنگی دارد.
دمت گرم
خیلی با حال بود
چون همه اش رو خرج شعار دادن کردیم
فعلا که نان و پول نفت و بیت المال روزی خودی هایی است که چهل ساله شعار مرگ سر می دن و بر طبل جنگ و تخاصم با کل دنیا می کوبند و زندگی لاکچری و چندین شغل نان و آبدار دارند و فک و فامیل تمام پست های مدیریتی را تصاحب کرده اند وآقازاده هاشون در ینگه دنیا به کار و تحصیل مشغول هستند
مردم ما معلوم نیست با این همه تضاد در رفتار حضرات چطور باید فکر کنند
افراد دلسوز و متخصص و باسواد و دصلح جو خارج از دایره ی خودی ها هستند
کدوم اقتصاد؟ وقتی به جای اینکه از بودجه نهادهای وابسته و مذهبی کم کنند و از تمام نهاد ها بدون استثنا مالیات بگیرند دستور بودجه ریاضتی برای ملت صادر می شود چطور میتوان انتظار توسعه را داشت در هیچ کشوری با سیاست پولی فرمایشی و کنترل شده اقتصاد پیشرفت نمی کند.
از ان تبلیغات است که برای یک عده ای نان شده که فقط ایران دنبال جنگ است
بیدار شو و ببین که همه در منطقه در جنگ سیر می کنند
تا قانون اساسی اصلاح و بساط این همه مجلس و نهاد ریز و درشت بر چیده نشود روز به روز به فروپاشی نزدیکتر می شویم.عقلای نظام به جای اینکه همه مسایل را به اسلام ربط دهند جهانی بیندیشند و قبل از اینکه خیلی دیر شود خودشان اصلاحات اساسی را انجام دهند و گرنه از بیرون این کار علیرغم میل مردم انجام خواهد شد.زیرا وفتی پشتوانه مردمی را از دست بدهید مردم نسبت به دخالت بیگانگان نیز بیتفاوت خواهند شد.فکر نگنید که اکثریت مردم از وضع موجود راضی هستند و سرتان را از زیر خروارها برف که بر سر سیاسیون مملکت اوار شده بیرون بیاورید و فکر اساسی کنید.میدانید که فقر و فلاکت دین و ایمان نمی شناسد
چهل ساله دارین به مردم القا می کنید که کل دنیا می خوان ما را نابود کنند
با مردم ایران دشمن هستند
می خوان مانع پیشرفت و توسعه ی ما بشن
با اسلام مردم ایران مخالفت دارند و می خوان اسلام را از بین ببرند
ولی سوالی که همیشه جواب نداره اینه که چرا امریکا و اسرائیل و با دیگران دشمن نیستند
این همه پیشرفت و رشد در کل دنیا اتفاق می افته چرا کسی مانع نمی شه؟؟؟
چرا با اسلام دیگر کشورها مشکل ندارند
اسلام ما چرا با اسلام کشورهای مسلمان دیگه مثل ترکیه و امارات و مالزی فرق داره ؟؟
چهل سال گفتین دشمن دشمن دشمن
چرا کشورهای دیگه این همه دشمن ندارن ؟؟
چرا قبل انقلاب ما این همه دشمن نداشتیم و تهدبد نمی شدیم ؟؟
خیلی ها فکر میکردند محمود احمدی نژاد هیچ نمیدانست اما او اولین کسی بود که باتلاق سوریه را برای ایران خطرناک میدانست.
احسنت به محمود
چرا ما فقط با کل دنیا درگیر جنگ و تخاصم هستیم و از بحران خارج نمی شیم ؟؟
به این دلیل نیست که آرمانهای بلند پروازانه داریم و می خوایم ایدئولوژی خودمون را صادر کنیم و کشورهای دیگه مقابله به مثل می کنند و از خودشون دفاع می کنن ؟؟
به این دلیل نیست که با اسرائیل و آمریکا برای دفاع از دیگران دچار درگیری شده ایم و علیرغم این همه ویرانی کوتاه نمیایم ؟؟
چهل سال سیاست خارجی آرمانگرایانه بس نیست ؟؟
نباید واقع بین باشم ؟؟
اینم شد دلیل ؟اون موقع که میگی این همه تحریم و مشکلات الان نبود که داری مقایسه میکنی میگی فلانی خوب بوده
الان هم میشه درست شد ،باید توی کارمون جدی باشیم هدف و برنامه داشته باشیم
ممنون از شما هیئت تحریره تابناک بخاطر فراهم کردن بستری برای بیان نقطه نظرات مردم
اگر ان ۵ درصد اختصاص نمی یافت الان همین سیستان و بلوچستان هم باید دچار درگیر و ادم کشی بود با تروریست ها
پس باخرج در خارج عملا امنیت کشور را تضمین کردیم و راه دوری نرفته که هدر برود
تا روابط سیاسی اصلاح نشود و کارها به بخش خصوصی نه سازمانهای دولتی واگذار نگردد و دشمنی با سایر کشورها بر طرف نشود همین وضع ادامه دارد. سال میلادی اینده هم که می گویند منفی ۳/۵ است ولی رئیس نا جمهور انرا مثبت اعلام میکند. اوضاع وخیمی در پیش است خدا کند عقل سلیم حاکم شود.
تا وقتی به مردان ایران القا می شه که با کوچکترین
موضوع که در همه جای دنیا عادیه به شدت تحریک می شن و به گناه می افتن و راه چاره فقط محدود کردن نیمی از جامعه یعنی خانم هاست اوضاع بهتر نمی شه و توسعه ی گردشگری امکان نداره
لجبازی در این خصوص تا حدیه که جناب روحانی در یکی از صحبت هاشون گفتند سرمایه گذار خارجی برای توسعه ی فرودگاه امام آمده بوده به خاطر موضوع حجاب با اون مخالفت شده !!
فکر نکنید این موضوع کوچیک و بی ارزشه
این موضوع صنعت گردشگری را زمینگیر کرده چون کسی حاضر نیست در حوزه ای که معضل به این بزرگی داره که نیمی از انسانهای کره زمین را از حق انتخاب پوشش محروم می کنه سرمایه گذاری کنه و اکثر گردشگران هم ایران را به خاطر این بگیر و ببند ها انتخاب نمی کنند
چرا ترکیه و امارات اینطور نیست ؟/
مردان ایران باید پاسخگو باشند
چرا با مردان کل دنیا فرق دارین ؟؟
چرا مردان کشورهای دیگه می تونن غرایز و امیال خودشون را کنترل کنند و می توانند نگاه محترمانه به خانم ها داشته باشند و شما نمی تونید ؟؟
فرق شما با کل دنیا چیه ؟؟
اون 5 درصد که شما می فرمایید واقعی نیست ولی می تونست تمام مدارس ایران را تجهیز کنه
می شد بسیاری از امکانات بهداشتی را به روستاهای ایران ببره
اون بیمارستانهای مجهز که در اقصی نقاط دنیا برای مسلمانان مظلوم ساخته شد می شد در سیستان و کردستان و خراسان خودمون باشه
این همه طلبه ی خارجی که در ایران تحصیل می کنند و این همه بودجه فرهنگی که به نهادهای غیر پاسخگو داده می شه می شد برای اعتلای سطح فرهنگ ملی و صیانت از محیط زیست مصرف بشه
ولی افسوس به بیراهه رفته ایم و با همان فرمان داریم ادامه می دیم
لجبازی با مردم و زورگویی و خودخواهی اقلیت حاکم ایران را نابود خواهد کرد
جمیعا آفرین
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.