دو تصویر تأمل برانگیز از چرایی هولناک بودن خشکسالی در ایران!
فرجامی که پیش روی بسیاری از نقاط کشورمان است؛ پیش روی نقاطی که آنها را نمیبینم و نسبت به آنها بی توجهیم، با وجودی که گاه میشود با گذر از یک سمت شهر به شهر دیگر با آنها مواجه شد؛ مواجههای عبرت آموز و تکان دهنده که ظاهرا بسیاری مان نیازمندش هستیم، به ویژه مسئولانی که انتقال آب از خزر به کویر را هم ممکن و شدنی میخوانند؛ اما...

به گزارش «تابناک»، به فاصله کمتر از یک ماه تا پایان سال و در حالی که آخرین امیدها به بارش باران و برف و پر شدن ذخایر مورد نیاز آبی کشور رو به کمرنگ شدن است و نگرانیها در خصوص شدت گرفتن خشکسالی در سال آینده رو به افزایش نهاده، یادآوری برخی اشکالات خالی از لطف نیست.
اشکالاتی از قبیل بی توجهی به الگوی کشت و بهره برداری پایدار از منابع آب و روی آوردن به طرحها و ایدههایی که کاهش مصرف آب را به دنبال دارد. نوعی بازگشت به ساختاری که از دیرباز در سرزمین گرم و خشک ایران به کار گرفته میشده تا مبادا منابع آب اندکی اتلاف شود؛ ساختاری که قنات از جمله دستاوردهای آن بوده است.
فرهنگی که مدت هاست تغییر کرده و جایش را به رفتارهایی داده که نتیجه آنها، بی توجهی به کمبود منابع آب است. منابعی بسیار ارزشمند که به کمترین میزان خود در همه ادوار رسیده و موجب شده اند طرحهایی مانند انتقال آب بین حوضه ای، برداشت آبهای ژرف و یا امثال انتقال آب از خلیج فارس و دریای خزر به داخل کشور در دستور کار قرار گیرند.
طرحهایی برای تأمین آب مورد نیاز مردم که بسیاری شان با حاشیهها و تنش آفرینیهایی همراه هستند، ولی به زعم برخی مسئولان گریزی از اجرایشان نیست، وگرنه ممکن است زندگی برای شماری از هموطنانمان غیر ممکن شود. توجیهی که نمیشود آن را زیر سؤال برد، مگر آنکه بدانیم مقصد آبهای انتقالی تأمین آب مورد نیاز کشاورزی و صنعت است.
دو مصرف کنندهای که به باور بسیاری از کارشناسان، راندمان و کارایی چندانی هم ندارند، به ویژه در بخش کشاورزی که رهاورد آن برای کشور، مصرف عمده منابع آب و سود اندک برای کشاورز است. چرخهای معیوب که ظاهرا همگان از رفع عیوب آن قطع امید کرده اند، که اگر غیر از این بود، تلاشهایی ولو اندک برای تغییر در بخش کشاورزی را می دیدیم.
بخشی که مصرف کننده بالغ بر ۹۰ درصد (و به روایاتی، حدود ۹۵ درصد) منابع آبی کشورمان است و همه کارشناسان متفق القول بر این عقیدهاند که اندک بهینهسازی در آن، برای عبور کشورمان از خشکسالی کافی است، ولی همچنان به شیوه سنتی و از آن مهم تر، به صورت بخشی اداره میشود.
یعنی چه؟ یعنی همه امور به تشخیص کشاورز پیش میرود و حتی به قدر هماهنگیهای کوچک نیز مسئولان دخل و تصرفی در امور ندارند، چه برسد به اموری مانند نظارت در مصرف آب و مسائلی از این دست؛ مسائلی که بسیار مهم و حیاتی هستند، به ویژه برای کشاورزان، اما کسی نیست به ایشان در خصوص آنها هشدار داده و آگاهشان کند.
به تصاویر فوق دقت کنید؛ تصاویری که ایسنا از برداشت هندوانه در جاسک در روزهای ابتدای بهمن ماه امسال (کمتر از یک ماه پیش) منتشر کرده است؛ محصولی دلپذیر و دلچسب که البته میدانیم یکی از معایب کشت آن، مصرف بسیار بالای آب است. مقادیر بسیاری از آب که برای تولید هندوانه مورد نیاز است و موجب شده این میوه یکی از آب برترین محصولات کشاورزی باشد.
اما قصدمان از یادآوری این مسائل چیست؟ آیا چون هندوانه به شدت آب بر است، باید کشت آن را متوقف کرده و سرنوشت کشاورزان هم برایمان بی اهمیت باشد؟ مگر غیر از این است که در سایه تلاشهای این کشاورزان است که هندوانه در این روزهای سال در دسترس مردم قرار دارد؟ اتفاقی که پیشتر ممکن نبود، مگر با نگهداری هزینه بر و البته مشکل ساز هندوانه در سردخانه ها.
شاید بهترین پاسخ به این دست پرسش ها، مرور تصاویری دیگر باشد؛ تصاویری که آنها هم گوشه دیگری از جاسک را نشان میدهند و ایسنا چند روز پیش منتشرشان کرد؛ تصاویری که در بطن آنها هم مزرعه به چشم میخورد، ولی مزرعه که نه سبز است و نه نشانهای از آب و زندگی در آن دیده میشود.
مزارعی که در آنها شنهای روان جای کشت و زرع کشاورزان را گرفته اند؛ شنهایی که جز بیکار کردن کشاورزان، جادهها را میپوشانند، به روستاها هجوم میبرند و مدفونشان میکنند، زندگی را میکشند و وضعیتی پدید میآورند که نتیجه نهایی آن شکل گیری بیابان است؛ بیابانهایی که توقف ناپذیرند و روز به روز گسترش مییابند تا زمانی که چیزی مانع زایش شان شود.
فرجامی که پیش روی بسیاری از نقاط کشورمان است؛ پیش روی نقاطی که آنها را نمیبینم و نسبت به آنها بی توجهیم، با وجودی که گاه میشود با گذر از یک سمت شهر به شهر دیگر با آنها مواجه شد؛ مواجههای عبرت آموز و تکان دهنده که ظاهرا بسیاری مان نیازمندش هستیم، به ویژه مسئولانی که انتقال آب از خزر به کویر را هم ممکن و شدنی میخوانند، اما قادر به بهینه سازی کشاورزی در کشورمان نیستند!
تابناک












تابناک.














تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
مدیران و کارشناسان دولتی نالایق در هر اداره و وزارت خانه ای که باشن رو باید اخراج کرد.
دو مدل ضربه میزنن. هم پول مفت از بیت المال رو به عنوان حقوق میگیرن و هم کارشون رو غلط انجام میدن و ضربه به مملکت میزنن.
اون که اره ولی ما به جای مبارزه درست داریم چیکار می کنیم
منظور از این مقاله و خبر مدیریت صحیح آب و تنظیم و تطبیق محصولات کشت و کشاورزی با منطقه خاص است برادر ارجمند
چرا این رو نمی گی که آب کارون رو با کلی هزینه به کویر اصفهان منتقل می کنن تا در اصفهان و لنجان برنج کشت کنن ، خوزستان لااقل جلگه است و محل مناسب کشاورزی ، در جلگه کشاورزی نکنن کویر اصفهان کشاورزی کنن !!؟؟
سدها را برچینید و به سمت آبخیزداری حرکت کنید
54% پرت آب در پشت سدها و شبکه توضیع را اصلاح کنید تا مشکل کم آبی حل شود
تا کی به دنبال اطلاع رسانی غلط به مردم؟
نابود کردن ایران کار راحتیه فقط مسولیت را به کسی بدهید که در مورد آن کار علمی ندارد .خود بخود نابود میشود
مشکل عدم مدیریت صحیح منابع ابی کشوره
مشکل انتقال آب از سرچشمه های رودخانه های برای صنایع فولاد و کوفت و زهر ماره
مشکل اینه که مسئولین ما احساششون اینه که خیلی میفهمن و بقیه هیچی حالیشون نیست
علی برکت الله.......
تو بیابون برنج می کارن اون وقت از خشک شدن کارون می نالن
لطفا یک سری به شمال خوزستان بزنید ببنید چقدر هندوانه ونیشکر کاشت میکنند هرمزگان میناب چقدر هندوانه کشت میکنند .خوب باید مدیریت بشه
اصلا تو خود خود خود نعمتی بجان نعمت
وضعیت شمال بسیار بحرانی است
باید هرچه سریعتر مهاجرت به شمال متوقف و ممنوع شود
مهاجرین اگر کمبود آب دارند به استانهایی مثل آذربایجان ، کردستان ، همدان ، کهکیلوئیه و بویراحمد ، چهارمحال و بختیاری ، لرستان و امثالهم بروند که بسیار پر آب تر از شمال هستند و منابع آب شیرین آنها بمراتب بیشتر است
شمال فقط دریا دارد که آب آن هم شور است
ادعاهایی مثل وجود ورشکستگی آبی در ایران کاملا کذب است
این قبیل ادعاها از سوی برخی مسئولین که اهل برخی استانها هستند عنوان می شود تا پروژه های انتقال آب بین حوضه ای به مقصد استان خود را توجیه پذیر کنند
ایران الان نیز مانند همیشه ایام مشکل آب دارد ، ولی این مشکل قابل حل است و هرگز به مرحله ورشکستگی نخواهد رسید اگر استفاده بهینه ، صرفه جویی و جلوگیری از هدررفت آب و البته توجه به مسئله جمعیت ، در دستور کار قرار گیرد
آهای سمنانی یک چیکه از خزر را بهت نمیدیم
گفتار و تحلیلتان اصلا کارشناسی و واقع گرایانه نیست . وجود شنهای روان دلیلی بر خشکسالی نیست و این موضوع به شدت باد و تغیر مداوم جهات باد در یک منطقه بستگی دارد . به طوریکه حجمی از شن در یک منطقه وسیع به دام افتاده و ایجاد تپه های رملی میکنند . زیر همین تپه ها بعضا حجم عظیمی اب شیرین یافت میشود . اما قابلیت کشاورزی در این مناطق به سختی وجود دارد . در حواشی تپه زارها بویژه جایی که به کوهستان و یا تپه های بلند طبیعی ختم میشود ، وجود چشمه ها و قناتها رونق کشاورزی را به همراه دارد . در همین مناطق حفر چاه سبب گسترش کشاورزی شده است . اگر برداشت اب تحت قانون برداشت عادلانه و کنترل سازمان ها ی آب منطقه ای باشد معمولا مشکلی پیش نمی آید . کما اینکه سطح آب زیر زمینی در بسیاری از نقاطی که منفی بوده هم اکنون در حال ترمیم است .
نکته مهم دیگر اینست که هندوانه آب بری بیشتری از کشت های تابستانه ندارند. به عنوان مثال پنبه بسیار آب بر تر از هندوانه است . یک خطای هاله ای در مورد هندوانه وجود دارد که چون میوه هندوانه حجم زیادی آب ذخیره میکند ، پس آب زیادی نیز مصرف میکند ! فقط یه بررسی علمی میتواند نشان دهد که یک کیلو هندوانه آب بری بیشتری از سایر محصولات تابستانه نداشته اما سود دهی بسیار بیشتری برای کشاورز دارد . هندوانه در مقایسه با سایر میوه ها بازده جذب آب بیشتری دارد از رطوبت پای بوته دارد که این یک حسن است و نه یک عیب.
ایران به جای مدیران شعاری نیاز به مدیران شایسته عملگرا دارد هر فرد باید سرجای خودش باشد یعنی سر مسئولیتی که در حیطه تخصص و تجربه اوست نه اینکه چون نورچشمیست بلاخره باید یک پستی داشته باشد
به نظر من یک خبرنگار حالا چه در صدا و سیما و چه در رسانه های مکتوب باید در زمینه موضوعی که کار میکنه تحقیق کنه.
رشته تحصیلی بنده کشاورزی است و خودم هم در دوران دانشجویی هندوانه کاشته ام. هندوانه محصول آب بری نیست به طوری که در برخی مناطق به صورت دیم کاشته میشه. به عنوان مقایسه مثلا آب مصرفی ان با خیار اصلا قابل مقایسه نیست.
من متحیرم چرا در بحث آب فقط بر کشاورزی تمرکز میشه به این مساله به صورت جامع پرداخته نمیشه.
ما شهروندها میتونیم مطالبه گری کنیم. اگه ما هیچ نگیم بالایی ها هم هیچ نمیکنند.
بروید زیر زمین زندگی کنید و همه رقم قارچ بکارید و صادر کنید.
به کشاورزان گفته می شود ولی آنها عمل نمی کنند و کسی با افراد متخلف از بابت برداشت بی رویه آب یا حفر چاه بدون مجوز برخورد نمی کند چون هر کسی که در راس کار است فکر می کند باید به روستایی فقط بخواند تا رای بیاورد
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.