فیلم «خانه پدری» توقیف شد

فیلم «خانه پدری» پس از گذر یک هفته‌ای از رفع توقیف و در آغاز دومین هفته توقیف شد؛ اثری که در هفته اخیر، محل بحث و تبادل آرای گسترده ای بود و تعدادی از منتقدان بانفوذ این فیلم نسبت به صحنه خشن درون آن و شماری دیگر نسبت به فضای کلی فیلم و تفسیرهایی نظیر نسبت دادن خانه پدری به عنوان تمثیلی از کشور ایران انتقاد کردند که در مقابل با پاسخ‌ها و استدلال‌های طرف مقابل همراه شده بود؛ اما در نهایت اکنون با دستور مستقیم دادستانی، توقیف به واسطه صحنه خشن توقیف شده است.

به گزارش «تابناک»؛ فیلم سینمایی «خانه پدری» پس از نه سال توقیف از اول آبان فقط در 15 سالن سینما و با رده بندی 15+ اکران شد. این فیلم پس از سه سال توقیف در سی و دومین جشنواره فجر به نمایش درآمد، ولی باز هم به اکران عمومی نرسید، تا اینکه در نهایت کیانوش عیاری، نخستین بار «خانه پدری» را در دولت یازدهم و در روزهای چهارم و پنجم دی 1393 اکران کرد اما این اکران محدود نیز تداوم نیافت و اکران دوباره آن موکول به اعمال اصلاحاتی شد.

عیاری در این فیلم، یک خانه را مبنای روایت قرار می‌دهد که به قبرستان یک راز تبدیل شده است. دختر خانواده به واسطه سوءظن رابطه نامشروع با جوانی از سوی پدر و برادرش در زیرزمین به شکل فجیعی کشته و چال می‌شود و این شروع یک داستان پر پیچ و خم در سه دوره زمانی است. سکانس‌های ابتدایی این فیلم منجر به توقیف شدند و ساختار فیلم عیاری نیز به گونه‌ای بود که حذف سکانس‌های ابتدایی، این اثر را تا حدودی گنگ می‌کند.

این فیلم سینمایی پس از نه سال توقیف با اعمال اصلاحات، محدود در 15 سالن سینما و با رده بندی سنی 15+ از روز اول آبان اکران شد. با وجود آنکه خبرهای اولیه، حکایت از عدم اصلاح این فیلم داشت، هم مسئولان سینمایی و هم کیانوش عیاری تأکید دارند این فیلم سینمایی پس از اعمال اصلاحات مدنظر شورای پروانه نمایش اکران عمومی شده اما به گفته عیاری این اصلاحات دقیق و حساب شده، تأثیر منفی در ارتباط تماشاگر با فیلم نمی‌گذارد.

کیانوش عیاری در همین رابطه به «تابناک» گفته بود: «قطعاً اصلاحاتی در فیلم رخ داده اما در ارتباط با تماشاگر خللی به وجود نمی‌آید. آنچه اصلاح کردیم کوبش سنگ به سر دختر است و نظر شخصی من را هم بپرسید فکر می‌کردم این طوری بهتر است، چون از شوک تماشاگر کاسته می‌شود و به تماشاگر آرام‌تر القا می‌شود و آن تأثیر را می‌گذارد. به همین دلیل خودم هم برای دستی که به فیلم زدم، راضی‌ترم. این را برای توجیه اینکه بعد از ده سال این کار را کردم به شما نمی‌گویم، بلکه می‌خواهم نظر را صادقانه گفته باشم. لطمه‌ای به فیلم نزده بلکه به نظرم فیلم را روان‌تر می‌کند.»

او در این زمینه یادآور شده بود: «من فیلم ترسناکی به نام «دیگران / Others» (با بازی نیکول کیدمن) را دیده بودم. جایی از این فیلم شوک ناگهانی به تماشاگر با باز کردن در یک کمد وارد می‌شد و تمام سینما به تلاطم می‌افتاد. یک جهش خیلی عجیب و بعد همه می‌خندید که این جهش ما را به هیجان واداشت و چه شوکی به ما وارد کرد و این صحنه دهشت بار فیلم به یک تفریح تبدیل شده بود. اینجا هم به نظرم شوک وارده به تماشاگر، تماشاگر را برای دقایقی از فیلم دور می‌کرد، چون خواه ناخواه تحت تأثیر این شوک بود. همچنین با خودم گفتم این فیلم تا به کی دیده نشود؟ بنابراین این صحنه را درآوردم تا بتوانیم فیلم را روی پرده ببینیم و مطمئن باشید به فیلم لطمه‌ای وارد نشده است.»

اکران این فیلم حواشی گسترده‌ای در پی داشت و با وجود آنکه تصور می‌شد این فیلم نیز همچون دیگر فیلم‌ها بی‌سروصدا رفع توقیف شود و به شبکه نمایش خانگی راه یابد، با موجی از اعتراضات گروهی خاص اما قدرتمند مواجه شد. بخشی از اعتراضات متوجه خشونت دو سکانس فیلم بود و بخشی دیگر از اعتراضات به وقوع این اتفاقات در خانواده‌ای مذهبی یا تمثیل خانه پدری به ایران که البته تفسیر منتقدین این فیلم بود، برمی‌گشت و در نهایت پس از یک هفته، این فیلم بار دیگر و این بار توسط دادستانی تهران توقیف شد.

در همین ارتباط یک منبع آگاه با تأیید خبر توقیف اکران فیلم خانه پدری گفت: «این فیلم با دستور دادسرای فرهنگ و رسانه توقیف شده است. کارگران خانه پدری تعهد به تغییر با حذف صحنه های خشن فیلم داده بود که این کار انجام نشد، در نتیجه دادسرای فرهنگ و رسانه حکم به توقیف فیلم داد.» مسعود نجفی مدیر روابط عمومی سازمان امور سینمایی و سمعی بصری با بیان اینکه جزئیات و دلایل توقف نمایش فیلم «خانه پدری» طی اطلاعیه‌ای اعلام خواهد شد، گفت: «فیلم خانه پدری از چهارشنبه روی پرده سینما‌ها نمی‌رود.» شنیده‌های تابناک حکایت از آن دارد که سازمان سینمایی در بیانیه‌ای درباره این اتفاق موضع‌گیری می‌کند.

همچنین دادسرای عمومی و انقلاب تهران در اطلاعیه اعلام کرد: «با توجه به اینکه اکران فیلم خانه پدری بازتاب بسیار منفی و گسترده ای در اذهان جامعه به دنبال داشته و به نحوی توهین به اعتقادات مذهبی جامعه ایران و ترویج خشونت علیه زنان و زیر سوال بردن سنن، رسوم و فرهنگ ناب ایرانی-اسلامی و ارائه تصویر وارونه و کذب از خانواده ایرانی در این فیلم مشهود است و پخش آن سلامت روحی و روانی جامعه را به مخاطره انداخته به نحوی که با واکنش منفی اقشار و گروه های مختلف در جامعه همراه بوده بنا بر این از باب پیشگیری از هر گونه اخلال در نظم عمومی و صیانت از سلامت روح و روان جامعه بر اساس گزارشات واصله از دستگاه های ضابط پرونده، موضوع به دادسرای دادسرای فرهنگ و رسانه ارجاع و طبق دستور دادستان تهران دستور جلوگیری از ادامه اکران فیلم مذکور و پخش آن صادر گردید. بنا به گزارش مراجع نظارتی به رغم اینکه مقرر شده بود که فیلم یاد شده مورد اصلاح و بازسازی قرار گیرد ولی در این خصوص اقدام اصلاحی انجام نگرفته فلذا حسب دستور دادستانی علاوه بر جلو گیری از پخش فیلم مذکور، کلیه مرتکبین و مقصرین نیر تحت تعقیب قانونی قرار گرفتند.»

مهدی هاشمی، شهاب حسینی، مهران رجبی، ناصر هاشمی، نازنین فراهانی، مینا ساداتی، معصومه بافنده، آزاده موحدبشیری، رسول سلیمیان، ستاره میرمحمد، آیناز آذرهوش، نگاه خاقانی، ملیکا فردوسیان، پادینا رهنما، مژده همرنگ، حسین فلاح، مرمر جعفری، مهدی خیراللهی، معین الدین عشاقی در این فیلم سینمایی مقابل دوربین داریوش عیاری بازی کردند. بهزاد عبدی موسیقی متن این فیلم را ساخت و کیانوش عیاری خود شخصاً اثری را تدوین کرد.