رفتن به محتوای اصلی 
آخرین خبراتهامات ماسک به زلنسکی در خصوص استارلینک
15بازدید
۳۷

به بهانه گران شدن قیمت بنزین «تابناک اقتصادی» بررسی کرد؛

چرا دولت‌ها به جای سیاست‌گذاری انتخابی، سیاست‌گذاری اضطراری را انتخاب می‌کنند؟

وحید شقاقی شهری، کارشناس مسائل اقتصادی در گفت‌وگو با خبرنگار تابناک اقتصادی گفت: هم اکنون صندوق ثروت نروژ، بیش از هزار میلیارد دلار پس انداز دارد، در حالی که شب گذشته رهبر انقلاب اعلام کرد، صندوق توسعه ملی بازیچه دست دولت‌ها شده و می‌آیند التماس می‌کنند و مدام از این صندوق توسعه ملی برمی دارند.

چرا دولت‌ها به جای سیاست‌گذاری انتخابی، سیاست‌گذاری اضطراری را انتخاب می‌کنند؟

چرا دولت‌ها به جای سیاست گذاری انتخابی، سیاست گذاری اضطراری را انتخاب می‌کنند؟

تابناک اقتصادیوحید شقاقی شهری، کارشناس مسائل اقتصادی در گفت‌وگو با خبرنگار تابناک اقتصادی گفت: هم اکنون صندوق ثروت نروژ، بیش از هزار میلیارد دلار پس انداز دارد، در حالی که شب گذشته رهبر انقلاب اعلام کرد، صندوق توسعه ملی بازیچه دست دولت‌ها شده و می‌آیند التماس می‌کنند و مدام از این صندوق توسعه ملی برمی دارند.

به گزارش «تابناک اقتصادی»؛ همواره در دنیای سیاست، دولتمردان با دو نوع سیاست‌گذاری رو به رو هستند: سیاست‌گذاری انتخابی و سیاست‌گذاری اضطراری. سیاست‌گذاری انتخابی سیاست‌گذاری است که دولت ها می توانند با زمان کافی، گزینه های مختلف را کارشناسی شده بررسی کرده و گزینه بهینه را جهت اجرا انتخاب کنند؛ اما در سیاست‌گذاری اضطراری عموماً دولت ها تنها با یک گزینه رو به رو هستند که اتفاقاً راحت ترین گزینه ممکن است و حتی خود سیاست‌گذار نیز از اجرای آن ناراضی است، ولی چون از یک سو زمان را از دست داده و از سوی دیگر مجبور است به دلیل شرایط موجود آن سیاست را پیاده سازی کند، تن به اجرای آن سیاست می دهد.

مرور سیاست های پیاده شده توسط دولت ها در چند سال اخیر نشان می دهد، دولت ها بیشتر به دنبال سیاست‌گذاری اضطراری بوده اند تا سیاست‌گذاری انتخابی.

به عنوان مثال اصلاح و افزایش قیمت بنزین در روزهای اخیر یک نمونه خوب از سیاست‌گذاری اضطراری است.

در حالی که دولت از سال 1394 (آخرین سالی که قیمت بنزین اصلاح و به هزار تومان در هر لیتر افزایش یافت) تا سال 1398 زمان داشت تا سیاست های مناسب تری برای افزایش قیمت بنزین اتخاذ کند، یکباره و شبانه تصمیم به افزایش قیمت بنزین گرفت. همچنین حذف یارانه ثروتمندان و اصلاح نظام مالیاتی و پیاده سازی پایه های مالیاتی جدید نیز از جمله سیاست هایی بوده اند که دولت می توانسته در این سال ها اجرا کند، اما یکباره در سال جاری به دنبال اجرای این سیاست هاست.

پرسش این است که چرا دولت ها به جای سیاست‌گذاری انتخابی که مناسب تر است به سمت سیاست‌گذاری اضطراری می روند؟

وحید شقاقی شهری، عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی و کارشناس مسائل اقتصادی در پاسخ به این پرسش به خبرنگار تابناک اقتصادی گفت: تجربه اقتصاد ایران نشان داده که دولت ها در زمان وفور درآمدهای نفتی، تمایلی به اصلاحات ساختاری و نهادی ندارند.

وی افزود: اصلاحات ساختاری و نهادی در کشور ما، گزینه ای انتخابی نیست و گزینه اجباری و اضطراری است و حدود پنجاه سال است که این رویه در کشور حاکم است.

شقاقی شهری افزود: از سال 1300 قصد دولتمردان این بود که اقتصاد را از حالت سنتیِ کشاورز محور به یک اقتصاد با نهادهای مدرن تبدیل کنند؛ اما این انتقال به دلیل وجود درآمدهای نفتی رخ نداد و نهادهای کشور ناقص و شبه مدرن در اقتصاد ایران شکل گرفتند.

وی ادامه داد: ایران صاحب یک نظام مدرن حکمرانی و اداری در حوزه اقتصاد و نهادهای مختلف نشد و این موجب شد که ایران از چاله سنت بیرون بیاید و در چاه نفت بیفتد و نفت به جای اینکه در اقتصاد کشور یک فرصت باشد، به تهدید تبدیل شد و اجازه نداد عقلانیت نهادی شکل بگیرد.

متأسفانه نفت اجازه نداد از صد سال پیش تاکنون به ویژه از دهه 50 شمسی به بعد، نهادهای عقلانی (مقصود از نهاد، نهادهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است) در کشور شکل بگیرند. وقتی نهادها عقلانی نباشند، نهادهای غیرعقلانی شکل خواهد گرفت که پذیرش اصلاحات ساختاری را ندارند و همچنین اجازه اصلاحات ساختاری و نهادی را نیز نمی دهند.

وحید شقاقی شهری

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه نهادهای کشور مبتنی بر درآمدهای نفتی شکل گرفته است، گفت: این نفت به نهادها اجازه داده که تصمیمات اشتباهی بگیرند و هزینه این تصمیمات اشتباه را دوباره با درآمدهای نفتی پرداخت کنند. در مقابل، شما ملاحظه می کنید که هر زمان درآمدهای نفتی به هر دلیل، کاهش یافت کشور، مجبور شد که تن به اصلاحات ساختاری بدهد و در حال حاضر نیز که صادرات نفت ایران به زیر 500 هزار بشکه رسیده، زمزمه های اصلاحات ساختاری در کشور شنیده می شود و اقداماتی برای اصلاحات ساختاری در حال انجام است؛ مانند اصلاح نظام یارانه های پنهان، اصلاح نظام مالیاتی، اصلاح نظام بودجه ریزی، اصلاح نهادهای مبارزه با فساد و رانت و تقویت کننده شفافیت، اصلاح نظام بانکی و ... . وجود نفت به عنوان یک مُسکن عمل می کرد و باعث شده بود تا دردهای اقتصاد ایران را مخفی کند.

شقاقی شهری ادامه داد: در اروپا از قرن پانزدهم موضوع روشنگری و عقلانیت شکل گرفت. چهارصد سال بعد از شکل گیری عقلانیت، نروژ توانست به نفت دست یابد. به دلیل آن که در نروژ چهارصد سال تمرین عقلانیت شده بود و نهادها بر مبنای عقلانیت شکل گرفته بودند، نفت اکتشافی و درآمدهای حاصل از آن در اقتصاد نروژ تزریق نشد بلکه در صندوق هایی سرمایه گذاری جهانی سرمایه گذاری و بخشی از سود حاصل از این سرمایه گذاری وارد اقتصاد نروژ شد. هم اکنون صندوق ثروت نروژ بیش از هزار میلیارد دلار پس انداز دارد در حالی که شب گذشته رهبر انقلاب اعلام کرد که صندوق توسعه ملی بازیچه دست دولت ها شده است و می آیند التماس می کنند و مدام از این صندوق توسعه ملی برمی دارند.

در نروژ بستر تاریخی عقلانیت نهادی طی شده بود و بعد نفت کشف شد ولی در کشور ما متأسفانه، یکباره از سنت وارد یک اقتصاد رانتی نفتی شدیم و این اقتصاد رانتی نفتی موجب شد تا نهادهای رانتیر شکل بگیرند. نهادها، دولت و ملت رانتی، پذیرش اصلاحات ساختاری در شرایط عادی را ندارند، چون اصلاحات ساختاری با هزینه و شفافیت همراه است.

بنابراین دولت ها با وجود وفور درآمدهای نفتی با سیاست های انتخابی به سراغ اصلاحات ساختاری نمی روند و زمانی که درآمدهای نفتی کاهش می یابد، مجبور می شوند با سیاست های اضطراری تن به اصلاحات ساختاری مانند اصلاح نظام یارانه پنهان حامل های انرژی از جمله اصلاح قیمت بنزین بدهند.

این کارشناس در پایان در پاسخ به این پرسش که راهکار چیست، گفت: هر چقدر این تحریم ها دامنه دار باشد، آرام آرام نهادها تمرین عقلانیت خواهند کرد و به تدریج عقلانیت را سرلوحه سیاست‌گذاری های خود قرار خواهند داد. به همین دلیل، می توان از تحریم ها به عنوان یک فرصت یاد کرد. عقلانیت نهادی، یک شبه شکل نمی گیرد و به تدریج شکل خواهد گرفت.

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۳۷
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
ناشناس

چون از نتیجه انتخابی صد در صد مطمئنند

منصوری

حسن روحانی، شما اگر اول اون پول معیشتی یا هر چیزی که اسمش گذاشتید رو واریز میکردید بعد قیمت بنزین رو زیاد میکردید هرگززز انقدر خونه زندگی مردم در اتش نمیسوخت و این همه دشمن شاد نمیشدیم، مسئول مستقیم این نحوه اجرا تعمدی یا جاهلانه و ناقص، شما و تیم بی تدبیر شماست ولاغیر.

ناشناس

سوال من اینه چرا مسولین ما به فارغ التحصیلان جوان‌ها برای حل مشکلات جامعه فرصت نمیدن. شاید یادشون رفته که یه روز خودشون یه مسوول جوان بودند و حالا دیگه وقتش هست که به جوان‌ها هم میدان داده بشه.

ناشناس

برای یه دوره بین المللی چند روز پیش مصاحبه شدم و پذیرفته شدم. مدارک فرستادم به کشور برگزار کننده (ژاپن) به دلیل قطع اینترنت به احتمال زیاد، دوره را از دست خواهم داد. تمام هزینه های دوره با کشور برگزار کننده هست.
همه جوره کشور داره آسیب میبینه.

ناشناس

اينترنت كي وصل ميشه؟

ناشناس

چرا سیاهنمایی میکنید؟
مملکت به این خوبی ....همه چی خوبه و هیچ مشکلی وجود نداره

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

ت اطلاع شما برنامه بست ساله و برنامه های کوتاه مدت وجود دارد ولی دلبخواهی عمل می شود توسط دولت و مجلس سیاسی کار

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

اگر اجازه دارم شماره تلفن روابط عمومی مجلس رو منتشر کنم، خودم تماس گرفتم و با دل پر حرفم رو زدم، شما دردتون رو بگید 02139931

ناشناس

و مسئولین استاد فرصت سوزی

مسعود

برخی جناح ها ،صدا و سیما ،فارس ،کیهان،جوان و......=فاصله انداختن و دو دستگی بین مردم،ی عده که احیانا قدرت هم در دستشون هست دارند هیزم به آتش تفرقه بین مردم میریزند و متاسفانه هر چند وقت یکبار باید شاهد این اتفاقات و آشوب ها باشیم(واژه خس و خاشاک ،فتنه گر .....درمان این درد نیست ،ببینید مردم چی میخواهند اونوقت خود مردم اجازه این ناهنجاری ها را نخواهند داد)

ناشناس

ایران با دنیا درگیره شما کجایی!

ناشناس

چون از خودش نه اختیاری دارد و نه سواد اقتصادی و سیاسی

Mona

با سلام و احترام
یه نکته ای که واقعا من نمیدونم باید از چه طریق پیگیری کنیم اینه که الان خیلی از مراکز اموزشی نیاز به guidline ها و textbook های انلاین داریم ولی با این شرایط واقعا شرایط برای ما سخت شده .آیا واقعا تمهیداتی در این خصوص اختصاص داده شده؟خواهش میکنم صدای ما رو به کسانی که مسئول این امر هستن برسانید.باتشکر

ناشناس

نمیخواد دیگه زحمت بکشین ! کار از کار گذشته

علی

با سلام ... با این استدلال پس لطفا بفرمایید چگونه عربستان و امارات به قطبهای ثروت و پیشرفت در خاورمیانه تبدیل شده و ما مردم ایران هر روز به اسم مقابله با تحریم ها و ... بدبخت و بدبخت تر میشیم؟
دولت های عربستان و امارات هم نفت دارند و اتفاقا با تکیه کامل بر درآمدهای نفتی به این جایگاه عالی و فراهم کردن راحتی خیلی عالی برای مردمشون دست یافتند.
خیر ... مشکل از اقتصاد نفتی یا غیر نفتی نیست... مشکل کاملا به عدم مدیریت و پرداخت هزینه های بسیار سنگین تحریمهاست که خیلی مسخره داریم تحمل میکنیم.

ناشناس
در پاسخ به علی

عربستان عمان قطر و... اقتصاد های مبتنی بر واردات هستن اقتصادی پویا هست که هم تولید و صادراتداشته باشه هم وضعیت رکود تورمی رو
تجربه نکنه

ناشناس

مطمئن باشید که در مذاکره با آمریکا هم نهایتا همین سیاست گذاری اضطراری رو اعمال خواهند کرد که باعث می شه هیچ امتیازی نتونیم بگیریم!گاهی وقت ها فکر می کنم همه این کارها تعمدی هست که روزی که مجبور به مذاکره با آمریکا شدیم آن قدر در اضطرار باشیم که فقط همین نفس مذاکره کردن برامون مهم باشه و از دستاوردهایی که می تونستیم کسب کنیم عبور کرده باشیم!

ناشناس

بنده دولتی نمی بینم

ناظر

بزرگترین دشمن هرکس جهل اوست
عقلانیت گمشده این روزهاست و بدنبال دشمن می‌گردیم!

ناشناس

چون مدیر نیستند انها برای سیاست واقتصاد ساخته نشده اند اگر جوابگوی مسائل دینی باشند بصلاح کشور خواهد بود

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.