رفتن به محتوای اصلی 
آخرین خبردیدار وزیران خارجه عربستان و سوریه
28بازدید
۶۸

زیان ۲۰ میلیون دلاری مقابل چشم وزیر اقتصاد/ فاجعه‌ای که به نام «صادرات غیرنفتی» فاکتور می‌شود

زیان ۲۰ میلیون دلاری مقابل چشم وزیر اقتصاد

بازدید وزیر اقتصاد از یک گلخانه، به‌جای اینکه نشانه‌ای از موفقیت صادرات غیرنفتی باشد، یک تناقض جدی را رو کرد؛ جایی‌که برای صادرات ۵۰ میلیون دلار محصول، بیش از ۲۱۳ میلیون مترمکعب گاز مصرف می‌شود؛ حجمی که اگر صادر می‌شد، ۷۰ میلیون دلار درآمد داشت و عملاً اقتصاد را از ۲۰ میلیون دلار زیان نجات می‌داد.

زیان ۲۰ میلیون دلاری مقابل چشم وزیر اقتصاد/ فاجعه‌ای که به نام «صادرات غیرنفتی» فاکتور می‌شود

وزیر اقتصاد یا ضد اقتصاد؛ این پرسشی است که پس از بازدید اخیر سیدعلی مدنی‌زاده از یک گلخانه وسیع در منطقه جلفا، بیش از هر زمان دیگری در فضای اقتصادی و رسانه‌ای به گوش می‌رسد. بازدیدی که در ظاهر نمادی از حمایت دولت چهاردهم از تولید و صادرات غیرنفتی بود، اما در لایه‌های پنهان خود یک تناقض بزرگ را آشکار کرد؛ تناقضی میان «سیاست های حمایتی صادرات‌محور» و «منطق هزینه‌ـ‌فایده اقتصاد ملی».

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ در این بازدید، مدیرانی که همراه وزیر اقتصاد بودند با رضایت از صادرات فلفل‌دلمه‌ای این گلخانه و رقم ادعایی ۵۰ میلیون دلار درآمد صادراتی سالانه، تصویری مطلوب از بهره‌وری بخش کشاورزی ارائه دادند. اما آنچه در این روایت غایب ماند، هزینه پنهان انرژی بود؛ هزینه‌ای که نه‌تنها در محاسبات رسمی دیده نشد بلکه می‌تواند معادله اقتصادی این پروژه را کاملاً معکوس کند.

جلفا منطقه‌ای است با میانگین دمای سالانه ۱۲ درجه. برای اینکه یک گلخانه ۱۶۰ هکتاری دمای ثابت ۲۸ درجه را حفظ کند، سطحی از انرژی مصرف می‌شود که در مقیاس ملی، به‌هیچ‌وجه قابل چشم‌پوشی نیست. بر اساس برآوردهای کارشناسی، این مجموعه بزرگ، برای حفظ دمای خود سالانه حدود ۲۱۳ میلیون مترمکعب گاز مصرف می‌کند؛ عددی که زمانی اهمیت پیدا می‌کند که آن را با قیمت صادرات گاز ایران به ترکیه مقایسه کنیم. هر مترمکعب گاز صادراتی حدود ۳۳ سنت ارزش دارد. یعنی همین حجم گاز، در صورت خام‌فروشی، ۷۰ میلیون دلار درآمد نصیب کشور می‌کرد.

در مقابل، کل صادرات سالانه این گلخانه در حضور وزیر ۵۰ میلیون دلار اعلام شده است. نتیجه این مقایسه ساده اما تکان‌دهنده است: ۲۰ میلیون دلار زیان خالص به اقتصاد ملی تنها برای اینکه یک واحد گلخانه‌ای بتواند فلفل دلمه ای و سایر محصولات خود را صادر کند.

این وضعیت زمانی عجیب‌تر می‌شود که بدانیم این حجم عظیم انرژی با تعرفه کشاورزی به مصرف رسیده؛ یعنی قیمت گاز مصرفی این واحد برای کل سال حدود ۳۳۳ هزار دلار بوده است. به بیان دیگر، کشور ۷۰ میلیون دلار درآمد بالقوه از صادرات گاز را فدای پروژه‌ای کرده که در ظاهر «صادرات‌محور» است، اما در عمل به دلیل یارانه سنگین انرژی، صرفاً صادرات یارانه تبدیل‌شده به محصول به شمار می‌آید.

در شرایطی که بخش بزرگی از کشور، از شمال تا جنوب، با کمبود گاز، افت فشار، و ناترازی فصلی مواجه است، پرسش جدی اینجاست: آیا منطق اقتصادی اجازه می‌دهد برای ایجاد ۵۰ میلیون دلار صادرات گلخانه ای، ۲۰ میلیون دلار زیان انرژی به ساختار اقتصاد تحمیل شود؟ و مهم‌تر اینکه چرا چنین محاسبات بدیهی در روایت رسمی دیده نمی‌شود؟ سوالاتی که باید وزیر اقتصاد پاسخ دهد!

این تناقض تنها یک نمونه از چالشی بزرگ‌تر در اقتصاد ایران است: خط‌مشی‌های ظاهراً توسعه‌گرا که بدون درک هزینه فرصت منابع کشور طراحی می‌شوند. اگر بناست سیاست «صادرات غیرنفتی» به عنوان محور توسعه پایدار شناخته شود، باید روشن باشد که صادراتی که بر یارانه پنهان انرژی بنا شده، لزوماً ارزآور نیست؛ بلکه بخشی از ثروت ملی را در قالب انرژی ارزان به خارج منتقل می‌کند.

در نهایت، ماجرای بازدید وزیر جوان اقتصاد از گلخانه صادرات محور در جلفا یک پیام روشن برای سیاست‌گذار دارد: نمی‌توان فقط ظاهرِ «صادرات» را برجسته کرد و از منطق ساده هزینه‌ـ‌فایده غافل ماند. در این بازدید، آنچه باید دیده می‌شد، یعنی محاسبه واقعی سود و زیان انرژی، نادیده ماند و نتیجه این شد که به‌جای یک موفقیت صادراتی، تنها هزینه‌ای پنهان بر اقتصاد کشور تحمیل شد.

 

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۶۸
در انتظار بررسی:
۶
غیرقابل انتشار:
۱۶
ناشناس

کور شود کسی چشم دیدن پیشرفت کشور ایران رو نداره

ناشناس

یکی به داد این مردم برسه چه خبر تو این کشور

ناشناس

موز از هندستان و سومالی به ایران میاد به دست مشتری 100 هزار میرسه! سیب مراغه که تا تبریز 50 کیلومتر فاصله داره 150 هزار در میاد؟! پیدا کنید پرتغال فروش را!!

ناشناس

تابناک چرا اینهمه اش را هم می‌زنی
چرا نوشته من را مبنی مقایسه غیر صحیح صادرات خام و صادرارات محصول را در ج نمکنی

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

همون ماه اول میرفتی یه شهر دیگه میخریدی
اگه فرض کنیم در کل شیراز نیست...

ناشناس
در پاسخ به ارزنده

بله ارزانی مواد اولیه و حامل انرژی باعث شده هییییچ توجهی به بهره وری در ایران نشود

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

اولا غیر ممکنه 10 هزار نفر در یک گلخانه کار کنند نهایتش هزار نفر هستن شاید شما آمار کشاورزی در کل منطقه را میگویید
دوما اگر 20 میلیون دلار زیان را بین همان ده هزار نفر تقسیم کنند میشه نفری 2 هزار دلار
یعنی طرف بدون کار کردن همان حقوق را میگیرد
خب این چه کاریه؟
نصف این پول را بدهند به اهالی همان منطقه برای کمک معیشت و ساکنان هم برن سراغ یک کار دیگه

جواد

درایران باچنین مسولانی بی کفایت هیچ چیزی دورست نمیشه که بتر هم میشه

ناشناس
در پاسخ به ارزنده

عزیز دل،شما در کشاورزی فقط صادرات گلخانه رو می بینید،کمی نرخ خرید گندم و...را هم چک کتید،با قیمت سم و کود و....

امیر
در پاسخ به بختگان

این گلخونه دوسال پیش ساخته شده

ناشناس

هر موقع در صنایع آب بر و‌ویران کن یزد و اصفهان را تخته کردید بیایید در این مورد هم صحبت کنید.

ناشناس

تابناک یا باید مدارک و مستندات برای این ادعای مصرف گاز ارائه بده یا من ازش شکایت میکنم به جرم تشویش اذهان عمومی و تحریک جامعه و دروغ و افترا بدون مدرک

سید

تا می باید تاوان بی تخصصی و حرفه آیی بودن باید پس بدیم..حداقلش هندوانه کاشتن و مفت فروختن به خلیج نشین هاست

ناشناس

حمل ونقل برخی صادرات هزینه واقعی گازوئیل مصرفی حمل ونقل رادر نمی اورد۔مگر صارات برخی دیگر از محصولات کشاورزی مثلا هندوانه و۔۔۔ هزینه اب وحمل ونقل خودش را در میاورد۔

ناشناس

نوشابه رو صادر میکنیم داریم اب صادر میکنیم در حالی و خودمون اب نداریم

رضا

صادرات در همه زمینه هابا قیمت نهایی محصول صادراتی تفاوت فاحش دارد . صادرات مفهوم گذر از این شرایط را دارد نکه سالهاست تداوم دارد .باید اندیشید واقتصاد درون زا را اجرایی نمود بدون چشم داشت به خارج .

ناشناس

تمام سایتهای اقتصادی کشور نیاز به محاسبه توجیه پدیری با هزینه جهانی انرژی دارند. اقتصاد مهندسی مغفول مانده.

ناشناس

کلا وضع در مورد همه چیز همینه این نتیجه اقتصاد دستوری ایرانه
مثلا صادرات نبات و شیرینی با آرد و شکر یارانه ای (قابل تهیه از بازار)
یا ضرر بیشتر با توریست بیشتر (چون هر چی توریست میخوره یارانه ای هست)
و تقریبا همه چیز کار بیشتر یعنی ضرر بیشتر

ناشناس

الان ایران خودرو و سایپا شرکت سود ده هستند؟!!! ادارات ایران چی؟ به اندازه خرجشان کارآیی دارند؟ فکر کنم حرفم رو می فهمی

ناشناس

این گزازش بر مبنای دومای 12 درجه حساب کرده است چون این فرض اشتباه هست در نتجه کل گزارش زیر سوال است

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.