چگونه سایه انقراض بر سر گونههای نادر ایرانی گستردهتر میشود؟ (3)
اجرای یک طرح مشابه در ایران و روسیه با نتایجی به غایت متفاوت! +فیلم
گویی هرچه تبلیغ میشد که در سایه احیای ببر، خدمتی در حال شکل گرفتن است، خروجی ماجرا بی شباهت به رخ دادن خیانتی آشکار نیست چراکه نتیجه ندانم کاری مسئولانی که میبایست محافظ محیط زیست باشند، به حذف دو پلنگ از پهنه محیط زیست کشور انجامیده تا از هر طرف که به ماجرا بنگریم، دست کم نشانی از خدمت در آن دیده نشود!

به گزارش «تابناک»، ماجرا زمانی کلید خورد که مسئولان سازمان محیط زیست که پاسداشت گونههای مختلف گیاهی و جانوری را به نحو احسن به سرانجام رسانده و معضلات محیط زیست انسانی مانند انواع آلودگیهای آب و هوا در سراسر پهنه جغرافیایی کشور را ریشهکن کرده بودند، از فرط بیکاری به دنبال احیای گونههای منقرض شده جانوری در کشور افتادند و برای شروع، به سراغ احیای نسل شیر ایرانی هم نرفتند که نسل آن در برخی باغ وحش های جهان یافت میشود بلکه احیای ببر مازندران را در دستور کار قرار دادند که هرچند گفته میشد پنجاه سال است نسل آن ور افتاده، شنیدهها حاکیست در هفتاد سال اخیر چشم هیچ ایرانی به جمال آن روشن نشده است.
این اتفاق که به شکل عجیبی با تصمیم مدیران رده بالای روسی همزمان شده بود، منجر به تبادل دو قلاده پلنگ ایرانی با دو قلاده ببر سیبری شد تا هم مدیران روسی مدعی احیای نسل پلنگ منقرض شده قفقاز باشند و هم مدیران محیط زیستی کشورمان تلاش برای احیای ببر مازندران را آغاز کنند و در حرکتی همسان، مدعی شوند که با این تبادل، نسل منقرض شده احیا خواهد شد نه اینکه گونهای دیگر از آن حیوان با ژنتیک متفاوت به بوم کشور وارد خواهد شد.
این مهم آنچنان در سخنان رئیس وقت سازمان محیط زیست انعکاس مییافت که گویی ببر سیبری تفاوتی با بزرگترین ببر جهان نداشته و «ببر مازندران، آن هم با صفات و ویژگیهای ژنتیکی اصلی و اورجینال آن قابل احیا شدن است.»؛ ادعایی گزاف که ظاهرا مبنای پروژه احیای پلنگ قفقاز نیز بوده است.

این اتفاق در حالی رخ می داد که روس ها به شدت به دنبال انجام تبادل بودند و مقدمات اجرای آن را هم تمام و کمال فراهم آورده بودند در حالی که طرف ایرانی هیچ برنامهای برای اجرای این کار نداشت تا در نهایت امر با اعمال فشار روسها، دو قلاده پلنگ ایرانی از طبیعت زندهگیری شده و اوایل اردیبهشت ماه 89 با دو قلاده ببر سیبری که معلوم نبود از کجا آمدهاند، مبادله شوند تا ببرهایی که با قفس بیگانه نبودند، تا آماده شدن محل در نظر گرفته شده برای رهاسازی در میانکاله، ساکن باغ وحش ارم شوند!
از اینجای ماجرا به بعد هم که حتما یادتان هست؛ بیماری مشمشه که معلوم نشد با این مهمانان به باغ وحش راه یافته یا در کنار دیگر بلایای باغ وحش، به این مهمانان سرایت کرده بود، ببر نر را به همراه تعدادی دیگر از حیوانات کشت تا پروژه عقیم شود؛ آن هم در شرایطی که آماده سازی زیستگاه میانکاله با هزینه ۵۰۰ میلیون تومانی در ایستگاه نهایی قرار داشت.
شاید همین هزینه بود که موجب شد مسئولان طرح انتقال چهار قلاده ببر دیگر را به ازای انتقال چند پلنگ دیگر در دستور کار قرار دهند ولی روسها که خرشان از پل گذشته بود، با این درخواست مخالفت کردند؛ البته محمدی زاده علت را متفاوت توصیف میکرد: «نه پلنگهای ایرانی و نه پلنگهایی که از ترکمنستان به طرف روسی داده شده، هیچ کدام موفق به جفتگیری نشدهاند و روسها تا زمانی که این پروژه به نتیجه نرسد، نیازی به تبادل مجدد ببر با پلنگ ایرانی نمیبینند.»

فارغ از آنکه روسها سایت نگهداری پلنگ را تجهیز کرده و برای بالابردن احتمال موفقیت طرح خود، هم از نژاد پلنگ ایرانی و هم از نژاد پلنگ ترکمنستانی بهره گرفته بودند، وقتی گلایه ایشان به عارضه ای که در پنجه یکی از دو قلاده پلنگ دریافتی از ایران بروز کرد (روسها معتقد بودند پلنگ دریافتی از ایران، مصدوم بوده است؛ رویکردی مشابه مسئولان داخلی که از سلامت ببرهای دریافتی خبر نداشتند!) و هنگامی که اعلام شد ولادیمیر پوتین، نخست وزیر وقت از سایت نگهداری این گربه سانان تازه وارد بازدید کرده است، همه و همه خبر از آن میداد که ایده اصلی تبادل پلنگ و ببر از روسیه آمده است چراکه در مقابل این همه تدارک طرف خارجی و اهمیت موضوع برای سیاست مداران ایشان، ببرهای وارداتی تنها یک قفس دو در سه متری در باغ وحش نصیبشان شد.
این در حالی است که اگر این گمانه زنی صحت داشته باشد، آنگاه سخنان مسئولان داخلی در دفاع از این طرح بسیار زنننده جلوه گر شده و حتی دردناک به نظر میرسد چراکه رنگ و بوی توجیه به خود گرفته و به نوعی، مصادره طرح دیگران خواهد بود تا جایی که وقتی روس ها تمایلی به تبادل دوباره نشان نمیدهند، این طرح تفصیلی به ناگهان تمامی کارکرد خود را از دست داده و حتی سعی میشود بقایای برجای مانده از آن، من جمله ببر بیوه، معدوم شده یا دست کم به بهانههایی مانند قرنطینه از دید عموم دور شوند!

چند روز پیش رسانههای خبری روس اعلام کردند که با تولد دو توله پلنگ [ایرانی] در پارک ملی روسیه، پس از پنجاه سال زاد و ولد این گونه ارزشمند در آن سرزمین رقم خورده است؛ اعلام این خبر که با انتشار فیلم این رویداد در رسانههای سراسر جهان همراه بود، برای دوست داران محیط زیست در کشورمان به معنای کامل شدن شکست طرح بی پشتوانهای بود که هم کلی هزینه برایمان به همراه داشت و سرانجام شکست خورد و هم به معنای کاستن دو پلنگ ممتاز و زادآور از محیط زیست کشورمان بود.
به عبارت بهتر، در این تبادل نه تنها ببری در کشورمان متولد نشد (احیای جواهر از دست رفته محیط زیست کشورمان، به کنار!) بلکه به شکلی کاملا آگاهانه، دو قلاده پلنگ بالغ ایرانی از محیط زیست کشورمان کم شد تا تنها دلخوشمان به زاد و ولد این گونه در روسیه، در امان ماندن نسل این گونه منحصر به فرد از خطر انقراضی باشد که روز به روز در حال گسترش است.
گویی هرچه تبلیغ میشد که در سایه احیای ببر، خدمتی در حال شکل گرفتن است، خروجی ماجرا بی شباهت به رخ دادن خیانتی آشکار نیست چراکه نتیجه ندانم کاری مسئولانی که میبایست محافظ محیط زیست و پاسدار تک تک گونه های آن باشند، به حذف دو پلنگ از پهنه محیط زیست کشور انجامیده است تا از هر طرف که به ماجرا بنگریم، دست کم نشانی از خدمت در آن دیده نشود.
فرجام: نکند بار دیگر زیر بار ترکمانچای دیگری رفته باشیم؟!
اینکه چگونه یک طرح مشابه در ایران و روسیه نتایجی تا این اندازه متفاوت به همراه داشته، نیازمند بررسی دقیق و کارشناسی است اما این تبادل که به نظر میرسد ایده اولیه اجرای آن روسی بوده، میبایست از این رو مورد دقت قرار گیرد که مشوق مسئولان ایرانی برای پذیرش مفاد آن معلوم نیست؛ به عبارت بهتر، باید آشکار شود که چرا در شرط و شروط این تبادل، زنده گیری این ببرها از طبیعت، جوانی، سلامت، قابلیت زادآوری و امثال آنها لحاظ نشده و چرا احتمال خطایی برای این پروسه در نظر گرفته نشده است تا در صورت نیاز، تکرار تبادل در دستور کار قرار گیرد؟
آیا اینقدر ایده روسها برایمان جذاب و چه بسا سخاوتمندانه بوده که هرچه گفتهاند، بدون لحاظ منافع خودمان پذیرفتهایم یا اینکه بی تدبیری برخی مدیران منجر به شکل گیری قراردادی تا این اندازه یک سویه شده است؛ قراردادی که بیشباهت به قراردادهای گلستان و ترکمانچای نبوده و شاید اگر پیگیری آن در دستور کار قرار گیرد، رسوایی بزرگی برای مدیران سابق محیط زیست رقم بخورد!
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
یکی از وظایف قانونی و اصلی سازمان حفاظت محیط زیست حفظ ذخایر ژنتیک ایران است .
خود ایرانی ها هم کم شکار نکردن. خود ایرانی ها هم کم زیستگاهها رو خراب نکردن...عکساشون هست که شکار کردن با افتخار (و بی شرمی) زل زدن تو دوربین...عکسهای قدیمی و سیاه سفید. همین الان هر ماه یک پلنگ رو بر اثر بی برنامگی و اینکه جاده از وسط زیستگاهشون ساختیم از دست میدیم...40 تا پلنگ داریم...40 ماه دیگه چی ازشون باقی میمونه...ما بی برنامه و بی فکریم...تا کی میخوایم ندونم کاریمونو تقصیر کسی بندازیم و سر پوش بذاریم رو اشتباهاتمون؟
اتفاقا بد کاری هم نکردن. با این روند که تو ایران داریم پیش میریم فکر نکنم پلنگی تا 20 سال آینده باقی بمونه. حداقل شاید روسها از امانتهای ما درست نگهداری کنن اونوقت میتونیم بریم نوه های این پلنگها رو برای احیای پلنگ ایرانی بیاریم.
باباجااااان بزار حداقل این یه جفت پلنگ برن روسیه ادامه نسل بدن تو ایران که باشن چون گلوله بیهوش کننده به خاطر تحریما وارد نمیشه ممکنه همشون با شلیک گلوله واقعی کشته بشن.
مقاله بسیار زیبا و افشاگرانه ای بود که باعث روشنگری می شود، دولت تدبیر و امید باید دلسوزانه بفکر حفظ این گونه های در حال انقراض باشد و مسئولین شایسته ای را به این منظور بگمارد بدور از پارتی بازی هر روز که تاخیر بیافتد خطر انقراض یک گونه دیگر بیشتر می شود، بجنبید یه کاری کنید.
کلا وضع باغ وحش های ایران افتضاحه،تقریبا یک سال پیش به باغ وحش رفتم،واقعا نمیدونید حیوانات تو چه وضع اسفباری بودند، ببر داشت ولی ببر نبودند چند تا موجود افسرده که حتی اندازه یه گربه هم قدرت نداشتند ،بوی وحشتناک و هر چیز بدی که فکرشو بکنید ،و تازه من شنیده بودم تنها لامایی که بشه تو ایران دید تو باغ وحش مشهد میشه دید اما فقط شتر های معمولی اونجا بودن!!
این مقاله را خواندم متأثر شدم.
بنده خودم تحصیا کرده و تو دل جتگل های شمال بابل زندگی می کنم.
واقعاً درحق محیط زیست ظلم می شود و این کارکنان محیط زیست با چند مامور با این همه وسعت جنگل چکار می توانند بکونند بهترین گونه قرقاول و شوکای منطقه ما که بومی های منطقه اصلاً نمی توانند انرا از نزدیک هیچگی از دور نمی توانند ببینند.
از کوزه همان برون تراود که در اوست.
ما ایرانی ها تو هارت و پورت کردن تو دنیا اوّلیم. وقتی 2 تا حیوون زبون بسته رو نمیتونیم مدیریت کنیم (ولو با تقلید) واقعاً جای تأسفه.
اگه پلنگها زنده بمونند چه اشكالي داره اسمشون رو ايراني بذاريم يا روسي
مهم اينه كه پلنگ ايراني زنده مونده
از پلنگها چه افتخاري نصيب ما مي شه؟
خدا را شکر که لااقل نسل پلنگ ایرانی حفظ شد. همون بهتر که دادیم به روسها. لااقل اونها قدرشان را می شناسند.
باید به حال زار محیط زیست گریست...
حالا بگن پلنگ ایرانی. چی بهت اضافه میشه؟
با كلمه كشتار موافقم چوت با امكانات امروز و 100 سال گذشته هيج نيازي براي شكار حيوانات نيست و نبوده تنها براي تفريح نسلهاي آينده رو از ديدن اين موحبتهاي الهي محروم ميكنيم
«اینکه چگونه یک طرح مشابه در ایران و روسیه نتایجی تا این اندازه متفاوت به همراه داشته، نیازمند بررسی دقیق و کارشناسی است» هيچ نيازي به كار كارشناسي نيست. در آن جا كار را مي دهند به كسي كه لياقتش را دارد.
اینهم شد حکایت سامانه موشکی S300 روسها که در اخر تحویل ندادن و گفتن اوراق کردیم.
ببر نه، پلنگ عزیزم. ناشناسم. دلبندم
مهم حفظ گونه است
یعنی ما یه نفر نداشتیم که بفهمه این ببرا پیرند یا جوان.
ناشناس اول به اسم انها باشه ولی باز ادامه حیات بده بهتر است نکنه دوست داری یا ایرانی باشند یا کلا نباشند؟ نه عزیز اینها مال کل جهان هستند تازه نه فقط نسل فعلی ممکنه 10 نسل بعد کل مرز کشورها برداشته بشه و تازه ماندن انها فقط برای ما انسانها نیست
حالا گیرم که اسمش شیر هندی و پلنگ روسی باشد بهتر از این است که اصلا وجود نداشته باشد
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.